کتاب واکاوی دیدگاه های نظری در ارزیابی، تشخیص و درمان اختلالات روانی

کتاب واکاوی دیدگاه‌های نظری در ارزیابی، تشخیص و درمان اختلالات روانی نوشته‌ی محمدمهدی صلاح، آرزو صالحی، مهرنوش احمدی‌زاده شهربابکی و سیما سفیدگری مجموعه‌ای آموزشی درباره فرایند ارزیابی، طبقه‌بندی و درمان اختلالات روانی است که نشر الماس قرمز آن را منتشر کرده است. این کتاب با تکیه بر تجربه‌های بالینی و منابع تخصصی، از مصاحبه و آزمون‌های روانی تا نظام‌های طبقه‌بندی، فرایند تشخیص و رویکردهای درمانی مختلف را مرور کرده است. تمرکز اصلی آن کتاب بر پیوند بین نظریه و عمل در کار بالینی است و تلاش کرده تصویری منظم از مسیر «از مصاحبه تا طرح درمان» ارائه کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب واکاوی دیدگاه های نظری در ارزیابی، تشخیص و درمان اختلالات روانی

کتاب واکاوی دیدگاه‌های نظری در ارزیابی، تشخیص و درمان اختلالات روانی با پیشگفتاری درباره اهمیت سلامت روان و شیوع بالای اختلالات شایعی مانند افسردگی و اضطراب آغاز می‌شود و نشان می‌دهد که چرا ارزیابی و تشخیص بالینی هسته‌ی کار در روانشناسی بالینی است. نویسندگان در همان ابتدا بر نقش طبقه‌بندی و زبان مشترک بین متخصصان تأکید کرده‌اند و توضیح داده‌اند که بدون تشخیص روشن، مطالعه و درمان اختلالات روانی پراکنده و مبهم می‌شود. در فصل اول کتاب واکاوی دیدگاه‌های نظری در ارزیابی، تشخیص و درمان اختلالات روانی به مصاحبه و اصول آن در روانشناسی پرداخته شده است؛ از تعریف‌های مختلف مصاحبه نزد صاحب‌نظران، تمایز مصاحبه پژوهشی، تشخیصی و درمانی، تا مصاحبه کلینیکی، ساختار یافته، نیمه‌ساختار یافته و آزاد. تنظیم فضای فیزیکی، نکته‌های حرفه‌ای و اخلاقی، مدیریت اضطراب مراجع، رازداری، یادداشت‌برداری و تکنیک‌های پیش‌برنده، پژواک، هدایت مجدد و مواجهه با مقاومت و مکانیزم‌های دفاعی از محورهای پررنگ این فصل است. در فصل دوم کتاب واکاوی دیدگاه‌های نظری در ارزیابی، تشخیص و درمان اختلالات روانی کاربرد آزمون‌های روانی در تشخیص بررسی شده است؛ ابتدا مفهوم روان‌سنجی و تاریخچه آزمون‌ها مطرح شده سپس انواع آزمون‌های هوش، استعداد، شخصیت و ابزارهای بالینی مانند ام‌ام‌پی‌آی، رورشاخ، شاخص مایرز–بریگز و پرسشنامه‌های مرتبط با خودکشی معرفی شده‌اند. فصل سوم به طبقه‌بندی روانشناسی نابهنجاری، ملاک‌های بهنجاری و نابهنجاری، انحراف از هنجار اجتماعی، رفتار ناسازگار، پریشانی شخصی و مفهوم بهداشت روانی می‌پردازد. در فصل چهارم کتاب واکاوی دیدگاه‌های نظری در ارزیابی، تشخیص و درمان اختلالات روانی نظام‌های طبقه‌بندی و تشخیص مانند دی‌اس‌ام و آی‌سی‌دی، سطح‌بندی اختلالات، مسائل سبب‌شناسی و تغییرات نسخه‌های جدید مرور شده است. فصل پنجم فرایند تشخیص و ارزیابی را گام‌به‌گام دنبال می‌کند؛ از حلقه‌های ارزیابی (مصاحبه، آزمون، مشاهده)، تشخیص افتراقی، مفهوم‌سازی مورد، نقش فرهنگ و برنامه‌ریزی درمان تا مصاحبه‌های پیش و پس از آزمون و مصاحبه در زمان‌های بحرانی. فصل ششم به نظریات و رویکردهای عمده در روانشناسی اختصاص دارد و رویکردهای روان‌پویایی، رفتارگرایی، انسان‌گرایی، گشتالت، درمان شناختی–رفتاری، دیدگاه آلبرت الیس و آرون بک و درمان‌های موج سوم را در پیوند با ارزیابی، تشخیص و درمان اختلالات روانی بررسی کرده است.

خلاصه کتاب واکاوی دیدگاه های نظری در ارزیابی، تشخیص و درمان اختلالات روانی

این کتاب با طرح این نکته آغاز می‌شود که اختلالات روانی حاصل تعامل پیچیده عوامل ژنتیکی، محیطی و روانی هستند و بدون نظام ارزیابی و طبقه‌بندی دقیق، تشخیص و درمان آن‌ها دچار آشفتگی می‌شود. سپس فرایند ارزیابی روانشناختی به‌عنوان زنجیره‌ای از حلقه‌ها توصیف شده است: مصاحبه بالینی و تشخیصی، استفاده هدفمند از آزمون‌های روانی، مشاهده بالینی، تشخیص و تشخیص افتراقی، مفهوم‌سازی مورد و طراحی طرح درمان. در ادامه، کتاب نشان داده است که چگونه مصاحبه کلینیکی حرفه‌ای با رعایت اصول فنی، اخلاقی و تنظیم فضای فیزیکی می‌تواند هم‌زمان ابزار تشخیص و بسترساز رابطه درمانی باشد. بخش آزمون‌ها نشان می‌دهد هر ابزار در کدام مرحله و برای چه نوع سؤال بالینی مناسب است. در فصل‌های مربوط به طبقه‌بندی، دی‌اس‌ام و آی‌سی‌دی به‌عنوان زبان مشترک متخصصان معرفی شده‌اند و پیوند آن‌ها با مصاحبه‌های ساختار یافته توضیح داده شده است. در فصل پایانی، رویکردهای نظری مختلف در کنار هم قرار گرفته‌اند تا روشن شود هر رویکرد اختلالات روانی را چگونه تبیین می‌کند و چه نوع مداخله‌ای را پیشنهاد می‌کند.

چرا باید کتاب واکاوی دیدگاه های نظری در ارزیابی، تشخیص و درمان اختلالات روانی را بخوانیم؟

این کتاب تصویری یکپارچه از مسیر ارزیابی تا درمان اختلالات روانی ارائه کرده است؛ از مهارت‌های ریز مصاحبه و تنظیم اتاق درمان تا انتخاب آزمون، کار با نظام‌های طبقه‌بندی و استفاده از رویکردهای نظری مختلف در مفهوم‌سازی مورد. خواننده با مطالعه آن کتاب می‌تواند بین دانش نظری، ابزارهای سنجش و کار بالینی روزمره پیوندی عملی برقرار کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه این کتاب به دانشجویان و فارغ‌التحصیلان روانشناسی، مشاوره و روانپزشکی، کارورزان بالینی، درمانگران تازه‌کار و همه کسانی پیشنهاد می‌شود که با ارزیابی، تشخیص و درمان اختلالات روانی سر و کار دارند و می‌خواهند درک منسجم‌تری از مصاحبه، آزمون و طبقه‌بندی به‌دست آورند.