کتاب توسعه روستایی

کتاب توسعه روستایی نوشته‌ی آدام پین و شل هنسن با ترجمه‌ی محمدرضا رضوانی ، سمیرا جولایی و فاطمه جمشیدی تصویری تحلیلی از دگرگونی روستاها در جهان امروز ارائه می‌دهد. انتشارات مرکز پژوهش‌های توسعه و آینده‌نگری آن را منتشر کرده است. در این اثر توسعه روستایی در پیوند با کشاورزی ، منابع طبیعی ، سیاست‌گذاری ، نهادها ، معیشت خانوارها و مشارکت اجتماعات محلی بررسی شده است. نویسندگان با تکیه‌بر تجربه‌های میدانی در افغانستان و سوئد و استفاده از مطالعات موردی متعدد از کشورهای شمال و جنوب ، نشان داده‌اند که روستا فقط محل تولید کشاورزی نیست بلکه عرصه‌ای برای سیاست ، فرهنگ ، هویت و منازعه نیز به‌شمار می‌آید. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب توسعه روستایی

کتاب توسعه روستایی اثری از آدام پین و شل هنسن است که با ترجمه‌ی محمدرضا رضوانی ، سمیرا جولایی و فاطمه جمشیدی به فارسی برگردانده شده و انتشارات مرکز پژوهش‌های توسعه و آینده‌نگری آن را منتشر کرده است. این کتاب بر پایه‌ی تجربه‌های طولانی نویسندگان در افغانستان ، سوئد و دیگر کشورها نوشته شده و توسعه روستایی را به‌عنوان پدیده‌ای چندسطحی ، چندوجهی و بین‌رشته‌ای بررسی کرده است. کتاب توسعه روستایی در ۹ فصل تنظیم شده است. در فصل اول مفهوم روستا و توسعه روستایی ، روایت‌های مسلط درباره‌ی روستا و تاریخچه‌ی سیاست‌های روستایی در «شمال» و «جنوب» توضیح داده شده است. فصل دوم به مفاهیم و نظریه‌ها اختصاص دارد و موضوعاتی مانند قدرت ، گفتمان ، پیامدها ، زمینه ، ساختار و عاملیت ، اعتماد و سرمایه‌ی اجتماعی و گروه‌بندی نهادها را به‌عنوان ابزار تحلیل توسعه روستایی طرح کرده است. در فصل سوم کتاب توسعه روستایی نظریه‌ها و رویکردهای تغییر اقتصاد روستایی بررسی شده است؛ از فقر و سیاست‌های مقابله با آن در افغانستان تا نظریه‌های تغییرات ارضی ، نوسازی ، اقتصاد سیاسی مارکسیستی و منطق خانوارهای دهقانی. فصل چهارم به معیشت روستایی ، آسیب‌پذیری ، ریسک ، دارایی‌های خانوار ، راهبردهای تنوع‌بخشی و تفاوت‌های جنسیتی در معیشت می‌پردازد و پیوند این مباحث با پایداری را نشان می‌دهد. فصل پنجم کتاب توسعه روستایی منابع طبیعی را در کانون قرار داده و زمین ، جنگل ، آب ، شیلات و معدن را در چارچوب بوم‌شناسی سیاسی ، تصرف زمین ، اعطای سند مالکیت و حفاظت محیط زیست تحلیل کرده است. فصل ششم به نهادها و خدمات حامی توسعه روستایی می‌پردازد؛ از سیاست‌های کشاورزی و زمین تا نظام‌های دانش و نوآوری ، اعتبارات روستایی ، بازارها ، اقتصاد غیرکشاورزی و حمایت اجتماعی. در فصل هفتم کتاب توسعه روستایی سیاست ، برنامه‌ریزی و فرایند سیاست‌گذاری روستایی بررسی شده است؛ از تنظیم دستور کار و قدرت واژگان تا اهداف سیاستی ، ظرفیت‌سازی ، حکمرانی خوب ، نظارت و ارزشیابی. فصل هشتم عوامل و فرایندهای تغییر مانند جهانی‌شدن ، تغییرات آب و هوایی ، همه‌گیری‌ها ، ناامنی غذا و آب ، منازعه و خشونت و جنبش‌های اجتماعی را در پیوند با پیامدهای روستایی تحلیل کرده است. فصل نهم کتاب توسعه روستایی به مشارکت در توسعه روستایی اختصاص دارد و با دو مطالعه‌ی موردی از برنامه‌ی همبستگی ملی افغانستان و برنامه‌ی لیدر در سوئد ، نقش اجتماعات محلی در طراحی ، اجرا ، نظارت و ارزشیابی برنامه‌ها را مقایسه کرده است. در پایان هر فصل نیز خلاصه ، پرسش‌های موردبحث ، پیشنهاد مطالعه‌ی بیشتر و تارنماهای مفید آمده که کتاب را به منبعی آموزشی برای دوره‌های تحصیلات تکمیلی تبدیل کرده است.

خلاصه کتاب توسعه روستایی

کتاب توسعه روستایی توسعه را فقط افزایش تولید کشاورزی نمی‌داند بلکه آن را فرایند پیچیده‌ی تغییر اجتماعی ، اقتصادی ، سیاسی و محیط‌زیستی در فضاهای روستایی تعریف کرده است. نویسندگان ابتدا نشان داده‌اند که «روستایی» مفهومی واحد نیست و بسته به فرهنگ ، سیاست و آمار در کشورها به‌گونه‌ای متفاوت تعریف می‌شود. سپس با تکیه‌بر نظریه‌هایی مانند قدرت ، گفتمان ، ساختار و عاملیت و سرمایه‌ی اجتماعی توضیح داده‌اند که چگونه سیاست‌ها ، نهادها و بازارها مسیر تغییر روستایی را شکل می‌دهند. در ادامه کتاب توسعه روستایی به اقتصاد روستایی ، فقر ، تغییرات ارضی ، معیشت خانوارها ، منابع طبیعی ، نهادها و خدمات حمایتی ، سیاست‌گذاری ، عوامل جهانی تغییر و نقش مشارکت محلی می‌پردازد. مقایسه‌ی افغانستان و سوئد نشان می‌دهد که با وجود تفاوت‌های شدید درآمدی و نهادی ، پرسش‌های اصلی درباره‌ی عدالت ، پایداری ، مشارکت و آینده‌ی مزارع کوچک در هر دو زمینه مطرح است.

چرا باید کتاب توسعه روستایی را بخوانیم؟

کتاب توسعه روستایی تصویری منسجم از روستا در جهان معاصر ارائه کرده است؛ از تعریف روستا و نظریه‌های توسعه تا معیشت خانوار ، منابع طبیعی ، سیاست‌گذاری و مشارکت محلی. خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند هم تحولات تاریخی و نظری توسعه روستایی را بشناسد و هم با نمونه‌های عینی از افغانستان ، سوئد و دیگر کشورها با چالش‌های امروز روستاها آشنا شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب توسعه روستایی به دانشجویان و پژوهشگران جغرافیا ، برنامه‌ریزی روستایی ، توسعه ، جامعه‌شناسی و اقتصاد کشاورزی پیشنهاد می‌شود. همچنین برای کارشناسان دستگاه‌های اجرایی ، برنامه‌ریزان محلی و فعالان سازمان‌های غیردولتی که با مسائل روستایی سروکار دارند مفید است.