کتاب مادرم زمین

کتاب مادرم زمین (تعامل انسان با محیط‌زیست) نوشته‌ ابوالقاسم شهباز، به رابطه‌ی انسان و محیط‌زیست از زاویه‌ی آیات قرآن و روایات می‌پردازد. نویسنده در این اثر نگاه دینی به طبیعت، زمین، حیوانات و منابع طبیعی را محور قرار داده و نشان می‌دهد که چگونه مفاهیم تقوا، بندگی و امانت‌داری با رفتار انسان نسبت به محیط‌زیست گره خورده است. ساختار کتاب پرده‌پرده پیش می‌رود و در هر پرده به بُعدی از این رابطه پرداخته شده است، از مادریِ زمین تا حقوق حیوانات و سرنوشت محیط‌زیست پس از ظهور. نشر ایلماه این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مادرم زمین

کتاب مادرم زمین نوشته‌ی ابوالقاسم شهباز باتکیه‌بر آیات قرآن و روایات معصومان به بازخوانی رابطه‌ی انسان و محیط‌زیست پرداخته است. ابوالقاسم شهباز در مقدمه توضیح داده است که تخریب طبیعت شبیه مردی است که شاخه‌ی زیر پای خود را می‌برد و سرانجام به سقوط خود کمک می‌کند. او بر این باور است که محبت به خدا به محبت به مخلوقات او از جمله زمین، حیوانات و گیاهان می‌انجامد و رعایت مسائل زیست‌محیطی بخشی از تقوای الهی است. کتاب مادرم زمین در قالب ۱۴ پرده‌ تنظیم شده است. 

ابوالقاسم شهباز در پرده‌ی اول با عنوان مادرم زمین، با استناد به آیات مختلف نشان می‌دهد که انسان از خاک آفریده شده، بر زمین می‌زید و دوباره به آغوش آن بازمی‌گردد و به همین دلیل رابطه‌ی انسان و زمین به رابطه‌ی مادر و فرزند تشبیه شده است. در پرده‌های بعدی موضوعاتی مانند زمین باشعور یا بی‌شعور، فرمان‌بری زمین از امام، امانت‌بودن طبیعت، مفهوم فساد در زمین، امتحانی‌بودن محیط‌زیست، اینکه زمین مال همگان است و حقوق حیوانات مطرح شده است. 

 کتاب مادرم زمین اثر ابوالقاسم شهباز در هر بخش با نقل آیات، احادیث و حکایت‌هایی از پیامبر، امامان و عالمان دینی، تصویری دینی از محیط‌زیست ترسیم کرده است، تصویری که در آن زمین موجودی تسبیح‌گو، آگاه و مهربان است، حیوانات دارای حق و سهم از این سیاره‌اند و انسان در جایگاه امانت‌دار و خلیفه، مسئول آبادانی و پرهیز از تخریب معرفی شده است.

خلاصه کتاب مادرم زمین

کتاب مادرم زمین بر این ایده استوار است که محیطزیست امانت الهی در دست انسان و صحنه‌ی امتحان اوست. نویسنده ابتدا با تشبیه زمین به مادر، نشان می‌دهد که انسان از خاک برآمده، بر زمین آرام می‌گیرد و دوباره به آن بازمی‌گردد و بنابراین مدیون مهر و آغوش این سیاره است، سپس با استناد به آیات تسبیح موجودات و روایات، از باشعوری زمین، شهادت‌دادن آن در قیامت و فرمان‌بری‌اش از اولیای الهی سخن گفته است. 

در ادامه، کتاب مادرم زمین مفهوم امانت‌داری را به محیط‌زیست تعمیم می‌دهد و تخریب طبیعت را نوعی خیانت در امانت و مصداق فساد در زمین می‌داند. نویسنده با آیات و احادیث متعدد، حقوق حیوانات، سهم دیگر موجودات از زمین و پیوند تقوا با رعایت مسائل زیست‌محیطی را توضیح داده است و نشان داده که بی‌توجهی به آب، خاک، درختان و جانوران، تنها آسیب به طبیعت نیست بلکه ضربه به رابطه‌ی انسان با خدا به‌ شمار می‌آید.

چرا باید کتاب مادرم زمین را بخوانیم؟

کتاب مادرم زمین نگاه دینی به محیط‌زیست را از دل آیات و روایات استخراج کرده است و نشان می‌دهد مفاهیمی مانند تقوا، امانت‌داری و بندگی چگونه به رفتار انسان با زمین و حیوانات گره می‌خورند. خواندن کتاب مادرم زمین می‌تواند برای بازتعریف رابطه‌ی معنوی با طبیعت، ایجاد حساسیت اخلاقی نسبت به تخریب محیط‌زیست و فهم جایگاه زیست‌محیطی در سبک زندگی دینی مفید باشد.

خواندن کتاب مادر زمین را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب مادرم زمین به علاقه‌مندان به مباحث دینی و قرآنی، فعالان و دانشجویان حوزه‌ی محیط‌زیست، طلاب و مربیان دینی و کسانی که دغدغه‌ی پیوند ایمان، اخلاق و حفاظت از طبیعت را دارند، پیشنهاد می‌شود، به‌ویژه قشر مذهبی که به‌دنبال پشتوانه‌ی متنی برای مسئولیت زیست‌محیطی است.