کتاب کاربست زوج درمانی هیجان مدار

کتاب کاربست زوج درمانی هیجان مدار (The Practice of Emotionally Focused Couple Therapy) نوشته سوزان ام. جانسون، به یکی از شناخته‌شده‌ترین الگوهای درمان رابطه می‌پردازد و نشان می‌دهد تعارض‌های زوجی فقط در سطح رفتار یا گفت‌وگو باقی نمی‌مانند، بلکه به ترس، نیاز به امنیت و الگوهای دلبستگی گره می‌خورند. تمرکز اثر بر این است که درمانگر چگونه از دل هیجان، چرخه‌های منفی رابطه را بشناسد و به‌ سوی پیوندی ایمن‌تر حرکت کند. این راهنما را انتشارات ارجمند با ترجمه فرشاد لواف پور نوری منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کاربست زوج درمانی هیجان مدار

کتاب کاربست زوج درمانی هیجان مدار نوشته‌ی سوزان ام. جانسون راهنمایی تخصصی برای فهم و اجرای زوج درمانی هیجان مدار است؛ رویکردی که رابطه را فقط مجموعه‌ای از اختلاف‌ها یا مهارت‌های ارتباطی نمی‌بیند، بلکه آن را میدانِ نیاز به امنیت، پاسخگویی و پیوند عاطفی می‌داند. متن کتاب از همان ابتدا روشن می‌کند که مسئله‌ی اصلی در بسیاری از روابط، گیر افتادن زوج‌ها در چرخه‌های تکرارشونده‌ای است که هر دو نفر را همزمان زخمی و از هم دور می‌کند. به‌ همین دلیل، تمرکز اصلی اثر بر شناسایی این چرخه‌ها، دسترسی به هیجان‌های پنهان‌تر و بازسازی تماس عاطفی میان دو نفر قرار گرفته است.

کتاب فقط به مبانی نظری بسنده نمی‌کند و بخش مهمی از ارزش آن در توضیح دقیق فرایند درمان است. سوزان ام. جانسون سه مرحله و نُه گام اصلی این رویکرد را شرح می‌دهد؛ از تنش‌زدایی چرخه‌های منفی و تثبیت رابطه تا تغییر مواضع تعاملی و در نهایت تحکیم الگوهای تازه. در کنار این نقشه‌ی کلی، کتاب به خُرده‌مداخلات درون جلسه و نیز مجموعه‌ی بزرگ‌تری از مداخلات با عنوان تانگوی EFT پرداخته است. نمونه‌های بالینی متعدد هم نشان می‌دهند درمانگر چگونه لحظه‌به‌لحظه با هیجان، سکوت، کناره‌گیری، سرزنش و نیازهای دلبستگی کار می‌کند.

کتاب کاربست زوج درمانی هیجان مدار همچنین دامنه‌ی کاربرد این رویکرد را در موقعیت‌های مختلف نشان می‌دهد. در متن به استفاده از EFT در مواجهه با افسردگی، اضطراب، اختلال استرس پس از سانحه، دشواری‌های جنسی و فشارهای ناشی از بیماری مزمن اشاره شده است. در کنار این موارد، کتاب به پیوند میان نظریه‌ی دلبستگی، تنظیم هیجان و یافته‌های عصب‌شناختی هم پرداخته است.

خلاصه کتاب کاربست زوج درمانی هیجان مدار

کتاب کاربست زوج درمانی هیجان مدار توضیح می‌دهد که بسیاری از بحران‌های رابطه‌ای از دل الگوهای منفیِ تکرارشونده شکل می‌گیرند؛ الگوهایی که در آن یک نفر دنبال تماس و اطمینان می‌گردد و دیگری به‌ سمت فاصله‌گیری می‌رود. اثر نشان می‌دهد درمانگر چگونه این چرخه را به‌ جای مقصر دانستن یکی از طرفین، به‌ عنوان دشمن مشترک رابطه صورت‌بندی می‌کند. سپس با تمرکز بر هیجان‌های اصلی، ترس‌های پنهان و نیازهای دلبستگی، مسیر درمان را از کاهش تنش به‌ سوی بازسازی پیوند پیش می‌برد. 

