کتاب الگوبرداری فرآیندی در صنعت بانکداری

کتاب الگوبرداری فرآیندی در صنعت بانکداری گردآوری، ترجمه و تدوین رسول محمدعلی‌ پور است و نشر مهکامه آن را منتشر کرده است. این کتاب به موضوع طراحی سازمان‌های فرآیندمحور، معماری سازمانی، مهندسی مجدد و الگوبرداری در صنعت بانکداری می‌پردازد و چارچوبی ساختارمند برای طبقه‌بندی و تحلیل فرآیندهای بانکی ارائه می‌دهد. متن کتاب بر پایه‌ی مدل‌ها و استانداردهای بین‌المللی و به‌ویژه چارچوب‌های ارائه‌شده توسط بنیاد کیفیت و بهره‌وری آمریکا و شرکت‌های فناوری اطلاعات شکل گرفته است و تلاش کرده مفاهیم نظری را با نمونه‌های بانکی پیوند دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب الگوبرداری فرآیندی در صنعت بانکداری

کتاب الگوبرداری فرآیندی در صنعت بانکداری با تکیه‌ بر متون مرجع بنیاد کیفیت و بهره‌وری آمریکا و معماری‌های شرکتی مطرح، تصویری نسبتاً جامع از حرکت بانک‌ها به‌سوی سازمان‌های فرآیندمحور ترسیم کرده است. رسول محمدعلی‌ پور در این کتاب ابتدا در فصل اول به مفاهیم پایه‌ای مانند ابعاد طرح سازمان، دیدگاه سیستمی، ساختارهای وظیفه‌ای و افقی، معماری سازمانی، مهندسی مجدد فرآیندها، برنامه‌ریزی منابع سازمانی، مدیریت کیفیت جامع و سنجه‌های عملکردی پرداخته است تا زمینه‌ی نظری لازم برای ورود به بحث بانکداری فراهم شود.

در ادامه کتاب الگوبرداری فرآیندی در صنعت بانکداری با معرفی مفهوم چارچوب طبقه‌بندی فرآیندی، نقش مدل‌های مرجع میان‌صنعتی را در الگوبرداری و مقایسه‌ی عملکرد بانک‌ها با دیگر سازمان‌ها توضیح داده است. فصل دوم به تشریح هفت اصل مدیریت فرآیند، انواع رویکردهای انطباق چارچوب، سطوح مختلف فرآیند و تفکیک فرآیندهای کلیدی، مدیریتی و پشتیبانی در بانک می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه می‌توان نقشه‌ای چندسطحی از فرآیندهای بانکی ترسیم کرد.

در بخش‌های بعدی کتاب الگوبرداری فرآیندی در صنعت بانکداری چهارده طبقه‌ی اصلی فرآیندی بانک معرفی شده است؛ از توسعه‌ی چشم‌انداز و استراتژی، توسعه و مدیریت محصولات و خدمات، بازاریابی و فروش، تحویل خدمات و مدیریت خدمات مشتری تا مدیریت سرمایه‌ی انسانی، فناوری اطلاعات، منابع مالی، ریسک و انطباق، دارایی‌ها، ارتباطات بیرونی و توسعه‌ی قابلیت‌های کسب‌وکار. برای هر طبقه، گروه فرآیند، فرآیند، فعالیت، وظیفه و زیروظیفه به‌صورت سلسله‌مراتبی فهرست شده و در بسیاری موارد سنجه‌های کلیدی عملکرد و نکات تکمیلی نیز افزوده شده است.

کتاب الگوبرداری فرآیندی در صنعت بانکداری علاوه‌ بر بانکداری متعارف، به ویژگی‌های بانکداری اسلامی و نقش پارادایم تسهیم سود و زیان در طراحی فرآیندها اشاره کرده است و نشان می‌دهد که چگونه الزامات شریعت، ممیزی شرعی و کنترل ریسک شرعی باید در چرخه‌ی نوآوری محصول و طراحی فرآیندهای مالی لحاظ شود. در پیشگفتار و جمع‌بندی‌ها نیز بر ضرورت تغییر، سازمان یادگیرنده، فرهنگ مشارکتی، تیم‌های خودگردان و هم‌راستاسازی استراتژی، ساختار و سنجه‌ها تأکید شده است.

خلاصه کتاب الگوبرداری فرآیندی در صنعت بانکداری

کتاب الگوبرداری فرآیندی در صنعت بانکداری ابتدا نشان می‌دهد که چرا تغییر به‌سوی سازمان‌های فرآیندمحور برای بانک‌ها اجتناب‌ناپذیر شده است؛ از فشار رقابت جهانی و ورود بازیگران جدید تا پیچیدگی مقررات، ریسک و تحول فناوری. سپس با تعریف مفاهیم کلیدی مانند فرآیند، فعالیت، وظیفه، بهترین عمل، معماری سازمانی و معماری فناوری اطلاعات، زبان مشترکی برای گفت‌وگوی مدیران کسب‌وکار و متخصصان فناوری ایجاد کرده است.

