کتاب نویسندگان روس

کتاب نویسندگان روس به سرپرستی خشایار دیهیمی، مجموعه‌ای گسترده درباره‌ی چهره‌های مهم ادبیات روسیه است و و زندگی، آثار و جایگاه ادبی بیش از ۱۶۰ نویسنده را در قالب مدخل‌هایی کوتاه و بلند معرفی می‌کند. این کتاب حاصل ترجمه و تدوین مقالات متعدد از منابع مرجع انگلیسی است و ساختار فرهنگ‌نامه‌ای، فهرست‌های متنوع و توضیحات دقیقش، آن را به مرجعی برای شناخت ادبیات روسیه از قرون میانه تا عصر حاضر تبدیل کرده است. عبدالله کوثری، شهرنوش پارسی‌پور، مژده دقیقی و دیهیمی از جمله مترجمین مدخل‌های این مجموعه هستند. نشر نی این کتاب را منتشر کرده است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نویسندگان روس

کتاب نویسندگان روس به سرپرستی خشایار دیهیمی، مجموعه‌ای پژوهشی، جامع و مرجع است که به بررسی زندگی، اندیشه و آثار نامدارترین چهره‌های ادبی تاریخ روسیه می‌پردازد. ساختار کتاب بر اساس سیر تاریخی و کرونولوژیک تنظیم شده تا مخاطب بتواند روند تکوین و تکامل ادبیات غنی روسیه را، از دوران کلاسیک و طلایی تا دوران مدرن، دنبال کند. 

این اثر که بر پایه‌ی چندین منبع مرجع انگلیسی درباره‌ی ادبیات روسیه تدوین شده، شامل ۱۶۲ مدخل مجزا است که هر یک به طور اختصاصی به یکی از ادبای این سرزمین مثل پوشکین، گوگول، داستایفسکی، تولستوی و چخوف اختصاص یافته است. کتاب نویسندگان روس از ابتدای قرن هجدهم آغاز می‌کند و تا سال ۱۹۸۵ ادامه می‌یابد. افزون‌بر این، بخشی مفصلی هم درباره‌ی ادبیات روسی کهن - از قرن یازدهم تا پایان قرن هفدهم - در ابتدای کتاب قرار گرفته تا زمینه‌ی تاریخی و فرهنگی نویسندگان بعدی را روشن کند.

خشایار دیهیمی در این دانش‌نامه، هم به نویسندگان مشهور روس می‌پردازد و هم به نویسندگان کمتر مشهور اما تأثیرگذار. مدخل نویسندگان مشهور طولانی‌تر است چون علاوه بر زندگی و زمانه و بستر اجتماعی و تحولات فکری، آثار مهم‌شان هم به تفکیک بررسی می‌شود و مورد نقد و تحلیل ساختاری قرار می‌گیرد. اما در مورد نویسندگان گمنام‌تر، فقط به معرفی اکتفا شده است.

توضیحاتی درباره‌ی شیوه‌ی ضبط اسامی روسی با ترکیب حرف‌نگاری و آوانگاری، فهرست تلفظ اسامی با الفبای فونتیک بین‌المللی، شیوه‌ی ارجاع به آثار، کتاب‌شناسی لاتین و فارسی و نیز فهرست مفصل مجلات و نشریات روسی، از دیگر بخش‌های کتاب است که نحوه‌ی استفاده از این فرهنگ ادبی را روشن کرده است.

نویسندگان مدخل‌های این مجموعه، از چهره‌های آکادمیک و پژوهشگران اروپایی و آمریکایی هستند که در ادبیات روس تخصص دارند. این مدخل‌ها را علاوه بر دیهیمی، مترجمین به‌نامی همچون عبدالله کوثری و مژده دقیقی ترجمه کرده‌اند.

خلاصه کتاب نویسندگان روس

کتاب نویسندگان روس تصویری گسترده از ادبیات روسیه از سده‌های میانه تا دوران معاصر ارائه کرده است. در مدخل‌های مفصل و کوتاه، زندگی، فضای فکری، گرایش‌های ادبی و مهم‌ترین آثار نویسندگانی چون پوشکین، گوگول، داستایفسکی، تالستوی، تورگنیف، چخوف، گورکی، مایاکوفسکی، نابوکوف، سالژنیتسین و ده‌ها نام دیگر معرفی شده است. 

