کتاب وحدت اسلامی در پرتوی تقریب

کتاب وحدت اسلامی در پرتوی تقریب نوشته‌ مهدی سوبرانی پژوهشی تحلیلی درباره‌ی ریشه‌ها، موانع و راهبردهای تحقق وحدت در جهان اسلام است. نویسنده در این اثر با تمرکز بر گفتمان تقریب، جریان‌های ضدتقریب و مبانی فکری واگرایی مذهبی را بررسی کرده است. کتاب شامل مقدمه و سه فصل اصلی است که از کلیات و مفاهیم تا جریان‌شناسی و نقد مبانی فکری و ارائه‌ی الگوی بدیل را در بر می‌گیرد. انتشارات ایلماه این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب وحدت اسلامی در پرتوی تقریب

کتاب وحدت اسلامی در پرتوی تقریب اثری است که مهدی سوبرانی در آن به‌صورت نظام‌مند به مسئله‌ی اخوت اسلامی و تهدید جریان‌های ضدتقریب پرداخته است. مهدی سوبرانی از آیات قرآن مانند اعتصام به حبل‌الله و اصل اخوت مؤمنان آغاز کرده و نشان داده است که چگونه در دوره‌ی معاصر قرائت‌های انحرافی، عصبیت‌های مذهبی و بهره‌گیری از رسانه‌های نوین چهره‌ی اسلام را مخدوش و وحدت امت را تضعیف کرده‌اند. 

در کتاب وحدت اسلامی در پرتوی تقریب سه فصل اصلی دیده می‌شود؛ فصل نخست به کلیات، بیان مسئله، ضرورت پژوهش، پیشینه، گفتمان تقریب و گفتمان واگرایی مذهبی می‌پردازد و مفاهیمی مانند انحصارگرایی معرفتی، هویت‌سازی کلامی، منطق تکفیر و منطق غلو را توضیح می‌دهد. فصل دوم به ریشه‌ها و جریان‌شناسی ضدتقریب اختصاص یافته و طیفی از وهابیت و سلفی‌گری معاصر تا القاعده و داعش و نیز جریان‌های افراطی منتسب به تشیع (تشیع انگلیسی) و پشتوانه‌های فکری آن‌ها مانند اخباری‌گری و ظاهرگرایی را بررسی کرده است. 

مهدی سوبرانی در فصل سوم کتاب به تحلیل انتقادی مبانی معرفت‌شناختی و کلامی جریان‌های واگرا می‌پردازد؛ از بحران نص‌گرایی جزئی‌نگر و انکار عقل تا تبدیل اختلاف به تکفیر؛ سپس با الهام از اندیشه‌های آیت‌الله سید روح‌الله خمینی (ره) و رهبر انقلاب مقاصد شریعت، اجتهاد جمعی، بازتعریف ولاء و براء و منطق گفت‌وگوی بین‌مذهبی، الگویی بدیل و سندی راهبردی برای نهادینه‌سازی تقریب و وحدت امت اسلامی پیشنهاد شده است.

خلاصه کتاب وحدت اسلامی در پرتوی تقریب

کتاب وحدت اسلامی در پرتوی تقریب بر این ایده استوار است که بحران واگرایی در جهان اسلام پیش از آن‌که صرفاً سیاسی باشد، ریشه‌ای معرفتی و کلامی دارد. نویسنده ابتدا گفتمان تقریب را به‌عنوان یک نظام فکری و راهبردی معرفی می‌کند که بر اولویت اصول مشترک، عقلانیت مقاصدی و گفت‌وگوی محترمانه استوار است؛ سپس گفتمان واگرایی مذهبی را توضیح می‌دهد که بر انحصارگرایی معرفتی، نص‌گرایی جزئی‌نگر و استفاده‌ی ابزاری از تاریخ بنا شده است. 

در ادامه‌‌ی کتاب وحدت اسلامی در پرتوی تقریب جریان‌های تکفیری-سلفی، القاعده، داعش و نیز جریان‌های غالی منتسب به تشیع و نقش اخباری‌گری و ظاهرگرایی در تخریب پل‌های گفت‌وگو تحلیل شده است. در فصل پایانی با نقد این مبانی الگویی وحدت‌گرا پیشنهاد می‌شود که بر مقاصد شریعت، احیای اجتهاد جمعی، بازخوانی اندیشه‌ی آیت‌الله سید روح‌الله خمینی (ره) و رهبر انقلاب درباره‌ی توحید کلمه و ارائه‌ی راهکارهای عملی برای نهادها، نخبگان و کنشگران جهان اسلام تکیه دارد.

چرا باید کتاب وحدت اسلامی در پرتوی تقریب را بخوانیم؟

این اثر تصویری یکپارچه از شبکه‌ی پیچیده‌ی جریان‌های ضدتقریب ارائه می‌دهد و آن‌ها را فقط در سطح امنیتی یا سیاسی توضیح نمی‌دهد، بلکه ریشه‌های معرفتی و کلامی‌شان را واکاوی می‌کند. خواندن کتاب وحدت اسلامی در پرتوی تقریب به درک عمیق‌تر نسبت به منطق تکفیر، غلو، رسانه‌های تفرقه‌افکن و نیز ظرفیت‌های مقاصد شریعت، اجتهاد جمعی و گفتمان تقریب برای بازسازی وحدت امت اسلامی کمک می‌کند.

خواندن کتاب وحدت اسلامی در پرتوی تقریب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران علوم اسلامی، الهیات، مطالعات جهان اسلام و علوم سیاسی، طلاب حوزه، فعالان فرهنگی و رسانه‌ای و نیز سیاست‌گذاران و کنشگران دغدغه‌مند وحدت و تقریب مذاهب که به‌دنبال تحلیلی عمیق‌تر از ریشه‌های فکری واگرایی مذهبی هستند پیشنهاد می‌شود.