کتاب استغاثه به اولیاء و صالحان

کتاب استغاثه به اولیاء و صالحان نوشته‌ی حسن بن علی السقاف با ترجمه‌ی حمید ایماندار و سیده هانیه مومن اثری است در حوزه‌ی الهیات اسلامی و نقد عقاید وهابیت که نشر ارباب اندیشه آن را منتشر کرده است. این کتاب ترجمه‌ی رساله‌ی عربی الاغاثة بأدلة الاستغاثة از مجموع رسائل السقاف است و به بحث از جواز یا عدم جواز استغاثه و توسل به پیامبر و اولیاء پس از وفات می‌پردازد. نویسنده با تکیه‌بر آیات، احادیث و آرای محدثان و مفسران اهل سنت به دفاع از مشروعیت استغاثه می‌پردازد و مترجمان نیز با مقدمه و تنظیم متن، آن را برای خواننده‌ی فارسی‌زبان سامان داده‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب استغاثه به اولیاء و صالحان

کتاب استغاثه به اولیاء و صالحان ترجمه‌ی رساله‌ی الاغاثة بأدلة الاستغاثة از حسن بن علی السقاف است که در مجموعه‌ی شناخت آسان و نقد موجز عقاید وهابیت جای گرفته است. نویسنده که خود را درگیر مناظره‌ای علمی با برخی اساتید حدیث و جریان‌های سلفی می‌بیند، از دل یک گفت‌وگوی زنده در مجلسی علمی آغاز می‌کند؛ جایی که درباره‌ی جواز استغاثه به غیر خدا از او سؤال می‌شود و او پاسخ خود را بر پایه‌ی احادیث صحیح و اقوال علمای متقدم و متأخر سامان می‌دهد. در این کتاب استغاثه به‌عنوان «طلب یاری و دعا از پیامبر پیش و پس از وفات» تعریف شده و سپس گام‌به‌گام ابعاد کلامی، حدیثی و تفسیری آن بررسی شده است. کتاب استغاثه به اولیاء و صالحان پس از مقدمه‌ی مترجمان و پیش‌گفتار نویسنده، در چند فصل تنظیم شده است: «فصلی در تعریف استغاثه و مسائل مربوط به آن»، «سخنی در اثبات حیات انبیاء در قبورشان»، «سخنی در باب شنیدن پیامبر و سایر اموات پس از مرگ»، «فصلی در تأیید حدیث: حیاتی خیر لکم و مماتی خیر لکم»، و «فصلی در ادله‌ی صحیح استغاثه و سخنان سلف در این باره». در هر فصل، نویسنده با نقل دقیق روایات از منابعی چون صحیح بخاری، صحیح مسلم، مسند احمد، مجمع‌الزوائد، فتح‌الباری، تفسیر طبری، تفسیر ابن‌کثیر و آثار سیوطی، مناوی، کتانی و دیگران، به نقد برداشت وهابیان از توحید و شرک پرداخته است. کتاب استغاثه به اولیاء و صالحان علاوه‌بر نقل احادیث، به تحلیل اصطلاحاتی مانند دعا، عبادت، توحید ربوبی و توحید الهی، و نیز به نقد تقسیم‌بندی ابن‌تیمیه و پیروانش در باب توحید می‌پردازد. نویسنده با استناد به احادیثی مانند حدیث نابینا، حدیث حوض، روایات حیات انبیاء در قبور، شنیدن اموات، عرضه‌ی اعمال امت بر پیامبر و استغاثه‌ی مردم در قیامت به آدم، موسی و محمد، تلاش کرده است نشان دهد که استغاثه و توسل در چارچوب اعتقاد به ربوبیت مطلق خداوند، نه‌تنها شرک نیست بلکه ریشه در سنت نبوی و سیره‌ی سلف دارد. مترجمان نیز با مقدمه‌ای تحلیلی، جایگاه این رساله را در نقد جریان‌های تکفیری و افراطی معاصر توضیح داده‌اند.

خلاصه کتاب استغاثه به اولیاء و صالحان

کتاب استغاثه به اولیاء و صالحان در پی پاسخ‌دادن به این پرسش است که آیا طلب یاری و توسل به پیامبر و اولیاء پس از وفات، شرک است یا بخشی از سنت اسلامی. نویسنده ابتدا استغاثه را به‌عنوان درخواست دعا و شفاعت از پیامبر و صالحان تعریف می‌کند و سپس نشان می‌دهد که «دعا» همیشه به‌معنای عبادت نیست و تنها زمانی عبادت محسوب می‌شود که برای فردی صفات ربوبیت قائل شوند. در ادامه، با استناد به احادیث حیات انبیاء در قبور، شنیدن اموات، سلام‌دادن به اهل قبور، عرضه‌ی اعمال امت بر پیامبر، حدیث نابینا و استغاثه‌ی مردم در قیامت به آدم، موسی و محمد، استدلال می‌شود که استغاثه در چارچوب توحید، جایگاه شرعی دارد. نویسنده در بخش‌هایی مفصل به نقد دیدگاه ابن‌تیمیه، محمد بن عبدالوهاب و محدثانی چون آلبانی پرداخته است.

چرا باید کتاب استغاثه به اولیاء و صالحان را بخوانیم؟

کتاب استغاثه به اولیاء و صالحان برای کسانی که درگیر مناقشه‌ی توحید، شرک، توسل و استغاثه در فضای فکری امروز هستند، تصویری مستند از استدلال‌های یک وهابیت‌پژوه ارائه می‌کند. خواننده با شبکه‌ای از آیات، احادیث و اقوال محدثان و مفسران اهل سنت روبه‌رو می‌شود که در آن مشروعیت استغاثه و نقد قرائت تکفیری از توحید به‌صورت جزئی و مستند پی‌گیری شده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب استغاثه به اولیاء و صالحان به دانشجویان و پژوهشگران الهیات و علوم قرآن و حدیث، طلاب علاقه‌مند به مباحث وهابیت‌پژوهی، و کسانی که درگیر پرسش‌هایی درباره‌ی توسل، شفاعت و استغاثه در سنت اسلامی هستند پیشنهاد می‌شود. همچنین برای مخاطبانی که به نقد جریان‌های تکفیری علاقه دارند مفید است.