هر مدخل علاوه‌ بر شرح زندگی و مسیر فکری نویسنده، جایگاه او را در جریان‌های ادبی، نسبتش با تحولات سیاسی و اجتماعی روسیه و تأثیرش بر نسل‌های بعدی توضیح داده است. در کنار این مدخل‌ها، بخش ادبیات روسی کهن، ضمیمه‌ی نویسندگان کمتر شناخته‌شده و فهرست نشریات، کتاب را به نقشه‌ای نسبتاً جامع برای پیگیری سیر ادبیات روسیه و آشنایی با شبکه‌ی نویسندگان، مجلات و جریان‌های فکری این سنت ادبی تبدیل کرده است.

چرا باید کتاب نویسندگان روس را بخوانیم؟

کتاب نویسندگان روس امکان آشنایی منظم و طبقه‌بندی‌شده با طیف وسیعی از نویسندگان روسی را فراهم کرده است؛ از کلاسیک‌های بزرگ تا چهره‌های کمتر شناخته‌شده. توضیحات درباره‌ی منابع، تلفظ اسامی، نشریات و کتاب‌شناسی، کتاب را به ابزاری مناسب برای مطالعه، پژوهش و جهت‌یابی در تاریخ ادبیات روسیه تبدیل کرده است.

خواندن کتاب نویسندگان روس را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب نویسندگان روس به دانشجویان و پژوهشگران ادبیات، مترجمان، علاقه‌مندان به ادبیات روسیه و کسانی پیشنهاد می‌شود که می‌خواهند تصویری منظم از نویسندگان، آثار و جریان‌های ادبی روسی به‌ دست آورند یا برای مطالعه‌ی عمیق‌تر، به یک فرهنگ‌نامه‌ی راهنما تکیه کنند.‌

درباره خشایار دیهیمی

خشایار دیهیمی (متولد ۱۳۳۴ در تبریز)، مترجم، ویراستار و پژوهشگر حوزه‌های فلسفه، سیاست و ادبیات است. او که فارغ‌التحصیل رشته‌ی مهندسی شیمی است، از دوران کودکی به کتاب و نوشتن علاقه داشت. دیهیمی فعالیت حرفه‌ای خود را از اواخر دهه‌ی ۵۰ و در فضای مطبوعاتی آغاز کرد؛ او در سال ۱۳۵۸ با نشریه‌ی «جنبش» همکاری داشت و در سال ۱۳۶۵ به عنوان ویراستار ارشد کتاب «تاریخ تمدن» در انتشارات انقلاب اسلامی مشغول به کار شد. وی از پایه‌گذاران و دبیر نخستین شماره‌های فصلنامه‌ی فرهنگی‌تحلیلی «نگاه نو» بود که پس از کناره‌گیری از شورای نویسندگان آن، به عنوان نویسنده و مترجم به همکاری خود با این نشریه ادامه داد.

دیهیمی در طول بیش از چهار دهه فعالیت مستمر، ترجمه‌ی بیش از ۱۰۰ عنوان کتاب را در کارنامه‌ی خود دارد. از آثار تحسین‌شده‌ی او در حوزه‌ی ادبیات و فلسفه و روان‌شناسی می‌توان به ترجمه‌ی آثار آلبر کامو، آرتور کوستلر، اکاتویو پاز و کتاب‌هایی مثل «فلسفه‌ی تنهایی»، «تاریخ فلسفه‌ی سیاسی» و «روح پراگ» اشاره کرد. 

بخشی از کتاب نویسندگان روس

«شخصیت متناقض و چندرویه‌ی باریس پاسترناک، چهره‌پردازی ساده‌انگارانه را برنمی‌تابد. پاسترناک واقعی که بود؟ ستایشگر الکساندر اسکریابین که به کانت گرویده بود؟ فیلسوفی هنرمند شده، موسیقیدانی شاعر شده؛ شاعری که لکنتی آمیخته به هیجان داشت و به هنگام قرائت شعرهای مشهور خود، شنوندگان را با "گفتار پریشانش" مسحور می‌کرد؟ رفیقی و عاشقی گشاده‌دست و پرشور؟ آزاداندیشی نرم‌خوی که بارها و بارها اگرنه از ستایش استالین، دست‌کم از مدارای او برخوردار شد و معجزه‌آسا از تصفیه‌های دهه‌ی ۱۹۳۰ جان در برد؟ مترجمی فروتن، خلوت‌گزیده در کنج خانه ییلاقی خود و با این‌همه ستوده در چشم بسیاری از تئاتر دوستان شوروی به سبب ترجمه‌ی هملت (۱۹۴۰)؟ شاعری میانسال که "پیر شعر روسیه" شد و در مسکو بعد از جنگ، جماعتی عظیم را با شعر خود بر جای میخکوب کرد و سرانجام قربانی ناروای "ماجرای پاسترناک" که بر سر دکتر ژیواگو (۱۹۵۷) برپا شد؟»