کتاب کودک دلبسته

کتاب کودک دلبسته (روش‌های نوین فرزندپروری برای پدران و مادران فرزندپذیر) نوشته‌ی کرن ب. پرویس، دیوید آر. کراس و ویندی لاینز سان‌شاین است که مهرنوش نرسی و منیره آرزومندی آن را به فارسی ترجمه کرده‌اند. این اثر به موضوع فرزندپذیری، دلبستگی و چالش‌های رفتاری و هیجانی کودکان در معرض خطر می‌پردازد و تلاش کرده است پلی بین پژوهش‌های رشد کودک و زندگی روزمره‌ی خانواده‌ها بسازد. نویسندگان با تکیه بر تجربه‌ی بالینی و پژوهشی خود، رویکردی چندجانبه برای درک و حمایت از کودکان فرزندخوانده و ساکن شبه‌خانواده ارائه کرده‌اند. نشر ارجمند آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کودک دلبسته

کتاب کودک دلبسته بر پایه‌ی تجربه‌ی بالینی و پژوهش‌های کرن ب. پرویس، دیوید آر. کراس و ویندی لاینز سان‌شاین نوشته شده و به‌طور خاص بر کودکان فرزندخوانده و کودکان ساکن شبه‌خانواده تمرکز دارد. در این کتاب، نویسندگان نشان داده‌اند که چگونه محرومیت، غفلت، آزار و تجربه‌های دشوار پیش و پس از تولد می‌تواند مسیر رشد مغزی، هیجانی و رفتاری کودک را تغییر دهد و چرا بسیاری از الگوهای رفتاری این کودکان با «نافرمانی ساده» تفاوت اساسی دارد. در کتاب کودک دلبسته ساختار اثر بر فصل‌هایی استوار است که از امید و شفا آغاز می‌شود، سپس به «نقطه‌ی آغاز فرزندتان» و تأثیر رحم، سال‌های اول زندگی، زندگی پرورشگاهی و دلبستگی می‌پردازد و بعد در فصل‌هایی مانند «حل معمّای مشکلات رفتاری» و «خنثی کردن ترس، پاسخ‌دهی با امنیت ملموس» به تشریح دقیق رفتارهای دشوار و ریشه‌های عصب‌شناختی و هیجانی آن‌ها می‌رسد. در ادامه، نویسندگان به موضوعاتی مانند اختلال پردازش حسی، اثرات مواجهه‌ی جنینی با الکل و مواد، آزار جسمی و جنسی، گوش‌به‌زنگی افراطی، نقش ترس مزمن و نیز جایگاه دارودرمانی و درمان‌های مبتنی بر کلام پرداخته‌اند. کتاب کودک دلبسته علاوه‌بر توضیح نظری، بر «رویکرد چندجانبه» برای فرزندپروری تأکید کرده است؛ رویکردی که هم‌زمان به دلبستگی، ساختار، پرورش، غنی‌سازی حسی، حمایت از شیمی مغز، مهارت‌های اجتماعی و سبک زندگی خانواده توجه دارد و درمان را از اتاق درمان به فضای خانه و روابط روزمره‌ی والد و کودک می‌آورد.

خلاصه کتاب کودک دلبسته

کتاب کودک دلبسته بر این ایده استوار است که بسیاری از رفتارهای دشوار کودکان فرزندخوانده و کودکان در معرض خطر، ریشه در ترس عمیق، محرومیت اولیه، آسیب‌های عصب‌شناختی و تجربه‌های زودهنگام زندگی دارد، نه در «لجبازی» یا «بدجنسی». نویسندگان توضیح داده‌اند که چگونه غفلت، زندگی پرورشگاهی، آزار، مواجهه‌ی جنینی با الکل و مواد، سوءتغذیه و نبود دلبستگی ایمن می‌تواند رشد مغز، حواس، مهارت‌های اجتماعی و توانایی اعتماد کردن را مختل کند. در کتاب کودک دلبسته مفاهیمی مانند «امنیت ملموس»، گوش‌به‌زنگی افراطی، نقش مغز بدوی، اختلال پردازش حسی و موانع دلبستگی شرح داده شده و سپس نشان داده می‌شود که چگونه والدین می‌توانند با ترکیب پرورش و ساختار، مشاهده‌ی دقیق، بازی، تماس بدنی، تنظیم سبک زندگی، همکاری با متخصصان و بازنگری در شیوه‌های تنبیه و انزوا، به‌تدریج ترس را خنثی کنند و زمینه‌ی شکل‌گیری دلبستگی ایمن و رشد هیجانی و شناختی را فراهم سازند.

