کتاب شلیف های شور

کتاب شلیف‌های شور نوشته‌ی غلامحسین دریانورد مجموعه‌ای نمایشی درباره‌ی بندر گناوه و مردم آن است که نشر دریانورد آن را منتشر کرده است. این کتاب شش «بسته‌ی نمایشی» یا شش پرده‌ی بلند دارد که هرکدام از دل تاریخ، جغرافیا، آیین‌ها و زندگی روزمره‌ی جنوب ایران بیرون آمده‌اند و در قالب مونولوگ، دیالوگ و صحنه‌های کوتاه شکل گرفته‌اند. نویسنده با تکیه بر خاطرات شخصی، روایت‌های شفاهی، اسناد تاریخی و نوشته‌های پژوهشگران، صحنه‌هایی برای اجرا و خوانش ساخته است که میان مستند و خیال در رفت‌وآمد است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شلیف های شور

کتاب شلیف‌های شور اثری از غلامحسین دریانورد است که ساختار آن شبیه یک نمایشنامه‌ی شش‌پرده‌ای طراحی شده است و هر پرده مجموعه‌ای از تک‌گویی‌ها، گفت‌وگوها و صحنه‌های کوتاه درباره‌ی بندر گناوه و پیرامون آن را در خود جا داده است. نویسنده در پیش‌پرده توضیح داده است که این متن‌ها بر پایه‌ی خاطرات شخصی، روایت‌های مردم، اسناد تاریخی و نوشته‌های پژوهشگران جنوب شکل گرفته و سپس در قالب مونولوگ‌های نمایشی بازآفرینی شده است. در کتاب شلیف‌های شور هر پرده به یک محور اختصاص یافته است: پرده‌ی اول «نام و خاک» به هویت گناوه، ریشه‌ی نام‌ها، جغرافیا و شکل‌گیری بندر می‌پردازد؛ پرده‌ی دوم «تاریخ، زخم‌ها و ضمادها» سراغ وقایع سیاسی، جنگ‌ها، قراردادها و نقش خاندان‌ها و حاکمان محلی می‌رود؛ پرده‌ی سوم «دریا، ناخدا و نجوای بادها» جهان صیادان، ناخداها، غواصان مروارید و زندگی دریایی را تصویر کرده است. در ادامه، کتاب شلیف‌های شور در پرده‌ی چهارم «باور، آیین و روایت‌های مردمی» به افسانه‌ها، درمان‌های بومی، نذرها، ترس‌ها و امیدهای مردم جنوب نزدیک می‌شود؛ پرده‌ی پنجم «کودکی، میدان و خاطره» به تجربه‌های کودکی، مدرسه، میدان شهر و بزرگ‌شدن در بندر می‌پردازد و پرده‌ی ششم «صحنه، صدا و سینما خانم» از تئاتر، سینما، اجرا و شکل‌گیری تجربه‌ی هنری در گناوه روایت می‌کند. در پایان نیز بخشی برای منابع آمده است که نشان می‌دهد هر صحنه بر کدام نوشته یا سند تکیه دارد و چگونه از متن‌های پژوهشی، سفرنامه‌ها، مقالات و یادداشت‌های محلی اقتباس شده است.

خلاصه کتاب شلیف های شور

کتاب شلیف‌های شور مجموعه‌ای از بیش از هشتاد مونولوگ، دیالوگ و صحنه‌ی کوتاه است که در قالب شش پرده، تاریخ و زندگی بندر گناوه را از زاویه‌های گوناگون بازمی‌خواند. دغدغه‌ی اصلی متن، هویت و حافظه‌ی جمعی است؛ از بحث بر سر نام «گناوه یا جنابه» تا روایت ضرابخانه‌ی قدیمی، قیام ابوسعید جنابی، شکل‌گیری سرخور خلیل، قراردادهای نفتی و جابه‌جایی مرکز اداری از ریگ به گناوه. این کتاب در کنار تاریخ، به زندگی روزمره هم نزدیک می‌شود: بازار، صید، مروارید، لنج‌ها، نخلستان‌ها، آیین‌های درمان و نذر، ترس از خشکسالی، آش توله، مکتب‌خانه، بخشداری، سینما و تئاتر. نویسنده با زبان نمایشی، صداهای مختلف را روی صحنه می‌آورد؛ از مورخ و عتیقه‌شناس تا ناخدا، بی‌بی مریم، ژاندارم، شکارچی و پیرمرد بازار. نتیجه، تصویری چندصدایی از بندری است که میان گذشته و امروز، دریا و خاک، زخم و مرهم ایستاده است.

چرا باید کتاب شلیف های شور را بخوانیم؟

شلیف‌های شور فرصتی است برای دیدن بندر گناوه از درون صداها و روایت‌های مردمانش؛ نه فقط از زاویه‌ی گزارش تاریخی. این کتاب نشان می‌دهد چگونه نام‌ها، بناها، خورها، بازار و لنج‌ها حامل حافظه‌اند و چطور یک بندر کوچک در پیوند با تاریخ ایران، خلیج فارس و زندگی روزمره شکل گرفته است. خواندن آن برای شناخت جنوب، تاریخ محلی و ظرفیت نمایشی روایت‌های بومی مفید است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شلیف‌های شور به کسانی پیشنهاد می‌شود که به تاریخ و فرهنگ جنوب ایران، تئاتر و مونولوگ‌نویسی، مطالعات محلی، مردم‌نگاری، جغرافیای انسانی و روایت‌های شفاهی علاقه دارند یا در حوزه‌ی نمایش، ادبیات نمایشی و پژوهش‌های منطقه‌ای کار می‌کنند و به‌دنبال متنی صحنه‌پذیر درباره‌ی یک بندر جنوبی هستند.