کتاب در کنار مبانی نظری، گام‌های مشخص مداخله، نمونه‌های بالینی و شیوه‌ی شکل‌دادن به گفت‌وگوهای پیوندآفرین را نیز شرح داده است.

چرا باید کتاب کاربست زوج درمانی هیجان مدار را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب کاربست زوج درمانی هیجان مدار را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب منطق زوج‌ درمانی هیجان مدار را از پایه‌های دلبستگی تا اجرای جلسه به‌ صورت پیوسته توضیح می‌دهد.
• این کتاب کمک می‌کند تعارض زوجی نه فقط به‌  عنوان اختلاف نظر، بلکه به‌ منزله‌ی چرخه‌ای هیجانی و رابطه‌ای فهمیده شود.
• خواننده با سه مرحله و نُه گام اصلی درمان آشنا می‌شود و تصویر روشن‌تری از مسیر مداخله به دست می‌آورد.
• نمونه‌های بالینی کتاب نشان می‌دهند مداخله در جلسه دقیقاً چگونه پیش می‌رود و درمانگر در لحظه به چه چیزهایی توجه می‌کند.
• این اثر برای فهم پیوند میان هیجان، دلبستگی، پاسخگویی و امنیت در رابطه منبعی متمرکز و جزئی‌نگر است.
• کتاب به کاربرد این رویکرد در موقعیت‌هایی مانند افسردگی، اضطراب، تروما و دشواری‌های جنسی هم پرداخته است.

خواندن کتاب کاربست زوج درمانی هیجان مدار را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب کاربست زوج درمانی هیجان مدار به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• زوج‌درمانگرانی که می‌خواهند با مراحل، گام‌ها و مداخلات EFT دقیق‌تر آشنا شوند.
• دانشجویان و پژوهشگران روان‌شناسی و مشاوره که به موضوع دلبستگی و درمان رابطه علاقه دارند.
• درمانگرانی که در کار بالینی با چرخه‌های سرزنش، کناره‌گیری و قطع تماس عاطفی روبه‌رو می‌شوند.
• متخصصان سلامت روان که می‌خواهند پیوند میان تنظیم هیجان و کیفیت رابطه را بهتر درک کنند.
• مخاطبانی که به مطالعه‌ی متون تخصصی در حوزه‌ی زوج درمانی و فرایند تغییر در جلسه علاقه‌مندند.

بخشی از کتاب کاربست زوج درمانی هیجان مدار

«زوج‌درمانیِ هیجان‌مدار (EFT) در اوایل دههٔ ۱۹۸۰ (جانسون و گرینبرگ، ۱۹۸۵) در پاسخ به فقدان مداخلات زوجی مشخص و معتبر-به‌ویژه مداخلات انسان‌گرایانه‌تر و کمتر رفتارگرایانه- صورت‌بندی شد. این مدل ازآن‌رو EFT نامیده شد تا توجهات را بر اهمیت اساسی هیجان و ارتباط هیجانی در سازمان‌دهی الگوهای تعامل و تجارب تعریف‌کنندهٔ کلیدی در روابط نزدیک جلب کند. هم‌چنین این مدل بر هیجان به‌عنوان عامل نیرومند و ضروری تغییر و نه صرفاً بخشی از مشکل آشفتگی زناشویی، تمرکز می‌کرد. در آن زمان این تمرکز بر لزوم پرداختن به هیجان و قدرت هیجان در ایجاد تغییر در زناشویی درمانی، بخشی از ادبیات جا افتاده در زمینهٔ زوج‌درمانی محسوب نمی‌شد. در واقع، تقریباً می‌توان حوزهٔ زوج‌درمانی را در آن زمان و حتی در حال حاضر، عاطفه‌گریز تلقی کرد. به‌طورکلی هیجان اغلب به‌عنوان پیامد ثانویه‌ای که در خلالِ جریان رفتار/یا شناخت ایجاد می‌شود، به‌عنوان نیروی مخرب و خطرناک، یا صرفاً عاملی غیرمؤثر برای تغییر در نظر گرفته شده است. در یک سطح، برای زوج‌درمانگران همواره روشن بوده که تغییرات در عاطفه، بخش ضروری ترمیم رابطه است، اما فرض بر این بوده که این تغییرات از طریق روش‌های شناختی و رفتاری ایجاد شود.»