کتاب مشاوره و روان درمانی با کودکان و نوجوانان

کتاب مشاوره و روان درمانی با کودکان و نوجوانان (Counseling and Psychotherapy with Children and Adolescents) نوشته تامپسون پروت و داگلاس ام. براون، به‌ جای محدودکردن بحث به یک شیوه‌ی درمانی، تفاوت‌های اساسی کار با کودک و نوجوان را از زاویه‌های رشدی، آموزشی، درمانی، اخلاقی و پژوهشی بررسی می‌کند. این کتاب می‌کوشد نشان دهد چرا درمان کودک را نمی‌توان نسخه‌ی کوچک‌شده‌ی درمان بزرگسال دانست. انتشارات ارجمند این کتاب را با ترجمه حسن فرهی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مشاوره و روان درمانی با کودکان و نوجوانان

کتاب مشاوره و روان درمانی با کودکان و نوجوانان نوشته‌ی تامپسون پروت و داگلاس ام. براون به یکی از مسئله‌های مهم کار بالینی می‌پردازد: اینکه کودک و نوجوان در فرایند درمان چه تفاوتی با بزرگسال دارند و متخصص چگونه باید این تفاوت را در تشخیص، ارتباط، هدف‌گذاری و انتخاب مداخله در نظر بگیرد. متن از همان فصل‌های آغازین روشن می‌کند که موضوع فقط معرفی چند نظریه نیست. نویسندگان تاریخچه‌ی شکل‌گیری درمان کودک، نقش دیدگاه‌های روانکاوی، رفتاری و مراجع‌محور، نیازهای بهداشت روانی، ویژگی‌های مرحله‌های رشد و دشواری‌های خاص کار با نوجوانان را در کنار هم می‌گذارند تا تصویری گسترده از این حوزه بسازند.

این کتاب فقط به مبانی نظری بسنده نمی‌کند و بخش مهمی از ارزش آن در پیوندزدن نظریه با موقعیت‌های واقعی مدرسه و مرکز درمانی است. در فصل‌ها، موضوع‌هایی مانند مسایل اخلاقی و قانونی، رازداری، رضایت آگاهانه، ملاحظات فرهنگی، درمان در محیط مدرسه، نقش والدین و الگوی چندوجهی مداخله مطرح می‌شود. تامپسون پروت و داگلاس ام. براون نشان می‌دهند که درمان کودک اغلب بدون در نظر گرفتن خانواده، معلم، شرایط آموزشی و فشارهای محیطی ناقص می‌ماند. همین نگاه باعث شده کتاب فقط درباره‌ی رابطه‌ی درمانگر و مراجع نباشد، بلکه درباره‌ی شبکه‌ای از عوامل باشد که بر حال کودک و نوجوان اثر می‌گذارند.

کتاب مشاوره و روان درمانی با کودکان و نوجوانان در عین پرداختن به رویکردهای مختلف، به پرسش اثربخشی درمان هم توجه دارد و مرور پژوهش‌ها و فراتحلیل‌ها را وارد بحث می‌کند. در نتیجه، خواننده فقط با نام مکتب‌ها روبه‌رو نیست، بلکه با این سؤال هم درگیر می‌شود که کدام مداخله در چه موقعیتی و برای چه مسئله‌ای نتیجه بهتری دارد. فضای کلی اثر آموزشی و تحلیلی است و برای کسانی که می‌خواهند کار با کودک و نوجوان را در بستری واقعی‌تر، پیچیده‌تر و دقیق‌تر بفهمند، محتوایی پرجزئیات فراهم می‌کند.

خلاصه کتاب مشاوره و روان درمانی با کودکان و نوجوانان

کتاب مشاوره و روان درمانی با کودکان و نوجوانان از این نقطه شروع می‌کند که کودک صرفاً بزرگسال کوچک نیست و درمان او باید بر پایه‌ی رشد، زبان، محیط و نوع رابطه‌اش با خانواده و مدرسه طراحی شود. نویسندگان ابتدا تاریخچه و مبانی این حوزه را مرور می‌کنند و سپس به نیازهای بهداشت روانی، تفاوت‌های درمان کودک و نوجوان، ویژگی‌های دوره‌ی نوجوانی و نقش عوامل محیطی می‌رسند.

در ادامه، کتاب الگوهای مداخله را در کنار هم می‌گذارد و بر رویکردی چندوجهی تکیه می‌کند؛ رویکردی که رفتار، هیجان، شناخت، روابط، خانواده و مدرسه را همزمان می‌بیند. همچنین مسایل اخلاقی و قانونی، ملاحظات فرهنگی و بحث اثربخشی درمان در بخش‌های مهم کتاب جای دارند و مسیر فهم کاربرد درمان در موقعیت‌های واقعی را روشن‌تر می‌کنند.

