کتاب دیالوگ های روایی و مینمال های نمایشی

کتاب دیالوگ های روایی و مینمال های نمایشی نوشته غلامحسین دریانورد، بر استفاده‌ی خلاقانه از دیالوگ برای روایت‌کردن تکیه دارد و مجموعه‌ای از گفت‌وگوهای کوتاه، حکایت‌ها و روایت‌های برق‌آسا را گردآوری کرده و با چینشی تازه در کنار هم قرار داده است. نویسنده ضمن توضیح و تشریح مفاهیم دیالوگ، روایت، نمایش و مینیمال، نمونه‌هایی از متون کهن و معاصر همچون تذکره‌الاولیا، اسرارالتوحید، کلیات عبید زاکانی و هزار و یک شب را در قالب دیالوگ‌های کوتاه و صحنه‌های نمایشی آورده است. انتشارات دریانورد ناشر این کتاب است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دیالوگ های روایی و مینمال های نمایشی

کتاب دیالوگ های روایی و مینمال های نمایشی با یک مقدمه‌ی مفصل آغاز می‌شود که در آن غلامحسین دریانورد چهار مفهوم اصلی عنوان کتاب را باز می‌کند: دیالوگ، روایت، نمایش و مینیمال. نویسنده برای روشن‌کردن این مفاهیم به سراغ نقل‌قول‌ها و تعاریف صاحب‌نظرانی مثل رابرت مک‌کی، بهرام مقدادی، اچ پورتر ابوت، مارتین اسلین و محمدجواد جزینی رفته. در این بخش تفاوت دیالوگ دراماتیزه و دیالوگ روایی، مرزهای روایت، نسبت نمایش با بازی، آیین و تماشا و ویژگی‌های داستان‌های مینیمالیستی توضیح داده شده است. 

در ادامه‌ی کتاب، غلامحسین دریانورد مجموعه‌ای از روایت‌های کوتاه و بسیار کوتاه آورده که اغلب آن‌ها بر پایه‌ی دیالوگ شکل گرفته‌اند. این روایت‌ها از منابع گوناگون گردآوری شده‌اند: از تذکره‌الاولیا، اسرارالتوحید، حکایت صوفی، لطایف‌الطوایف، کلیات عبید زاکانی، هزار و یک شب و متون اخلاقی و تعلیمی گرفته تا قصه‌های کوتاه و نوشته‌های معاصر. هر قطعه معمولاً یک موقعیت ساده، چند جمله‌ی ردوبدل‌شده و یک چرخش معنایی یا طنزآمیز در پایان دارد که آن را به نمونه‌ای از روایت مینیمالیستی نزدیک می‌کند. 

در کتاب دیالوگ های روایی و مینیمال های نمایشی ابتدا خواننده با مبانی نظری آشنا می‌شود و سپس با ده‌ها نمونه‌ی عملی روبه‌رو می‌شود؛ نمونه‌هایی که هم می‌توان آن‌ها را به چشم حکایت و لطیفه خواند و هم به چشم طرح‌های نمایشی کوتاه، ایده‌های اولیه‌ی نمایش‌نامه، فیلم‌نامه یا داستان کوتاه بسیار فشرده.

خلاصه کتاب دیالوگ های روایی و مینمال های نمایشی

کتاب دیالوگ های روایی و مینمال های نمایشی دو لایه‌ی اصلی دارد. در لایه‌ی نخست، مقدمه‌ای طولانی و آموزشی آمده که در آن نویسنده با تکیه بر منابع مختلف، دیالوگ را به‌ عنوان کنش کلامی، روایت را به‌ مثابه‌ی بازنمایی رخداد، نمایش را همچون هنری مبتنی بر کنش و مینیمالیسم را در قامت گرایشی مبتنی بر ایجاز و حذف توضیح می‌دهد. این بخش نشان می‌دهد چگونه می‌توان قصه، شخصیت و کنش را بر دوش دیالوگ گذاشت. 

در لایه‌ی دوم، کتاب مجموعه‌ای از دیالوگ‌های کوتاه و مینیمال‌های نمایشی را کنار هم می‌نشاند؛ از گفت‌وگوهای عارفان و صوفیان تا لطیفه‌ها، حکایت‌های اخلاقی، طنزهای اجتماعی و صحنه‌های روزمره. هر قطعه با کمترین توصیف و در کوتاه‌ترین حجم، موقعیتی را می‌سازد که در آن تضاد، شوخ‌طبعی، نکته‌ی اخلاقی یا تأملی فکری شکل می‌گیرد و سپس ناگهان تمام می‌شود تا جای خالی برای تخیل و برداشت خواننده باقی بماند.

چرا باید کتاب دیالوگ های روایی و مینمال های نمایشی را بخوانیم؟

کتاب هم متنی فشرده درباره‌ی دیالوگ، روایت، نمایش و مینیمالیسم است و هم گنجینه‌ای از حکایت‌ها و دیالوگ‌های کوتاه. خواننده با شیوه‌ی روایت‌کردن از راه گفت‌وگو آشنا می‌شود و در عین حال ده‌ها ایده‌ی آماده برای نوشتن، اجرا یا تأمل شخصی در اختیار می‌گیرد.

خواندن کتاب دیالوگ های روایی و مینمال های نمایشی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب دیالوگ های روایی و مینیمال های نمایشی به علاقه‌مندان به حکایت و متون کوتاه، دانشجویان و هنرجویان تئاتر و نمایش‌نامه‌نویسی و به کسانی پیشنهاد می‌شود که به ایجاز در نوشتن و ساختن صحنه با کمترین کلمات علاقه دارند.