این کتاب در بخش میانی چارچوبی شش‌سطحی برای طبقه‌بندی فرآیندهای بانکی ارائه می‌کند که در آن فرآیندهای کلیدی عملیاتی (مانند توسعه‌ی استراتژی، توسعه و تحویل خدمات، بازاریابی و مدیریت مشتری) از فرآیندهای مدیریتی و پشتیبانی (سرمایه‌ی انسانی، فناوری اطلاعات، مالی، ریسک، دارایی‌ها و ارتباطات) تفکیک شده‌اند. هر فرآیند به گروه‌ها، فعالیت‌ها و وظایف خرد شده و برای آن‌ها سنجه‌های عملکردی و شاخص‌های کلیدی تعریف شده است تا امکان الگوبرداری، مقایسه و بهبود مستمر فراهم شود. در پایان نیز پیوند این چارچوب با مفاهیمی مانند کارت امتیازی متوازن، شش سیگما، مدیریت کیفیت جامع و بانکداری اسلامی توضیح داده شده است.

چرا باید کتاب الگوبرداری فرآیندی در صنعت بانکداری را بخوانیم؟

این کتاب تصویری ساختارمند از کل زنجیره‌ی ارزش بانک ارائه کرده است و کمک می‌کند فرآیندهای پراکنده در قالب یک نقشه‌ی واحد دیده شود. خواننده با مفاهیم معماری سازمانی، مدیریت فرآیند، سنجه‌های عملکرد و الگوبرداری آشنا می‌شود و می‌تواند آن‌ها را در پروژه‌هایی مانند مهندسی مجدد، برنامه‌ریزی منابع سازمانی و طراحی بانکداری متمرکز به‌ کار گیرد.

خواندن کتاب الگوبرداری فرآیندی در صنعت بانکداری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به مدیران و کارشناسان بانک‌ها، طراحان فرآیند و معماران سازمانی، مشاوران مدیریت، دانشجویان مدیریت، مالی و فناوری اطلاعات و نیز اعضای تیم‌های تحول دیجیتال و بانکداری متمرکز پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال درک دقیق‌تری از فرآیندهای بانکی و الگوبرداری هستند.

بخشی از کتاب الگوبرداری فرآیندی در صنعت بانکداری

«سال‌ها پیش که تافلرها آینده اقتصاد شرکت‌های الکترونیکی ژاپن را فروش فکر و نه محصولات الکترونیکی پیش‌بینی نمودند و امروزه که پیش‌بینی‌های قابل تأملی برای آینده بانکداری می‌شود نظیر انجام فعالیت‌های بانکی توسط اپراتورهای همراه، یک مسئله ذهن آدمی را به چالش می‌کشد: تغییر اجتناب‌ناپذیر است.

با نگاهی به گذشته در می‌یابیم بازتعریف فرآیندها موجب تغییر نگرش نسبت به کسب‌وکار شده است. مدیریت علمی فردریک تیلور تحلیلی سیستماتیک از جریان‌های کاری را معرفی نمود و همانگونه که پیتر دراکر اظهار داشته تمامی نتایج بهره‌وری قرن بیستم مرهون تلاشی است که تیلور انجام داده است. در دیگر سو استفاده تویوتا از مدیریت کیفیت جامع و تولید بهنگام مزایای رقابتی ایجاد نمود که کارخانه‌های اروپایی و آمریکایی را مجبور به بازسازی سیستم‌های خود نمود.

امروزه فرآیند از جمله مسائل اصلی مدیران کسب و کار و معماران فناوری نیز شده است. اصولاً تعریف و پیاده‌سازی فرآیندهای تولیدی ساده‌تر از صنایع خدماتی است. در صنایع خدماتی چون بانک، خدمت بسته به اینکه در کجا و توسط چه کسی ارائه می‌شود متغیر است. مسئله، استفاده بانکداری از مدیریت فرآیندی است درحالی‌که صنایع دیگر به‌خوبی و با سرعت بیشتری آن را مورد بهره‌برداری قرار داده‌اند.

علت را می‌توان در موفقیت ابتکارات استراتژیک و زیرساخت فناوری ایجاد شده برای آن یافت. راه موفقیت همگی محصولات جدید تعریف شده بود و بانک‌ها واحدهای کسب‌وکار خود را حول این محصولات نظیر تسهیلات، حساب‌های پس‌انداز و غیره سازماندهی کرده بودند. هر زمان که بانک‌ها نیاز به انطباق با تقاضای بازار و کسب‌وکار داشتند نرم‌افزارهای جدیدی برای خودکار نمودن الزامات مقطعی ایجاد می‌نمودند. این رویکرد به یک معماری سیلو مانند منجر شد و عملاً با آزمون این امر که چگونه یک فرآیند کسب‌وکار نظیر گشایش حساب برای مشتری جدید در بخش‌هایی از سازمان به‌کار گرفته می‌شود در تداخل بود.»