کتاب هم هوشی

کتاب هم هوشی (Co-Intelligence) نوشته اتان مولیک، تصویری نزدیک و تجربه‌محور از مواجهه‌ی انسان با هوش مصنوعی مولد ارائه کرده است. نویسنده که پژوهشگر نوآوری و استاد مدرسه‌ی کسب‌وکار است از دل کلاس‌های دانشگاهی، آزمایش‌ها و شب‌های بی‌خوابی خود، ورود مدل‌های زبانی بزرگ به زندگی روزمره را روایت کرده و کوشیده هم مسیر تکاملی این تکنولوژی را مرور کند و هم به پیامدهای اجتماعی و اخلاقی آن بپردازد. انتشارات نور علم این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب هم هوشی

کتاب هم هوشی با تمرکز بر تجربه‌های اتان مولیک نشان می‌دهد ورود مدل‌های زبانی بزرگ مثل چت‌جی‌پی‌تی چگونه در مدت کوتاهی فضای آموزش، کار و حتی احساس امنیت شغلی را دگرگون کرده است. نویسنده از زندگی شخصی خود آغاز کرده است؛ از سه شب بی‌خوابی بعد از مواجهه‌ی اولیه با چت‌جی‌پی‌تی و لحظه‌ای که فهمیده با «چیزی جدید و بیگانه» طرف است که نه شبیه نرم‌افزارهای قبلی بلکه شبیه یک همکار انسانی رفتار می‌کند. 

در ادامه، کتاب مسیر تاریخی و فنی هوش مصنوعی را مرور کرده است؛ از زمستان‌های هوش مصنوعی و دوره‌ی یادگیری نظارت‌شده تا مقاله‌ی «توجه تمام چیزی است که نیاز دارید» و معماری ترنسفورمر. مولیک با توضیح مدل‌های زبانی بزرگ، مفهوم توکن، وزن‌ها، پیش‌آموزش و تنظیم‌دقیق را با مثال‌های ملموس توضیح داده است. 

در فصل‌های بعدی، کتاب هم هوشی به پیامدهای اجتماعی و اخلاقی این فناوری پرداخته است؛ از تعصبات نهفته در داده‌های آموزشی و مسئله‌ی حق‌نشر تا خطرات اطلاعات نادرست، فیشینگ، جعل هویت صوتی و تصویری و سناریوهای آخرالزمانی. اتان مولیک در عین اشاره به بحث‌های مربوط به ای‌جی‌آی و تکینگی، تمرکزش را بر تأثیرات این فناوری بر کار، آموزش و زندگی روزمره گذاشته و در پایان این بخش چهار اصل عملی برای کارکردن کنار هوش مصنوعی به‌ عنوان «هوش مشترک» پیشنهاد کرده است.

خلاصه کتاب هم هوشی

کتاب هم هوشی از یک تجربه‌ی شخصی شروع شده است: استادی که بعد از انتشار چت‌جی‌پی‌تی می‌بیند دانشجویانش در چند ساعت پروژه‌هایی می‌سازند که قبلاً ماه‌ها زمان و تیم‌های بزرگ لازم داشت. از این نقطه، نویسنده توضیح داده مدل‌های زبانی بزرگ چگونه کار می‌کنند، چرا فقط «تکمیل خودکار پیشرفته» نیستند و چطور توانایی‌های پیش‌بینی توکن به رفتارهایی شبیه خلاقیت، همدلی و حل مسئله منجر شده است. 

در ادامه، کتاب به دو محور اصلی پرداخته است: از یک‌سو فرصت‌ها و دگرگونی‌های عمیق در بهره‌وری، آموزش، کارآفرینی و یادگیری فردی؛ و از سوی دیگر، طیف وسیعی از نگرانی‌ها از تعصب و نقض حریم خصوصی تا جعل عمیق، فیشینگ هوشمند و سناریوهای ای‌جی‌آی. مولیک در نهایت هوش مصنوعی را «ذهنی بیگانه اما قابل همکاری» توصیف کرده و بر ضرورت یادگیری کارکردن کنار آن به‌ عنوان یک همکار فکری تأکید کرده است.

چرا باید کتاب هم هوشی را بخوانیم؟

این کتاب هم سازوکار فنی مدل‌های زبانی را با مثال‌های ساده روشن کرده و هم پیامدهای شغلی، آموزشی و اخلاقی آن را با نمونه‌های عینی نشان داده است تا برنامه‌ریزی برای کار و یادگیری در عصر هوش مصنوعی ممکن‌تر شود.

خواندن کتاب هم هوشی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن هم هوشی به دانشجویان، معلمان، مدیران، کارآفرینان، برنامه‌نویسان و همه‌ی کسانی پیشنهاد می‌شود که می‌خواهند فراتر از هیاهوی رسانه‌ای، بفهمند هوش مصنوعی مولد چگونه کار می‌کند، چه خطرهایی دارد و چگونه می‌توان آن را به یک همکار فکری در کار و یادگیری تبدیل کرد.

جوایز و افتخارات کتاب هم هوشی

• در لیست پرفروش‌ترین کتاب‌های نیویورک‌تایمز
• رتبه‌ی ۱ پرفروش‌ترین کتاب‌های آمازون

چه نسخه‌های دیگری از کتاب هم هوشی منتشر شده است؟

• کتاب هوش یار، ترجمه‌ی محمد حیدری، نشر نوین
• کتاب زندگی وکار با هوش مصنوعی، سید علی رحمان زاده، نشر خزه