کتاب نظریه های کلاسیک جامعه شناسی

کتاب نظریه‌ های کلاسیک جامعه‌ شناسی (Classical social theory)، نوشته تیم دیلینی و ترجمه بهرنگ صدیقی و وحید طلوعی، مجموعه‌ای آموزشی درباره‌ی شکل‌گیری و تحول اندیشه‌ی جامعه‌شناختی در دوره‌ی کلاسیک است. نویسنده در این کتاب از ریشه‌های فلسفی و تاریخی جامعه‌شناسی شروع کرده و تا معرفی نظریه‌پردازان بزرگ این حوزه پیش رفته است. نشر نی در سال ۱۳۸۸ این کتاب را منتشر کرده است. این کتاب بر مبنای تدریس نظریه در کلاس‌های دانشگاهی نوشته شده تا پیوند میان زندگی روزمره و مفاهیم نظری را نشان دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نظریه های کلاسیک جامعه شناسی اثر تیم دیلینی

کتاب نظریه‌ های کلاسیک جامعه‌ شناسی اثری است که تیم دیلینی در آن تلاش کرده است نظریه را نه به‌عنوان مجموعه‌ای انتزاعی از مفاهیم، بلکه به‌عنوان ابزاری برای فهم تجربه‌های روزمره‌ی انسان‌ها توضیح دهد. او در مقدمه، جامعه‌شناسی را در کنار دیگر شیوه‌های شناخت جهان قرار می‌دهد و بر برتری رویکرد علمی نسبت به ایمان، سنت و عقل سلیم تأکید می‌کند و با استفاده از مفهوم تخیل جامعه‌شناختی سی. رایت میلز، نشان می‌دهد که چگونه مسائل شخصی به ساختارهای اجتماعی و تاریخی پیوند می‌خورند. در همین بخش، منابعی مانند اخبار، فیلم، ورزش، فرهنگ عامه و تجربه‌های دانشگاهی به‌عنوان مواد خام فهم نظری معرفی می‌شوند.

کتاب نظریه‌ های کلاسیک جامعه‌ شناسی در ۱۴ فصل تدوین شده است. در فصل اول پیشینه‌های اجتماعی، سیاسی و فلسفی جامعه‌شناسی مرور می‌شود؛ از ماکیاولی و شهریار تا هابز، لاک، روسو، عصر روشنگری، واکنش محافظه‌کارانه، انقلاب فرانسه و انقلاب صنعتی. سپس در فصل‌های دوم تا سیزدهم به متفکرانی چون آگوست کنت، کارل مارکس، امیل دورکم، گئورگ زیمل، ماکس وبر، جورج هربرت مید، هربرت اسپنسر، چارلز کولی، کارل مانهایم، تالکوت پارسونز و جورج هومنز پرداخته می‌شود. هر فصل شامل زندگی‌نامه‌ی مختصر، زمینه‌های فکری مؤثر، مفاهیم کلیدی و نمونه‌هایی از کاربرد این مفاهیم در جامعه‌ی معاصر است.

تیم دیلینی فصل چهاردهم را به «سهم زنان در نظریه‌ی جامعه‌شناسی کلاسیک» اختصاص داده و از هریت مارتینو، بی‌تیریس پاتر وب، آنا جولیا کوپر، آیدا ولز بارنت، شارلوت پرکینز گیلمن، جین آدامز، ماریان وبر و زنان مجمع سنکا فالز نام برده است. این فصل هم‌زمان هم نقدی به حذف تاریخی زنان از متون نظری است و هم پلی برای گذار به نظریه‌ی اجتماعی معاصر. این کتاب به‌طور کلی بر پیوند تاریخ اندیشه، زندگی‌نامه‌ی نظریه‌پردازان و تحلیل مفهومی استوار شده است.

خلاصه کتاب نظریه های کلاسیک جامعه شناسی

کتاب نظریه‌ های کلاسیک جامعه‌ شناسی از مسئله‌ی معنای زندگی و نیاز انسان به فهم جهان اجتماعی آغاز می‌کند و جامعه‌شناسی را دانشی معرفی می‌کند که باتکیه‌بر تجربه و تاریخ، فراتر از عقل سلیم حرکت می‌کند. تیم دیلینی ابتدا نشان می‌دهد که چگونه تخیل جامعه‌شناختیِ میلز سرگذشت فردی را به ساختارهای اقتصادی و سیاسی پیوند می‌زند، سپس در فصل اول، مسیر طولانی شکل‌گیری اندیشه‌ی اجتماعی را از رنسانس، اصلاح دینی، فلسفه‌ی سیاسی هابز، لاک و روسو تا عصر روشنگری، واکنش محافظه‌کارانه، انقلاب‌های سیاسی و انقلاب صنعتی دنبال می‌کند.

