کتاب نظریه های خط مشی گذاری عمومی

کتاب نظریه‌های خط‌مشی‌گذاری عمومی نوشته‌ی رضا رسولی، پیمان عسگری، حسن درویش و تورج حسن‌زاده‌ثمرین است که دانشگاه پیام‌نور آن را منتشر کرده است. این کتاب برای درس خط‌مشی‌گذاری عمومی در رشته‌ی مدیریت‌دولتی و حوزه‌های نزدیک به آن تدوین شده و به‌صورت گام‌به‌گام مفاهیم، الگوها و نظریه‌های اصلی این حوزه را توضیح می‌دهد. ساختار اثر بر مبنای فصل‌های آموزشی، اهداف یادگیری، خلاصه‌ی فصل و خودآزمایی چهارگزینه‌ای و تشریحی تنظیم شده است تا هم برای مطالعه‌ی درسی و هم برای استفاده‌ی پژوهشی قابل استفاده باشد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نظریه های خط مشی گذاری عمومی

کتاب نظریه‌های خط‌مشی‌گذاری عمومی اثری آموزشی در حوزه‌ی مدیریت‌دولتی است که نویسندگان آن تلاش کرده‌اند هم مبانی کلاسیک خط‌مشی‌گذاری و هم تحولات جدید ناشی از فناوری‌های دیجیتال، جهانی‌شدن و پیچیدگی مسائل عمومی را کنار هم قرار دهند. در پیشگفتار کتاب نظریه‌های خط‌مشی‌گذاری عمومی توضیح داده شده که این اثر برای پوشش سرفصل‌های مصوب وزارت علوم در مقطع تحصیلات تکمیلی و پاسخ‌گویی به نیازهای دانشجویان، مدیران و پژوهشگران تدوین شده است. ساختار کتاب نظریه‌های خط‌مشی‌گذاری عمومی شامل هشت فصل است. فصل اول به کلیات و مفاهیم خط‌مشی‌گذاری عمومی، انواع خط‌مشی‌ها، مشارکت عمومی و رویکردهای مرحله‌ای، انطباقی، شبکه‌ای و نوآورانه می‌پردازد. در فصل دوم کتاب نظریه‌های خط‌مشی‌گذاری عمومی الگوها و مدل‌های خط‌مشی‌گذاری مانند عقلانیت کامل، مدل تدریجی، مدل سطل زباله، الگوی نهادگرایی، الگوی سیاسی، الگوی سیستمی، الگوی اخلاقی و الگوی اقتضایی معرفی شده است. فصل سوم به فراگرد خط‌مشی‌گذاری، دستور کار و مشروعیت خط‌مشی اختصاص دارد و مفاهیمی مانند مسئله‌ی عمومی، چرخه‌ی حیات مسئله، مدل جریان‌های سه‌گانه‌ی کینگدان، مدل قیف علیت و رابطه‌ی دستور کار با گروه‌های قدرت را بررسی می‌کند. در ادامه، فصل چهارم کتاب نظریه‌های خط‌مشی‌گذاری عمومی اجرای خط‌مشی‌های عمومی، رویکردهای بالا به پایین، پایین به بالا، رویکردهای ترکیبی و نوین، سبک‌های اجرا، ابزارهای اجرایی، تعارض و ابهام در اجرا و ماتریس ابهام-تعارض متلند را توضیح می‌دهد. فصل پنجم به ارزیابی خط‌مشی عمومی، نظریه‌های ارزیابی مانند کارایی، اثربخشی، عدالت، پایداری، یادگیری خط‌مشی و رضایت ذی‌نفعان و نیز روش‌های کمی تصمیم‌گیری مثل تحلیل هزینه-فایده، مدل‌های بهینه‌سازی، تصمیم‌گیری چندمعیاره، مدل‌سازی سیستم‌ها و تحلیل پوششی داده‌ها می‌پردازد. فصل ششم کتاب نظریه‌های خط‌مشی‌گذاری عمومی خط‌مشی‌گذاری را به‌عنوان فراگردی سیاسی و مبتنی بر قدرت می‌بیند و انواع قدرت، گروه‌های ذی‌نفوذ، انگیزه‌ها، نقش‌های مثبت و منفی آن‌ها، سیاست مشتریان، سیاست کارآفرینی، سیاست گروه‌های علاقه‌مند و سیاست اکثریت را بررسی می‌کند. فصل هفتم کتاب نظریه‌های خط‌مشی‌گذاری عمومی به اخلاقیات در خط‌مشی‌گذاری اختصاص دارد و ضمن معرفی رویکردهای نتیجه‌گرا، وظیفه‌گرا و فضیلت‌گرا، اصولی مانند عدالت، برابری، شایستگی، مسئولیت‌پذیری، شفافیت، مشارکت عمومی و حقوق بشر و نیز چالش‌های اخلاقی ناشی از پیچیده‌شدن اهداف و ساختار قدرت را طرح می‌کند. فصل هشتم به چالش‌های خط‌مشی‌گذاری عمومی، موانع ناشی از ماهیت مسائل، نهادها، محیط، ساختار و مدیریت، وضعیت مجریان و همچنین مرور پژوهش‌های انجام‌شده در ایران و جهان درباره‌ی خط‌مشی‌گذاری عمومی می‌پردازد. در سراسر کتاب نظریه‌های خط‌مشی‌گذاری عمومی، هر فصل با اهداف یادگیری آغاز می‌شود و با خلاصه، خودآزمایی چهارگزینه‌ای و تشریحی و در پایان کتاب با پاسخ‌نامه‌ی خودآزمایی‌ها و فهرست منابع تکمیل شده است.

