کتاب اقتصاد ایران در بستر جهانی شدن

کتاب اقتصاد ایران در بستر جهانی شدن نوشته محمدمهدی بهکیش تصویری تحلیلی از روند جهانی‌شدن و جایگاه اقتصاد ایران در این فرایند ارائه می‌دهد. نشر نی این کتاب را منتشر کرده است. نویسنده با تکیه بر ادبیات اقتصادی و تجربه‌های بین‌المللی، مفاهیم پایه‌ای جهانی‌شدن، ابزارها، بازیگران و پیامدهای آن را توضیح داده و سپس به‌سراغ وضعیت ایران رفته است. این کتاب برای دانشجویان اقتصاد و نیز برای سیاست‌گذاران و فعالان اقتصادی سودمند است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اقتصاد ایران در بستر جهانی شدن اثر محمدمهدی بهکیش

کتاب اقتصاد ایران در بستر جهانی شدن به قلم محمدمهدی بهکیش جهانی‌شدن را به‌عنوان پدیده‌ای چندبعدی معرفی می‌کند که مرزهای اقتصادی و سیاسی را کم‌رنگ می‌کند و الگوهای تولید، تجارت، سرمایه‌گذاری و تکنولوژی را دگرگون می‌سازد. نویسنده ابتدا نشان می‌دهد که چگونه مفهومی که زمانی محل تردید بود، امروز به کلیدواژه‌ی ورود اقتصادها به هزاره‌ی سوم تبدیل شده است و چه مسیری از «دوره‌ی طلایی ادغام اقتصادی» قرن نوزدهم تا موج جدید ادغام در اواخر قرن بیستم طی شده است.

در ادامه‌ی کتاب اقتصاد ایران در بستر جهانی شدن، روند تاریخی جهانی‌شدن، از شکل‌گیری گات و نهادهای پس از جنگ جهانی دوم تا تأسیس سازمان تجارت جهانی، آزادسازی مالی، رشد شرکت‌های چندملیتی و انقلاب اطلاعاتی را مرور شده است. سپس ابزارهای اصلی این فرایند مانند تجارت بین‌الملل، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، بین‌المللی‌شدن تولید و تبادل تکنولوژی به‌تفصیل بررسی شده و نقش هرکدام در ادغام اقتصادها توضیح داده شده است. در فصل‌های بعدی نیز تفاوت تجربه‌ی کشورهای توسعه‌یافته و درحال‌توسعه، پیامدهای مثبت و منفی جهانی‌شدن، چالش‌ها و مخالفت‌ها و نیز منطقه‌گرایی در اروپا، آمریکای شمالی و شرق آسیا تحلیل شده است.

عنوان انگلیسی کتاب حاضر عبارت است از Iranian economy in the context.

خلاصه کتاب اقتصاد ایران در بستر جهانی شدن

جهانی‌شدن از منظر اقتصادی فرایندی است که در آن مرزهای اقتصادی کم‌رنگ می‌شود، تجارت، سرمایه، تکنولوژی و اطلاعات آزادانه‌تر جابه‌جا می‌شود و رقابت جهانی شدت می‌گیرد. نویسنده با مرور داده‌ها و نمونه‌های تاریخی نشان می‌دهد که چگونه تجارت، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، شرکت‌های چندملیتی و انقلاب اطلاعاتی، اقتصاد جهان را به‌ هم پیوند داده‌اند. در ادامه تفاوت تجربه‌ی کشورهای پیشرفته و درحال‌توسعه، نقش استراتژی‌های توسعه مانند جایگزینی واردات و توسعه‌ی صادرات و نمونه‌هایی از کشورهایی مثل چین، کره‌ی جنوبی و برخی اقتصادهای آمریکای لاتین بررسی شده است. سپس پیامدهای جهانی‌شدن بر رشد، اشتغال، توزیع درآمد، نقش دولت، بحران‌های مالی و نابرابری جهانی تحلیل می‌شود و در نهایت، بحث به این سمت می‌رود که ایران برای حضور در صحنه‌ی بین‌المللی چه اصلاحات ساختاری، نهادی و فکری نیاز دارد.

چرا باید کتاب اقتصاد ایران در بستر جهانی شدن را بخوانیم؟

کتاب اقتصاد ایران در بستر جهانی شدن تصویری منسجم از سازوکار جهانی‌شدن و نسبت آن با اقتصاد ایران ارائه می‌دهد. خواننده‌ی این اثر با مفاهیم کلیدی، تجربه‌ی مناطق مختلف جهان، فرصت‌ها و تهدیدهای ادغام در اقتصاد جهانی و نیز محدودیت‌ها و ظرفیت‌های ایران آشنا می‌شود و می‌تواند بحث‌های رایج درباره‌ی تجارت، سرمایه‌گذاری خارجی و سازمان تجارت جهانی را دقیق‌تر دنبال کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دانشجویان و مدرسان اقتصاد، مدیران و سیاست‌گذاران اقتصادی، فعالان بخش خصوصی و کسانی که درگیر بحث‌هایی مانند تجارت خارجی، عضویت در سازمان تجارت جهانی، سرمایه‌گذاری خارجی و اصلاحات ساختاری در ایران هستند، پیشنهاد می‌شود.

درباره محمدمهدی بهکیش

محمدمهدی بهکیش (Mohammad Mehdi Behkish) زاده‌ی سال ۱۳۲۳ در مشهد، اقتصاددان ایرانی و از چهره‌های شناخته‌شده در حوزه‌ی اقتصاد توسعه، اقتصادسنجی و اقتصاد جهانی‌شدن است. او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته‌ی اقتصاد در دانشگاه تهران در مقطع کارشناسی آغاز کرد، سپس کارشناسی‌ارشد اقتصاد را از دانشگاه وسترن انتاریو در کانادا دریافت کرد و در نهایت دکترای اقتصاد و اقتصادسنجی و توسعه‌ی اقتصادی را در دانشگاه ایندیانا در بلومینگتونِ آمریکا به پایان رساند.

