کتاب نوجوان ایرانی (جلد دوم)

کتاب نوجوان ایرانی (جلد دوم) (مرور نظام‌مند پژوهش‌های دوره‌ی نوجوانی) نوشته‌ عباس جواهری، مطهره وکیلی و مجید مجیدی، مبتنی بر پروژه‌ای شکل گرفته که اندیشکده‌ی امید مجری آن بوده و به‌ کوشش نشر سوره مهر منتشر شده است. نویسندگان در این پروژه به گردآوری و تحلیل منظم پژوهش‌های فارسی درباره‌ی نوجوانان ایرانی پرداخته‌اند و تلاش کرده‌اند تصویری کلی از وضعیت سلامت روان، خانواده، مدرسه، جامعه، بهزیستی دیجیتال، تربیت جنسی و سلامت جسمانی نوجوان ارائه کنند. تمرکز اصلی این جلد بر دسته‌بندی موضوعی مقالات و استخراج چالش‌ها و نیازهای این گروه سنی است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نوجوان ایرانی (جلد دوم)

کتاب نوجوان ایرانی (جلد دوم) مرور نظام‌مند و گسترده‌ای از پژوهش‌های انجام‌شده درباره‌ی دوره‌ی نوجوانی در ایران است که عباس جواهری، مطهره وکیلی و مجید مجیدی آن را بر اساس مقالات علمی فارسی تدوین کرده‌اند. 

کتاب پس از تشریح روش مرور نظام‌مند، مسیر جست‌وجوی مقالات در پایگاه‌هایی مانند نورمگز، مگ‌ایران و پرتال جامع علوم انسانی را توضیح داده است. حدود ۲۰۰۰ مقاله شناسایی و سپس بر اساس معیارهای مشخص به حدود ۸۰۰ و در نهایت به ۳۷۳ مقاله برای تحلیل نهایی کاهش یافته‌اند. این مقالات در چند محور اصلی دسته‌بندی شده‌اند: نوجوان و جامعه، نوجوان و خانواده، نوجوان و مدرسه، آسیب‌شناسی روانی نوجوان، توانمندسازی نوجوان، بهزیستی دیجیتال، نوجوان و تربیت جنسی، سلامت جسمانی نوجوان و بحران کرونا و نوجوان. 

کتاب نوجوان ایرانی (جلد دوم) به‌ صورت تفصیلی به محور آسیب‌شناسی روانی می‌پردازد و هر اختلال را بر اساس طبقه‌بندی DSM-5-TR معرفی می‌کند. برای هر محور فرعی مانند اختلالات عصبی-رشدی (کم‌توانی ذهنی و اوتیسم)، اختلال کم‌توجهی-بیش‌فعالی، اختلالات دوقطبی، افسردگی، اضطراب و وسواس فکری-عملی ابتدا تعریفی کوتاه و معیارهای کلی تشخیصی آورده شده سپس مجموعه‌ای از مقالات ایرانی مرتبط خلاصه شده است. در پایان هر محور نیز جمع‌بندی‌ای از الگوهای مشترک، چالش‌ها و مداخلات مؤثر ارائه شده است. 

عباس جواهری، مطهره وکیلی و مجید مجیدی علاوه‌بر مرور اختلالات، به موضوعاتی مانند مهارت‌های زندگی، هویت‌یابی، عزت‌نفس، احساس خودکارآمدی، معنویت، بهزیستی دیجیتال، تلفن‌های هوشمند، بازی‌های رایانه‌ای، رسانه‌های جمعی، تربیت جنسی، ورزش و بیماری‌های جسمانی در نوجوانان نیز می‌پردازند. نویسندگان در هر فصل، مقالات را با ذکر جامعه‌ی پژوهش، روش، سؤال اصلی و خلاصه‌ی یافته‌ها معرفی کرده‌اند تا خواننده بتواند تصویری کامل از وضعیت پژوهش‌های مرتبط با نوجوان ایرانی به‌ دست آورد.

خلاصه کتاب نوجوان ایرانی (جلد دوم)

کتاب نوجوان ایرانی (جلد دوم) با تمرکز بر سلامت روان و شرایط زیستی-اجتماعی نوجوانان ایرانی، تلاش می‌کند نشان دهد این دوره چگونه تحت‌تأثیر خانواده، مدرسه، جامعه، رسانه‌ها و ویژگی‌های فردی قرار می‌گیرد. در بخش آسیب‌شناسی روانی، نویسندگان بر اساس پژوهش‌های داخلی تصویر نسبتاً دقیقی از شیوع و ویژگی‌های اختلالاتی مانند کم‌توانی ذهنی، اوتیسم، کم‌توجهی-بیش‌فعالی، دوقطبی، افسردگی، اضطراب و وسواس ارائه کرده‌اند و نقش عواملی مانند سبک‌های فرزندپروری، طرحواره‌های ناسازگار، عزت‌نفس، مهارت‌های مقابله‌ای و سرمایه‌های روان‌شناختی را نشان داده‌اند. 

کتاب در کنار توصیف مشکلات، به مداخلات مؤثر نیز پرداخته است؛ از درمان‌های شناختی-رفتاری، ذهن‌آگاهی، رفتاردرمانی دیالکتیکی و درمان پذیرش و تعهد گرفته تا آموزش مهارت‌های اجتماعی، هوش هیجانی، مهارت‌های زندگی و برنامه‌های کاهش استرس. در فصل‌های مربوط به توانمندسازی و بهزیستی دیجیتال نیز فرصت‌ها و تهدیدهای تلفن هوشمند، شبکه‌های اجتماعی، بازی‌های رایانه‌ای و رسانه‌های جمعی برای نوجوانان ایرانی مرور شده است.

چرا باید کتاب نوجوان ایرانی (جلد دوم) را بخوانیم؟

کتاب تصویری منظم و مبتنی بر پژوهش از وضعیت روانی، خانوادگی، آموزشی و دیجیتال نوجوانان ایرانی ارائه کرده است. خواننده با مرور این کتاب می‌تواند هم با مهم‌ترین اختلالات و چالش‌های این دوره آشنا شود و هم بداند چه نوع مداخلات و برنامه‌هایی در پژوهش‌های داخلی بیشترین تأثیر را بر بهبود وضعیت نوجوانان داشته‌اند.

خواندن کتاب نوجوان ایرانی (جلد دوم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب نوجوان ایرانی (جلد دوم) به دانشجویان و پژوهشگران روان‌شناسی، علوم تربیتی و مطالعات نوجوان، مشاوران مدرسه، روان‌شناسان بالینی، برنامه‌ریزان آموزشی و فعالان حوزه‌ی کودک و نوجوان پیشنهاد می‌شود.