خلاصه کتاب نظریه های خط مشی گذاری عمومی

کتاب نظریه‌های خط‌مشی‌گذاری عمومی به این پرسش می‌پردازد که دولت‌ها و نهادهای عمومی چگونه مسائل عمومی را شناسایی کنند، برای آن‌ها خط‌مشی تدوین کنند، آن را اجرا کنند و درنهایت بیاموزند که چه چیزی کار کرده است و چه چیزی نه. نویسندگان ابتدا مفهوم خط‌مشی عمومی، انواع آن و نقش مشارکت شهروندان را توضیح می‌دهند و سپس الگوها و مدل‌های مختلف تصمیم‌گیری از عقلانیت کامل تا مدل سطل زباله، نهادگرایی، الگوهای سیاسی و سیستمی را معرفی کرده‌اند. در ادامه، فراگرد دستور کارگذاری، مشروعیت، اجرای خط‌مشی، ابزارها، تعارض و ابهام، ارزیابی و روش‌های کمی تصمیم‌گیری، نقش قدرت و گروه‌های ذی‌نفوذ، جایگاه اخلاق و ارزش‌ها و در پایان موانع و چالش‌های خط‌مشی‌گذاری در ایران و جهان و مسیرهای پژوهشی نوین تشریح شده است. پیام محوری اثر این است که خط‌مشی‌گذاری امروز بدون توجه هم‌زمان به مشارکت عمومی، فناوری‌های نو، یادگیری مستمر و اخلاق عمومی قابل فهم و اداره نیست.

چرا باید کتاب نظریه های خط مشی گذاری عمومی را بخوانیم؟

این کتاب تصویری نسبتاً جامع از چرخه‌ی خط‌مشی‌گذاری از مرحله‌ی طرح مسئله تا ارزیابی و یادگیری ارائه کرده است و آن را با شرایط جدیدی مانند فناوری‌های دیجیتال، داده‌های بزرگ و پیچیدگی مسائل پیوند می‌زند. خواننده با انواع مدل‌ها، رویکردها، ابزارهای کمی و کیفی و نیز نقش قدرت، اخلاق و گروه‌های ذی‌نفوذ آشنا می‌شود و می‌تواند تحلیل منسجم‌تری از سیاست‌های عمومی و کیفیت اجرا و ارزیابی آن‌ها به‌دست آورد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و مدرسان مدیریت‌دولتی، سیاست‌گذاری عمومی و رشته‌های نزدیک، پژوهشگران حوزه‌ی حکمرانی، مدیران و کارشناسان دستگاه‌های اجرایی و نیز کسانی که درگیر تحلیل، تدوین، اجرا یا ارزیابی برنامه‌ها و سیاست‌های عمومی هستند پیشنهاد می‌شود؛ به‌ویژه زمانی‌که با مسائل پیچیده و چندبازیگری روبه‌رو هستند.