کتاب ماکروارگونومی

کتاب ماکروارگونومی (Macroergonomics: theory, methods and applications) ویراسته‌ هال. دابیلیو هندریک و برین. ام کلینر با ترجمه‌ احد خلجی است و نشر مهکامه آن را منتشر کرده است. این کتاب معرفی و بسط شاخه‌ای از ارگونومی است که بر طراحی و ارزیابی سیستم‌های کار در سطح سازمان تمرکز دارد و تلاش می‌کند پیوند میان عوامل انسانی، ساختار سازمانی و فناوری را روشن کند. نویسندگان در قالب مجموعه‌ای از فصل‌ها، مفاهیم نظری، روش‌شناسی و نمونه‌های کاربردی ماکروارگونومی را در محیط‌های کاری مختلف بررسی کرده‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ماکروارگونومی

کتاب ماکروارگونومی (ارگونومی سازمانی؛ تئوری، روش‌ها و کاربردها) نوشته مجموعه‌ای از نویسندگان و ویراسته هال. دابیلیو هندریک و برین. ام کلینر است که تصویری نسبتاً کامل از شکل‌گیری و گسترش ماکروارگونومی ارائه می‌دهد. ماکروارگونومی در این کتاب به‌عنوان فناوری میانجی انسان‌ـ‌سازمان معرفی شده و هدف آن بهینه‌سازی طراحی سیستم‌های کار در سطح اجتماعی‌ـ‌فنی است؛ یعنی جایی که ساختار سازمان، فرایندها، فناوری، محیط و ویژگی‌های کارکنان در کنار هم دیده می‌شوند.

کتاب ماکروارگونومی در بخش نخست به مبانی نظری و روش‌شناختی می‌پردازد. فصل‌هایی مانند مروری کلی بر ماکروارگونومی، روش مشارکت در مداخلات ماکروارگونومی، ساختار سیستم کار و روش‌های تحلیل و طراحی ماکروارگونومی مفاهیمی مثل سیستم‌های اجتماعی‌ـ‌فنی، بهینه‌سازی مشترک انسان و سازمان، مشارکت کارکنان، طراحی از بالا به پایین و پایین به بالا و رابطه‌ی ماکروارگونومی با روان‌شناسی صنعتی و سازمانی را توضیح داده‌اند. در این بخش، پنج زیرشاخه‌ی اصلی فناوری میانجی انسان‌ـ‌سیستم و جایگاه ماکروارگونومی در کنار ارگونومی فیزیکی و شناختی تشریح شده است.

کتاب ماکروارگونومی در بخش دوم به حوزه‌های کاربردی می‌پردازد؛ از کاهش صدمات شغلی، طراحی سیستم‌های تولید و ساخت، مدیریت مخاطرات و ایمنی، تا فناوری اطلاعات و ارتباطات، تغییر سازمانی بزرگ‌مقیاس، توسعه‌ی سیستم‌های آموزشی، طرح‌ریزی جامعه، انتقال فناوری و ایمنی هوانوردی. هر فصل با تمرکز بر یک حوزه نشان می‌دهد که چگونه تحلیل و طراحی ماکروارگونومیک می‌تواند ساختار سازمان، محتوا و سازمان کار، مشارکت کارکنان و نتایج عملکردی را دگرگون کند و چه چالش‌هایی در برابر پیاده‌سازی این رویکرد وجود دارد.

خلاصه کتاب ماکروارگونومی

کتاب ماکروارگونومی اثری از مجموعه‌ای از نویسندگان و ویراسته هال. دابیلیو هندریک و برین. ام کلینر، بر این ایده استوار است که برای بهبود ایمنی، سلامت، بهره‌وری و رضایت شغلی، تمرکز بر سطح فرد و ایستگاه کار کافی نیست و باید کل سیستم کار به‌عنوان یک سیستم اجتماعی‌ـ‌فنی طراحی شود. نویسندگان ابتدا مفهوم فناوری میانجی انسان‌ـ‌سازمان را توضیح می‌دهند و ماکروارگونومی را در کنار ارگونومی فیزیکی و شناختی قرار می‌دهند. سپس ابعاد ساختار سازمانی مانند پیچیدگی، رسمی‌سازی و تمرکزگرایی و رابطه‌ی آن‌ها با طراحی شغل، مشارکت کارکنان و مکانیزم‌های یکپارچه‌سازی تشریح می‌شود.

در ادامه، روش‌های تحلیل و طراحی ماکروارگونومی، فرایندهای چندمرحله‌ای ارزیابی سیستم کار و انواع روش‌های پژوهشی از مطالعه‌ی میدانی تا پرسشنامه‌های سازمانی و گروه‌های متمرکز معرفی شده است. بخش پایانی کتاب نشان می‌دهد که این رویکرد چگونه در حوزه‌هایی مثل کاهش حوادث، مدیریت خطر، فناوری اطلاعات، آموزش، تغییر سازمانی، توسعه‌ی جامعه، انتقال فناوری و ایمنی هوانوردی به‌ کار گرفته شده است.

چرا باید کتاب ماکروارگونومی را بخوانیم؟

کتاب ماکروارگونومی تصویری منسجم از گذار ارگونومی از سطح فرد و ابزار به سطح سازمان و سیستم کار ارائه کرده است. خواننده با مفاهیم کلیدی سیستم‌های اجتماعی‌ـ‌فنی، طراحی سازمانی، مشارکت کارکنان و روش‌های تحلیل ماکروارگونومیک آشنا می‌شود و می‌بیند این رویکرد چگونه می‌تواند هم‌زمان بر رفاه کارکنان و عملکرد سازمان اثر بگذارد.

خواندن کتاب ماکروارگونومی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب ماکروارگونومی به دانشجویان و پژوهشگران ارگونومی، مهندسی صنایع، مدیریت، روان‌شناسی صنعتی و سازمانی و همچنین متخصصانی پیشنهاد می‌شود که با طراحی سازمان، ایمنی، بهداشت کار، سیستم‌های تولید، فناوری اطلاعات یا پروژه‌های تغییر سازمانی سروکار دارند و به‌دنبال درک کل‌نگر از سیستم‌های کار هستند.