کتاب انقلاب اسلامی در اهواز (جلد دوم)

کتاب انقلاب اسلامی در اهواز (جلد دوم) نوشته‌ محمدرضا علم است و موسسه‌ی فرهنگی هنری و انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی آن را منتشر کرده است. این کتاب با عنوان فرعی اهواز در فجر انقلاب اسلامی به حوادث سال‌های اوج نهضت تا پیروزی انقلاب و سپس استقرار نظام جدید در شهر اهواز می‌پردازد. تمرکز نویسنده بر نقش روحانیت، دانشگاهیان، کارگران صنعت نفت، بازاریان و دیگر گروه‌های اجتماعی در شکل‌گیری و گسترش مبارزات است. ساختار اثر بر پایه‌ی روایت تحلیلی، خاطرات و اسناد ساواک و گزارش‌های رسمی تنظیم شده است. این جلد دوم ادامه‌ی روایت جلد نخست به‌ شمار می‌آید. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب انقلاب اسلامی در اهواز (جلد دوم) اثر محمدرضا علم

کتاب انقلاب اسلامی در اهواز (جلد دوم) روایت مرحله‌ی سرنوشت‌ساز نهضت اسلامی در سال‌های منتهی به سقوط حکومت پهلوی و استقرار نظام جمهوری اسلامی در شهر اهواز است. محمدرضا علم که استادیار گروه تاریخ دانشگاه شهید چمران اهواز است در مقدمه و پیشگفتار کتاب از دشواری‌های تحقیق، پراکندگی اسناد، ملاحظات سیاسی راویان و اختلاف روایت‌ها سخن گفته است و تلاش کرده با تکیه بر اسناد و گفت‌وگوها تصویری چندجانبه از حوادث ارائه دهد.

کتاب انقلاب اسلامی در اهواز (جلد دوم) از چند بخش و فصل تشکیل شده است. بخش اول با عنوان خیزش فراگیر ملت ایران به شرایط سیاسی و اجتماعی کشور پیش از طوفان بزرگ می‌پردازد؛ از اصلاحات ارضی و نابودی کشاورزی تا گسترش بیکاری شهری، فشارهای بین‌المللی درباره‌ی حقوق بشر، سیاست فضای باز سیاسی، مرگ علی شریعتی، رحلت سیدمصطفی خمینی و مقاله‌ی توهین‌آمیز روزنامه‌ی اطلاعات. سپس بازتاب این رخدادها در اهواز، برگزاری مجالس ترحیم، اعتصاب روحانیت و تعطیلی مساجد و شکل‌گیری تظاهرات شهری بررسی شده است.

در ادامه‌ی کتاب انقلاب اسلامی در اهواز (جلد دوم) بخش‌های مفصل دیگری به قیام ۲۹ بهمن تبریز و چهلم‌های پیاپی، فاجعه‌ی سینما رکس آبادان، اعتصابات صنعت نفت خوزستان، نقش دانشگاه جندی‌شاپور، حوادث چهارشنبه‌ی سیاه اهواز، پیروزی انقلاب، تشکیل کمیته‌ها، سپاه پاسداران، جهاد سازندگی، کمیته‌ی امداد، مجلس خبرگان قانون اساسی، انتخابات و آغاز جنگ تحمیلی اختصاص یافته است. محمدرضا علم در هر فصل علاوه‌ بر ارائه‌ی یک تحلیل کلی، اعلامیه‌ها، نامه‌ها، گزارش‌های ساواک و خاطرات روحانیان، دانشگاهیان و فعالان محلی را هم نقل کرده تا به این ترتیب تاریخ انقلاب در مقیاس یک شهر نفتی و استراتژیک بازسازی شود.

خلاصه کتاب انقلاب اسلامی در اهواز (جلد دوم)

کتاب انقلاب اسلامی در اهواز (جلد دوم) از نقطه‌ای آغاز می‌شود که نهضت اسلامی پس از سال‌ها رکود دوباره جان گرفته است؛ از رحلت سیدمصطفی خمینی و برگزاری مجالس ترحیم در شهرهای مختلف تا مقاله‌ی توهین‌آمیز روزنامه‌ی اطلاعات و قیام ۱۹ دی‌ماه در قم. محمدرضا علم ابتدا زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی و مذهبی نارضایتی را در سطح ملی توضیح می‌دهد و سپس نشان می‌دهد که این عوامل در اهواز چگونه به اعتصاب روحانیت، تعطیلی مساجد، پیوستن بازار و شکل‌گیری هسته‌های اعتراضی انجامیده است.

در ادامه‌ی کتاب انقلاب اسلامی در اهواز (جلد دوم) مسیر حوادث از چهلم‌های پیاپی، فاجعه‌ی سینما رکس، اعتصابات نفت، نقش دانشگاه جندی‌شاپور، تظاهرات گسترده‌ی مردمی، حوادث خونین مانند چهارشنبه‌ی سیاه و در نهایت پیروزی انقلاب و استقرار نهادهای جدید در اهواز دنبال شده است. نویسنده ضمن روایت وقایع به دشواری‌های ثبت خاطرات، اختلاف روایت‌ها و تأثیر جناح‌بندی‌های بعدی بر بازگویی گذشته نیز توجه کرده است.

چرا باید کتاب انقلاب اسلامی در اهواز (جلد دوم) را بخوانیم؟

کتاب انقلاب اسلامی در اهواز (جلد دوم) تصویری جزئی و مستند از نقش یک شهر کلیدی نفتی در روند انقلاب ارائه کرده است. خواننده با سازوکار اعتصابات، شبکه‌ی روحانیت، دانشگاه و بازار و همچنین با نحوه‌ی بازتاب تصمیم‌های ملی در سطح محلی آشنا می‌شود. ترکیب تحلیل، اسناد ساواک، اعلامیه‌ها و خاطرات این اثر را به منبعی مناسب برای فهم میدانی تحولات آن دوره تبدیل کرده است.

خواندن کتاب انقلاب اسلامی در اهواز (جلد دوم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب انقلاب اسلامی در اهواز (جلد دوم) به دانشجویان و پژوهشگران تاریخ معاصر ایران، علاقه‌مندان به تاریخ محلی خوزستان، فعالان فرهنگی و کسانی که در پی شناخت دقیق‌تری از نقش شهرها و گروه‌های اجتماعی مختلف در روند انقلاب هستند، پیشنهاد می‌شود.