این نویسنده پس از بازگشت به ایران در سال ۱۹۷۸ میلادی به فعالیت‌های دانشگاهی پرداخت و سال‌ها به‌عنوان استاد دانشگاه علامه طباطبایی فعالیت داشت و بعدها عنوان دانشیار این دانشگاه را کسب کرد. او علاوه‌بر فعالیت دانشگاهی، در عرصه‌های اجرایی و اقتصادی نیز نقش پررنگی داشته و ازجمله رئیس اتاق بازرگانی ایران و ایتالیا برای بیش از دو دهه، دبیرکل کمیته‌ی ایرانی اتاق بازرگانی بین‌المللی (ICC) و رئیس شورای ریاست این اتاق بوده است. همچنین از سال ۱۹۸۵ به‌عنوان دبیرکل کمیته‌ی ملی ICC ایران فعالیت کرده و به دلیل همین نقش‌های بین‌المللی، در سال ۲۰۰۹ نشان شوالیه‌ی ستاره‌ی همبستگی ایتالیا را دریافت کرده است.

محمدمهدی بهکیش از معدود اقتصاددانانی است که هم در فضای دانشگاهی و هم در فضای اجرایی و اتاق بازرگانی حضور فعال داشته و دیدگاه‌هایش درباره‌ی اقتصاد ایران، تجارت جهانی و به‌ویژه موضوعاتی مانند پیوستن ایران به سازمان تجارت جهانی و پروژه‌ی راه ابریشم مورد توجه قرار گرفته است. او در آثار علمی خود نیز به موضوعات اقتصاد ایران و جهانی‌شدن پرداخته و از کتاب‌های او می‌توان اشاره کرد به «Iranian Economy in the Context of Globalization» اشاره کرد.

محمدمهدی بهکیش بیش از ۲۵۰ مقاله و ۱۵۰ مصاحبه در نشریات اقتصادی منتشر کرده و به‌عنوان تحلیلگر اقتصادی در رسانه‌ها نیز فعال بوده است. ترکیب تجربه‌ی دانشگاهی، فعالیت اجرایی در اتاق‌های بازرگانی و حضور در مباحث سیاست‌گذاری اقتصادی باعث شده است که او به‌عنوان یکی از اقتصاددانان اثرگذار در فضای فکری و عملی اقتصاد ایران شناخته شود و دیدگاه‌هایش درباره‌ی آزادسازی اقتصادی، توسعه و تعامل با اقتصاد جهانی مورد توجه قرار گیرد. اقتصاد ایران در بستر جهانی شدن عنوان اثر دیگری به قلم اوست.

این نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

دولت ایتالیا مدال شوالیه‌ی Cavaliere را به محمدمهدی بهکیش، رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران و ایتالیا و همچنین به جمشید حقگو، دبیرکل این اتاق، اعطا کرد. این نشان سلحشوری با عنوان کامل Cavaliere dell’Ordine della Stella della solidarietà italiana پس از جنگ جهانی دوم به افرادی در ایتالیا تعلق می‌گیرد که در روند بازسازی یا توسعه‌ی این کشور نقش قابل‌توجهی ایفا کرده باشند. همچنین مدال شوالیه از معدود نشان‌های افتخار ایتالیاست که به افراد غیرایتالیایی نیز اعطا می‌شود.

بخشی از کتاب اقتصاد ایران در بستر جهانی شدن

«۱۳. نقش سیاست‌گذاری دولت در رقابت‌پذیری

۱۳ـ۱. نتایج مطالعه IMD در خصوص عامل دولت

نگرانی درباره فقدان رقابت‌پذیری در تولید، ایجاد اشتغال و توزیع مناسب درآمد در برنامه بسیاری از دولت‌ها، از اولویت بالایی برخوردار است. یکی از مهم‌ترین وظایف دولت تأمین شرایط مناسب اقتصاد کلان و ایجاد محیط دوستانه در کسب‌وکار می‌باشد. گزارش رقابت‌پذیری IMD در سال ۱۹۹۹ بیانگر آن است که دولت‌های سنگاپور، لوگزامبورگ، فنلاند و اسپانیا از موفق‌ترین کشورهادر اعمال سیاست‌های اقتصادی در جهت انطباق با تغییر فضای رقابتی کسب‌وکار در کشورهایشان بوده‌اند و پایین‌ترین کشورها از این نظر، روسیه، ونزوئلا، اسلوانی، ژاپن، فرانسه و چند کشور دیگر اروپایی بودند.

واقعیت این است که کشورهایی که دولت آنها کمتر خرج می‌کنند و کمتر مالیات می‌گیرند زودتر رشد می‌کنند. در این میان، میزان مالیات اخذشده از شرکت‌ها نقش مهمی را در رقابت‌پذیری آنها ایفا می‌کند. گزارش IMD حاکی از آن است که مالیات بر شرکت‌ها در کشورهای چین، هنگ‌کنگ، ایرلند، سنگاپور، فنلاند و شیلی مشوق حرکت‌های کارفرمایی و فعالیت‌های جدید اقتصادی بوده است، درحالی‌که در روسیه، اسلووانی، ایتالیا، ژاپن و آرژانتین مالیات‌ها در سطحی بوده‌اند که فعالیت‌های تولیدی و تجاری را دلسرد کرده‌اند. پس بی‌دلیل نیست که بیشترین فرار مالیاتی در روسیه، آرژانتین و ایتالیا دیده می‌شود.»