چرا باید کتاب کودک دلبسته را بخوانیم؟

این کتاب تصویری جزئی‌نگر از دنیای درونی کودکان فرزندخوانده و در معرض خطر ارائه می‌دهد و کمک می‌کند رفتارهای گیج‌کننده‌ی آن‌ها به‌عنوان پیام‌هایی از ترس، محرومیت و آسیب فهمیده شود. خواننده با مفاهیم کاربردی مانند امنیت ملموس، مشاهده‌ی هدفمند، تعادل پرورش و ساختار و نقش حواس در دلبستگی آشنا می‌شود و می‌آموزد چگونه درمان را به فضای خانه و رابطه‌ی روزمره منتقل کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به والدین فرزندپذیر، سرپرستان کودکان ساکن شبه‌خانواده، مربیان و مشاوران کودک، و همچنین دانشجویان و علاقه‌مندان حوزه‌های روان‌شناسی رشد، مددکاری اجتماعی و فرزندپروری پیشنهاد می‌شود که با رفتارهای دشوار، مشکلات دلبستگی یا پیشینه‌ی آسیب در کودکان سروکار دارند.

بخشی از کتاب کودک دلبسته

«خبر خوب اینکه یک امید واقعی برای کاربرد شیوه‌ای بهتر وجود دارد. ما به عنوان روان‌شناس‌های پژوهش‌گر که در زمینهٔ رشد کودک تخصص داریم، شادمانه شاهد پیشرفت چشم‌گیر فرزندخوانده‌ها و خانواده‌های آنها هنگام به‌کارگیری فلسفه و راهبردهای گفته شده در این کتاب بوده‌ایم. وقتی‌که والدین این رویکرد را درست درک کنند و روش‌ها را به کار ببرند، از دیدن شکوفایی فرزندشان و ارتباط جدیدی که با خانواده برقرار می‌کند، شگفت‌زده خواهند شد. دیدن درخشش چشم‌های پدر و مادرهایی که یک بار ناامید شده بودند، لذت بزرگی برای ما دارد. چه مانعی بر سر راه بوده است؟ بخشی از مشکل به دانش متداول دربارهٔ کودکان دشوار بازمی‌گردد. به این مثال توجه کنید: تصور کنید برای خوردن کیک شکلاتی به خانهٔ یکی از دوستان‌تان دعوت شده‌اید. با رسیدن به آنجا متوجه می‌شوید که آرد، شیر، تخم‌مرغ، شکر و پودر کاکائو در بشقاب‌های جداگانه گذاشته شده‌اند. میزبان از شما می‌خواهد انگشت‌تان را در هر بشقاب فرو ببرید و کمی از هرکدام را روی زبان‌تان بگذارید تا همه با هم تبدیل به یک کیک شکلاتی شوند. احمقانه است، مگر نه؟ این همان رویکرد تکه‌تکه و بی‌ارتباطی است که به شکل سنتی برای تشخیص و درمان کودکانِ در معرض خطر به کار گرفته می‌شود. بسیاری از مواقع، والدین و متخصّصین طوری به اختلالات رفتاری نگاه می‌کنند، انگار موضوعاتی جدای از اختلالات حسّی، مشکلات توجه، محرومیت اولیهٔ دوران کودکی، آسیب‌های عصب‌شناختی، اختلالات دلبستگی، استرس پس از سانحه و مانند آن هستند. ما رویکرد بسیار کل‌نگری را در پیش گرفته‌ایم، زیرا بر مبنای پژوهش‌های علمی فراوان پی برده‌ایم که مهارت‌های عصب‌شناختی، جسمانی، رفتاری و ارتباطی کودک با هم و در کنار هم رشد می‌کنند.»