چرا باید کتاب مشاوره و روان درمانی با کودکان و نوجوانان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مشاوره و روان درمانی با کودکان و نوجوانان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تفاوت‌های اساسی درمان کودک، نوجوان و بزرگسال را به‌ صورت روشن و جزئی توضیح می‌دهد.
• خواننده با پیوند میان رشد، خانواده، مدرسه و فرایند درمان آشنا می‌شود و موضوع را فقط در اتاق درمان نمی‌بیند.
• کتاب چند رویکرد درمانی را کنار هم می‌آورد و امکان مقایسه‌ی نگاه‌ها و کاربردهای آن‌ها را فراهم می‌کند.
• بخش‌های مربوط به مسایل اخلاقی، قانونی و رازداری برای فهم مسئولیت‌های حرفه‌ای در کار با کودک و نوجوان اهمیت دارد.
• بحث ملاحظات فرهنگی نشان می‌دهد که مداخله‌ی روان‌شناختی بدون توجه به زمینه‌ی اجتماعی و زبانی کامل نیست.
• مرور پژوهش‌ها و فراتحلیل‌ها کمک می‌کند خواننده فقط با نظریه‌ها آشنا نشود و در مورد اثربخشی مداخله‌ها هم تصویر دقیق‌تری به دست آورد.
• مطالب کتاب برای فضاهای آموزشی و درمانی همزمان کاربرد دارد و به همین دلیل به کار مشاوران مدرسه و درمانگران نزدیک می‌شود.

خواندن کتاب مشاوره و روان درمانی با کودکان و نوجوانان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان روان‌شناسی، مشاوره و علوم تربیتی که می‌خواهند با مبانی درمان کودک و نوجوان آشنا شوند.
• مشاوران مدارس که با مشکلات رفتاری، هیجانی و تحصیلی دانش‌آموزان سر و کار دارند.
• روان‌شناسان و درمانگرانی که می‌خواهند نقش رشد، خانواده و محیط آموزشی را در مداخله بهتر بفهمند.
• مخاطبانی که به مسایل اخلاقی و قانونی کار با کودکان و نوجوانان علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند رویکردهای مختلف درمانی را در کنار هم و در نسبت با موقعیت‌های واقعی بررسی کنند.

بخشی از کتاب مشاوره و روان درمانی با کودکان و نوجوانان

«منشأ بسیاری از پیشرفت‌های مهم در کار بهداشت روانی بالینی را، از جهتی، می‌توان در آثار فروید پیدا کرد. کار بهداشت روانی با کودکان از این مقوله مستثنا نیست. مطالعه موردی کلاسیک "هانس کوچولو"ی فروید در ۱۹۰۹ عموما نخستین تلاش گزارش شده برای تبیین و درمان‌روانی یک اختلال دوره کودکی محسوب می‌شود (فروید، ۱۹۵۵). فروید اگرچه به طور مستقیم هراس هانس کوچولو را درمان نکرد، درباره مشکلات او تبیین روان‌کاوی ارائه نمود و پدر هانس را در درمان او راهنمایی کرد.

اعتقاد بر این است که مطالعه موردی مزبور شالوده‌ای برای نظریه‌های فروید درباره مراحل رشد روانی ـ جنسی فراهم کرد. علاقه فروید به اختلال‌های دوره کودکی ظاهرا در این حین رو به افول گذاشت و تا ۱۹۲۶ که دخترش، آنا، یک سلسله سخنرانی تحت عنوان "مقدمه‌ای بر فن روان‌کاوی کودکان" در مؤسسه روان‌کاوی وین ایراد کرد، احیا نشد. این سخنرانی‌ها علاقه قابل توجهی را برانگیخت و آنا فروید را پیشگام روان‌درمانی کودک نمود (اریکسون، ۱۹۷۸). کمی پس از آن، ملانی کلاین (۱۹۳۲) با تأکید بر اهمیت نمادین بازی کودکان، بازی آزاد با کودکان را به عنوان جانشینی برای فن تداعی آزاد به کاررفته در مورد بزرگسالان معرفی کرد و بدین ترتیب بازی‌درمانی را ابداع نمود. این دو مکتب اگرچه در مورد بسیاری از مسایل اختلاف‌نظر داشتند، با این حال، در قلمرو روان‌کاوی کودک دیدگاه‌هایی غالب باقی ماندند، به گونه‌ای که بیشتر کارهای تحلیلی یا محصول جانبی نظریه آنا فروید هستند یا نظریه کلاین.»