کتاب نقش معلمان و دانش آموزان در پیروزی انقلاب اسلامی

کتاب نقش معلمان و دانش آموزان در پیروزی انقلاب اسلامی نوشته حسین احمدی، به بررسی جایگاه فرهنگیان و محصلان در شکل‌گیری و پیروزی انقلاب ایران می‌پردازد و با تکیه بر اسناد، خاطرات، تاریخ شفاهی و منابع کتابخانه‌ای کوشیده سهم این دو قشر را در تحولات فکری، فرهنگی و سیاسی از اواخر قاجار تا سقوط پهلوی نشان دهد. این کتاب ساختار آموزش‌وپرورش، سیاست‌های فرهنگی رژیم پهلوی و نمونه‌هایی از کنشگری معلمان و دانش‌آموزان را دنبال کرده است. انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی این پژوهش را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نقش معلمان و دانش آموزان در پیروزی انقلاب اسلامی

کتاب نقش معلمان و دانش آموزان در پیروزی انقلاب اسلامی اثری پژوهشی از حسین احمدی است که با استناد به اسناد، خاطرات، زندگی‌نامه‌ها و مصاحبه‌ها نقش دو قشر معلم و دانش‌آموز را در روند انقلاب ایران بازخوانی کرده است. نویسنده توضیح داده که بسیاری از آثار پیشین، برخی گروه‌ها را پررنگ و حضور دیگر نیروهای اجتماعی را کم‌رنگ نشان داده‌اند و این کتاب در پی جبران این خلأ درباره‌ی فرهنگیان و محصلان است. 

کتاب در سه بخش تنظیم شده است: در بخش اول، ساختار نظام آموزش‌وپرورش ایران از اواخر قاجار تا پایان پهلوی بررسی شده؛ از مکتب‌خانه‌ها و دارالفنون تا مدارس جدید، دانشسراها و دانشگاه و نیز سیاست‌های آموزشی و فرهنگی رضاخان و محمدرضاشاه. بخش دوم به جایگاه معلم در فرهنگ اسلامی و ایرانی، تأسیس مراکز تربیت‌معلم و سپس حضور معلمان در مبارزه‌ی فکری، فرهنگی، صنفی و سیاسی علیه رژیم پهلوی می‌پردازد.

بخش سوم کتاب نقش معلمان و دانش آموزان در پیروزی انقلاب اسلامی به دانش‌آموزان اختصاص دارد: از اهمیت دوره‌ی نوجوانی در نگاه دینی و تربیتی تا نقش دانش‌آموزان در مشروطه، دوره‌ی رضاخان و به‌ویژه سال‌های منتهی به ۱۳۵۷. حسین احمدی در این بخش موضوعاتی مانند حادثه‌ی ۱۳ آبان و گرایش برخی گروه‌های دانش‌آموزی به مبارزه‌ی مسلحانه را دنبال کرده است.

خلاصه کتاب نقش معلمان و دانش آموزان در پیروزی انقلاب اسلامی

کتاب نقش معلمان و دانش آموزان در پیروزی انقلاب اسلامی نشان می‌دهد که انقلاب اسلامی تنها محصول فعالیت احزاب و نخبگان سیاسی نبوده و معلمان و دانش‌آموزان نیز در آن نقشی محوری داشته‌اند. نویسنده ابتدا سیر تحول آموزش‌وپرورش را از مکتب‌خانه تا مدارس مدرن و دانشگاه و سپس سیاست‌های فرهنگی پهلوی اول و دوم را ترسیم می‌کند تا زمینه‌ی شکل‌گیری نارضایتی فرهنگی و هویتی روشن شود. 

در ادامه، جایگاه معلم در فرهنگ دینی و تاریخ ایران بررسی شده و کتاب به این پرداخته که چگونه معلمان، پیشگام آگاهی‌بخشی، افشاگری علیه پهلوی، خلق هویت جدید اسلامی و حضور در اعتراضات، اعتصاب‌ها و تشکل‌های صنفی شدند. 

بخش پایانی به دانش‌آموزان می‌پردازد؛ نوجوانانی که تحت تأثیر معلمان و فضای فکری جدید، از مشروطه تا سال‌های پایانی پهلوی در صحنه‌ی سیاست حاضر بودند، در تظاهرات، تعطیلی کلاس‌ها، ۱۳ آبان، پخش اعلامیه‌ها و حتی برخی گروه‌های مسلح دانش‌آموزی نقش گرفتند.

چرا باید کتاب نقش معلمان و دانش آموزان در پیروزی انقلاب اسلامی را بخوانیم؟

این کتاب تصویری کمتر روایت‌شده از انقلاب ایران ارائه می‌دهد؛ تصویری که در آن کلاس درس، مدرسه و کتاب درسی به صحنه‌ی کشمکش هویتی و سیاسی تبدیل شده است. خواننده با مطالعه‌ی این اثر می‌تواند هم تحول نظام آموزشی را بشناسد و هم بفهمد چگونه معلمان و دانش‌آموزان از دل همین ساختار، به کنشگران جدی انقلاب بدل شدند.

خواندن کتاب نقش معلمان و دانش آموزان در پیروزی انقلاب اسلامی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب نقش معلمان و دانش آموزان در پیروزی انقلاب اسلامی به پژوهشگران تاریخ معاصر ایران، دانشجویان رشته‌های تاریخ، علوم تربیتی و علوم سیاسی، معلمان و فعالان آموزشی و کسانی پیشنهاد می‌شود که به نقش نیروهای اجتماعی کمتر دیده‌شده در تحولات سیاسی و فرهنگی ایران علاقه‌مند هستند.