کتاب حقوق و مسئولیت روزنامه نگاری

کتاب حقوق و مسئولیت روزنامه‌نگاری نوشته‌ی افشین جعفری و نجیم نجیمی با ویراستاری علمی عسکر جلالیان به‌کوشش دانشگاه پیام‌نور منتشر شده است. این کتاب به بررسی جایگاه حرفه‌ای روزنامه‌نگار، حقوق و امتیازهای شغلی او، محدودیت‌های قانونی و اخلاقی و همچنین تحولات روزنامه‌نگاری در ایران و جهان می‌پردازد. ساختار اثر آموزشی است و فصل‌ها همراه با خلاصه، خودآزمایی چهارگزینه‌ای و منابع تنظیم شده تا برای مطالعه‌ی نظام‌مند مناسب باشد. تمرکز اصلی کتاب بر پیوند میان حقوق، اخلاق و مسئولیت اجتماعی در کار رسانه‌ای است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب حقوق و مسئولیت روزنامه نگاری

کتاب حقوق و مسئولیت روزنامه‌نگاری اثری آموزشی از افشین جعفری و نجیم نجیمی است که برای دانشجویان و علاقه‌مندان حوزه رسانه و حقوق تدوین شده است. نویسندگان در این کتاب تلاش کرده‌اند تصویری نسبتاً جامع از حرفه روزنامه‌نگاری، از ویژگی‌های فردی و اجتماعی روزنامه‌نگار تا چارچوب‌های حقوقی و اخلاقی کار رسانه‌ای ارائه کنند. کتاب حقوق و مسئولیت روزنامه‌نگاری در هشت فصل تنظیم شده است. در فصل اول با عنوان «ویژگی‌های اجتماعی روزنامه‌نگار» مفاهیمی مانند تعریف و تاریخچه روزنامه‌نگاری، تفاوت تخصص روزنامه‌نگاری و روزنامه‌نگاری تخصصی، حرفه‌ای‌شدن روزنامه‌نگار، اصول اخلاق حرفه‌ای و نقش اجتماعی روزنامه‌نگاران توضیح داده شده است. فصل دوم با عنوان «منابع حقوقی و حق بر آزادی رسانه‌ها» به منابع داخلی و بین‌المللی حقوق رسانه، آزادی بیان، حقوق بشر، اصل آزادی مطبوعات، حق حریم خصوصی و محدودیت‌های آزادی بیان می‌پردازد. در ادامه کتاب حقوق و مسئولیت روزنامه‌نگاری در فصل سوم حقوق و امتیازهای روزنامه‌نگاران مانند امنیت شغلی، رفاه، بیمه و حمایت‌های قانونی را بررسی کرده است. فصل چهارم به «اصول شرافت حرفه روزنامه‌نگاری» و مبانی اخلاقی این حرفه اختصاص دارد. فصل پنجم محدودیت‌های حقوقی روزنامه‌نگاری و مسئولیت‌های قانونی رسانه و روزنامه‌نگار را شرح می‌دهد. فصل ششم به بازنگری شیوه‌های روزنامه‌نگاری، نظریه‌های مطبوعات و روزنامه‌نگاری صلح می‌پردازد. فصل هفتم «هویت فرهنگی و امپریالیسم خبری» را طرح کرده و فصل هشتم وضعیت کنونی روزنامه‌نگاری ایران، روزنامه‌نگاری سایبر و سند توسعه حقوق و مسئولیت‌های مطبوعات را ارزیابی می‌کند.

خلاصه کتاب حقوق و مسئولیت روزنامه نگاری

این کتاب بر محور دو پرسش اصلی شکل گرفته است: روزنامه‌نگار چه جایگاهی در جامعه دارد و در برابر این جایگاه چه حقوق و مسئولیت‌هایی برعهده اوست. نویسندگان ابتدا روزنامه‌نگاری را به‌عنوان حرفه‌ای مبتنی بر دانش، مهارت و اخلاق معرفی می‌کنند و از مسیر تاریخ مطبوعات، آموزش دانشگاهی و تخصصی‌شدن رسانه‌ها به تعریف روزنامه‌نگار حرفه‌ای می‌رسند. در ادامه، کتاب حقوق و مسئولیت روزنامه‌نگاری با تکیه بر قانون اساسی ایران، قانون مطبوعات و اسناد بین‌المللی حقوق بشر، آزادی بیان، آزادی مطبوعات، حق دسترسی به اطلاعات، حریم خصوصی و منع تبعیض را توضیح می‌دهد و هم‌زمان به محدودیت‌های قانونی این آزادی‌ها اشاره می‌کند. سپس حقوق شغلی و رفاهی روزنامه‌نگاران، اصول شرافت و اخلاق حرفه‌ای، مسئولیت اجتماعی رسانه‌ها، چالش‌های روزنامه‌نگاری در ایران، تأثیر امپریالیسم خبری و جهانی‌شدن بر هویت فرهنگی و گذار از روزنامه‌نگاری سنتی به روزنامه‌نگاری سایبر تحلیل شده است.

چرا باید کتاب حقوق و مسئولیت روزنامه نگاری را بخوانیم؟

این کتاب تصویری نسبتاً منسجم از تلاقی سه حوزه روزنامه‌نگاری، حقوق و اخلاق ارائه کرده است. خواننده با مطالعه آن می‌تواند هم با مبانی نظری آزادی بیان و حقوق بشر آشنا شود و هم چارچوب‌های قانونی و حرفه‌ای کار رسانه‌ای در ایران را بشناسد. ترکیب مباحث نظری، نمونه‌های حقوقی و طرح وضعیت روزنامه‌نگاری سایبر، اثر را به منبعی آموزشی برای فهم مسئولیت اجتماعی روزنامه‌نگاران تبدیل کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه این کتاب به دانشجویان روزنامه‌نگاری و حقوق، فعالان رسانه‌ای، خبرنگاران تازه‌کار و کسانی که در تحریریه‌ها یا روابط‌عمومی‌ها فعالیت می‌کنند پیشنهاد می‌شود. همچنین به پژوهشگران علاقه‌مند به آزادی بیان، حقوق بشر و سیاست‌گذاری رسانه‌ای در ایران توصیه می‌شود که به‌دنبال تصویری آموزشی از حقوق و مسئولیت‌های حرفه روزنامه‌نگاری هستند.