کتاب مبارک در ژاپن

کتاب مبارک در ژاپن نوشته‌ی داود فتحعلی‌بیگی را نشر ماندگاران منتشر کرده است. این کتاب متن یک نمایش سیاه‌بازی و تخت‌حوضی است که بر پایه‌ی تمرین‌های بداهه و همکاری جمعی چند بازیگر شکل گرفته و سپس توسط نویسنده بازنویسی شده است. ماجرا از تب رفتن به ژاپن و مهاجرت جوانان شروع می‌شود و در ادامه به اجرای نمایش طبیب اجباری در قالب سیاه‌بازی گره می‌خورد. فضای اثر پر از گفت‌وگوهای طنزآمیز، موقعیت‌های کمیک و نقدهای اجتماعی است که در دل شوخی‌ها پنهان شده‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مبارک در ژاپن

کتاب مبارک در ژاپن متنی نمایشی از داود فتحعلی‌بیگی است که بر پایه‌ی جلسات تمرین بداهه با حضور سعدی افشار، علی فتحعلی، غلام بابوته، احمد محرابی و داوود داداشی شکل گرفته است. در مقدمه‌ی کتاب مبارک در ژاپن نویسنده توضیح داده است که هر جلسه‌ی تمرین ضبط و سپس پیاده می‌شده و بعد برای تنظیم نهایی در اختیار او قرار می‌گرفته تا متن نمایشی فعلی شکل بگیرد. این فرایند باعث شده لحن زنده‌ی بازیگران، شوخی‌های لحظه‌ای و ریتم بداهه‌پردازی در متن حفظ شود. کتاب مبارک در ژاپن در دو سطح پیش می‌رود: در سطح اول، ماجرای مهاجرت و کار در ژاپن، مرده‌سوزخانه، پارک و رستوران بابوته روایت شده است؛ جایی که شخصیت‌هایی مثل سعدی، علی، احمد و غلام درگیر کار، بی‌پولی، کلاه‌برداری و معرکه‌گیری می‌شوند و در دل این موقعیت‌ها از غربت، هنر، تئاتر و سرنوشت خود حرف می‌زنند. در سطح دوم، در رستوران بابوته نمایشی به نام طبیب اجباری روی صحنه می‌رود که بازنویسی نمایشنامه‌ی طبیب اجباری مولیر به شیوه‌ی سیاه‌بازی است و کتاب مبارک در ژاپن متن کامل این اجرا را نیز در خود جای داده است. در ادامه‌ی کتاب مبارک در ژاپن داستان ستاره، جلال، میرزا تیمور، مبارک، موسی و گلنار در چند پرده و صحنه‌ی مختلف دنبال می‌شود؛ از ماجرای خواستگاری‌های هم‌زمان و ازدواج زورکی تا فقر، بیکاری، تنبلی، قلیان، دعوای زن و شوهر و تلاش برای پیدا‌کردن راه چاره. ساختار کتاب از پرده‌ها و صحنه‌های مشخص، ترانه‌ها، دم‌گیری‌ها و دیالوگ‌های طولانی تشکیل شده است که حال‌وهوای تئاتر سنتی ایرانی را به متن منتقل کرده است.

خلاصه کتاب مبارک در ژاپن

کتاب مبارک در ژاپن از دل تمرین‌های بداهه‌ی یک گروه سیاه‌بازی شکل گرفته و دو خط اصلی را دنبال کرده است. در خط اول، سعدی و علی در ژاپن در مرده‌سوزخانه کار می‌کنند، با احمدِ فراری آشنا می‌شوند، سر کار تازه‌ای در فروشگاه و بعد در پارک و رستوران می‌افتند، کلاه می‌خورند، معرکه می‌گیرند و در گفت‌وگوهایشان از غربت، بی‌پولی، هنر تئاتر و سرنوشت نمایشگران ایرانی می‌گویند. در خط دوم، در رستوران بابوته نمایش طبیب اجباری اجرا می‌شود؛ روایتی سیاه‌بازی از نمایشنامه‌ی مولیر که در آن ستاره زیر بار ازدواج زورکی با میرزا جواد نمی‌رود، جلالِ پسرعمو پای خواستگاری می‌آید، میرزا تیمور بین پول و رضایت دخترش گیر می‌کند و مبارک با زبان تند و طنزآلود خود تناقض‌ها و بی‌عدالتی‌ها را رو می‌کند.

چرا باید کتاب مبارک در ژاپن را بخوانیم؟

کتاب مبارک در ژاپن تصویری زنده از سیاه‌بازی و تئاتر تخت‌حوضی ارائه کرده است؛ هم در سطح شوخی‌ها و موقعیت‌های کمیک و هم در سطح نقد مهاجرت، فقر، مناسبات خانوادگی و وضعیت نمایشگران. خواندن آن برای آشنایی نزدیک با زبان، ریتم، ترانه‌ها و ساختار یک نمایش ایرانی و دیدن بازآفرینی طبیب اجباری در قالب سیاه‌بازی تجربه‌ای متفاوت فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مبارک در ژاپن به علاقه‌مندان تئاتر ایرانی، پژوهشگران نمایش سنتی، دانشجویان رشته‌های هنرهای نمایشی و کسانی که کنجکاو شناخت سیاه‌بازی، زبان و شوخی‌های آن هستند پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی که به متن‌های نمایشی طنز با رگه‌های انتقادی علاقه دارند توصیه می‌شود. «مقدمه نمایش پیش رو حاصل جلسات تمرین بداهه با حضور زنده یاد سعدی افشار و آقایان علی فتحلی، غلام بابوته، احمد محرابی و داوود داداشی است. بدین ترتیب که هر جلسه تمرین جداگانه ضبط می شد و توسط آزاده حسینی از روی کاغذ نوشته می شد و جهت تنظیم و نگارش در اختیار نگارنده قرار می گرفت. نمونه اول مبارک در ژاپن سال ها قبل که تب رفتن به ژاپن بین جوانان شایع شده بود با همفکری گروهی به صورت سوژه ای با حضور سعدی افشار و غلام بابوته و علی فتحعلی و تنی چند از نمایشگران در تئاتر پارس واقع در لاله زار به روی صحنه رفته بود. اما علت مبادرت نگارنده به امر تمرین مجدد و شکل گیری نمونه پیش رو که با نمونه اجرا شده قبلی به ویژه صحنه مرده سوز خانه تفاوت دارد پیشنهادی از طرف خانم مریم خاکپور بوده است. ... پرده اول (سکویی که بر آن همه وقایع به نمایش درمی آید/ موسیقی نواخته می شود. بازیگران به صحنه می آیند و تصنیف ذیل را می خوانند) دم گیری: سوی ژاپن کشور آفتاب می رویم بهر کسب و کار و دیدار عزیزان می رویم هریکی را مقصدی باشدش در آن دیار این یکی دنبال یار ما دو تا دنبال کار این یکی دنبال یار ما دو تا دنبال کار»