در فصل‌های بعد، زندگی و ایده‌های نظریه‌پردازان کلاسیک، از سن‌سیمون و کنت تا وبر و مید، همراه با زندگی‌نامه، مفاهیم و نمونه‌های عینی توضیح داده می‌شود. فصل پایانی نیز جایگاه زنان در سنت کلاسیک و پیوستگی نظریه‌ی کلاسیک با مباحث معاصر را برجسته می‌کند.

چرا باید کتاب نظریه های کلاسیک جامعه شناسی را بخوانیم؟

کتاب نظریه‌ های کلاسیک جامعه‌ شناسی تصویری پیوسته از مسیر گذار از فلسفه‌ی سیاسی و الهیات به علم جامعه‌شناسی ارائه داده و نشان داده که چگونه مفاهیم کلاسیک در تجربه‌های امروز حضور دارند. ترکیب زندگی‌نامه، زمینه‌ی تاریخی و توضیح مفاهیمْ فهم نظریه را ساده‌تر می‌کند و به خواننده امکان می‌دهد تا رابطه‌ی میان تحولات بزرگ تاریخی و مسائل روزمره را بهتر درک کند.

خواندن کتاب نظریه های کلاسیک جامعه شناسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب نظریه‌ های کلاسیک جامعه‌ شناسی به دانشجویان و مدرسان رشته‌های علوم اجتماعی، علاقه‌مندان به تاریخ اندیشه و کسانی که درگیر پرسش‌هایی درباره‌ی ریشه‌های نابرابری، نظم اجتماعی، دولت و تغییرات مدرن هستند، پیشنهاد می‌شود؛ به‌ویژه به کسانی که می‌خواهند نظریه را در پیوند با زندگی روزمره بفهمند.

درباره تیم دیلینی

تیم دیلینی جامعه‌شناس و استاد دانشگاه آمریکایی است که حوزه‌های پژوهشی‌اش طیف گسترده‌ای از موضوعات اجتماعی را در بر می‌گیرد. پژوهش‌های او بیشتر بر نظریه‌ی اجتماعی، بزهکاری، جرم‌شناسی، انحرافات اجتماعی، جرایم یقه‌سفید، فرهنگ عامه، ورزش و اوقات فراغت متمرکز است. همچنین در زمینه‌های روابط نژادی و قومی، قشربندی اجتماعی، روان‌شناسی اجتماعی و رفتار جمعی مطالعات متعددی انجام داده است. دیلینی مدرک دکترای خود را در سال ۱۹۹۴ از دانشگاه نوادا در لاس‌وگاس دریافت کرد. او علاوه‌بر فعالیت‌های پژوهشی، سال‌ها مبانی جامعه‌شناسی را تدریس کرده و آثار متنوعی برای دانشجویان این رشته نوشته است.

بخشی از کتاب نظریه های کلاسیک جامعه شناسی

«از نظر لاک، دنیا در وضعیت طبیعی هنوز مکانی هولناک بود، اما قوانین الهی آنان را به الزاماتی اخلاقی مقید می‌کرد که مانع از سهیم‌شدن آن‌ها در آزادی همه‌جانبه برای همه می‌شد که هابز توصیف می‌کرد. بنابر نظر لاک، آدمیان نه به‌علت ترس از مرگ هولناک، که برای دستیابی به آسایش و حفاظت از دارایی‌هاشان از وضعیت طبیعی خارج شده‌اند. آنان تمام حقوق خود را به حکومتی با اقتدار مطلق واگذار نمی‌کنند، بلکه دو قرارداد مشخصا مجزا را تدوین می‌کنند: قراردادی با جامعه، و قرارداد اکثریت جامعه با حکومت که اغلب «رابطه قیمومیتی» خوانده می‌شود. قرارداد با جامعه زمانی منعقد می‌شود که مردم از تمام آزادی‌هایی که در وضعیت طبیعی از آن برخوردار بودند، چشم‌پوشی می‌کنند. چنین جامعه‌ای از دو دسته افراد تشکیل می‌شود: دسته‌ای که صاحب دارایی‌اند و دسته‌ای که فاقد آن‌اند. صاحبان دارایی که افرادی عاقل و حسابگرند، از حق رأی عمومی نیز برخوردارند، اما آنانی که از دارایی بی‌بهره‌اند، و این امر ناشی از آن است که تن به تلاش و کوشش نمی‌دهند، چنین حقی ندارند. برای تحقق جامعه و حکومتی مبتنی بر رأی اکثریت، جامعه به‌مثابه کل، بر سرِ حاکمیت طرف ثالث بی‌طرفی توافق می‌کند. چنین قراردادی را غالبا رابطه قیمومیتی می‌خوانند زیرا هیچ حقی برای حکومت ایجاد نمی‌کند، بلکه فقط آن را متعهد می‌کند که در جهت منافع اعضای جامعه عمل کند. قدرتِ عمل را بخشی از مردم که صاحب دارایی‌اند به حکومت اعطا می‌کنند، نه کل جامعه.»