کتاب الیزابت دوم

کتاب الیزابت دوم نوشته‌ی توماس برنهارد با ترجمه‌ی هادی مرتضوی نمایشنامه‌ای آلمانی است که نشر رایبد آن را منتشر کرده است. این کتاب در سه پرده، ماجرای یک سرمایه‌دار سالخورده‌ی وینی را در روزی خاص روایت می‌کند؛ روزی که هم‌زمان پای ملکه‌ی انگلستان، مدیرعامل کارخانه، خویشاوندان و مراسم خاک‌سپاری یک جواهرفروش به زندگی او باز می‌شود. متن حاضر نسخه‌ی فارسی نمایشنامه‌ای است که در فضای تئاتر آلمانی قرن ۲۰ نوشته شده و حال‌وهوای وین، اپرا، اشرافیت و سیاست را در هم می‌آمیزد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب الیزابت دوم

کتاب الیزابت دوم نمایشنامه‌ای از توماس برنهارد است که در سه پرده تنظیم شده و در فضایی بسته، یعنی آپارتمان اعیانی هرن‌اشتاین در خیابان اپرای وین، می‌گذرد. این نمایشنامه در دل سنت تئاتر آلمانی قرن ۲۰ نوشته شده و از خلال گفت‌وگوهای طولانی، تند و پرطعنه‌ی شخصیت‌ها، تصویری تلخ و گزنده از جامعه‌ی اتریش، مناسبات طبقاتی و فرهنگ رسمی آن ارائه می‌دهد. برنهارد در این متن، همان لحن نیش‌دار و اعتراض‌آمیز آشنا را ادامه داده است؛ لحنی که در بخش «درباره‌ی نویسنده» کتاب نیز به پیامدهایش در جامعه‌ی فرهنگی اتریش اشاره شده است. در کتاب الیزابت دوم همه‌چیز حول یک روز شلوغ می‌چرخد: روزی که قرار است ملکه‌ی انگلستان از وین عبور کند، مراسم خاک‌سپاری جواهرفروشی مشهور برگزار شود و جمعی از خویشاوندان و آشنایان برای تماشای عبور ملکه به خانه‌ی هرن‌اشتاین بیایند. کتاب الیزابت دوم در سه پرده‌ی پیوسته، از صبح تا حوالی ظهر و بعدازظهر را دنبال می‌کند و با تمرکز بر گفت‌وگوهای هرن‌اشتاین، ریشارد، خانم زالینگر، دکتر گوگن‌هایم، مدیرعامل هولزینگر و دیگران، شبکه‌ای از روابط قدرت، نفرت، وابستگی و فرسودگی را نشان می‌دهد. کتاب الیزابت دوم در عین محدودبودن صحنه و زمان، مدام به بیرون از آپارتمان اشاره می‌کند: به اپرای وین، بورگ‌تئاتر، سمرینگ، دریاچه‌ی آلت‌آوس، بادگاشتاین، لیسبون، لهستان و حتی تورنتو. این رفت‌وآمد میان جزئیات زندگی روزمره و نام‌های جغرافیایی و فرهنگی، فضایی می‌سازد که در آن بیماری، پیری، حافظه، هنر، سیاست، نازیسم، مذهب و اشرافیت در کنار هم قرار گرفته‌اند و از خلال مونولوگ‌های طولانی هرن‌اشتاین، به‌تدریج چهره‌ی جامعه‌ای خسته و متناقض آشکار می‌شود.

خلاصه کتاب الیزابت دوم

کتاب الیزابت دوم در یک خانه‌ی اعیانی در طبقه‌ی سوم خیابانی در وین می‌گذرد؛ خانه‌ای که صاحبش، هرن‌اشتاین، سرمایه‌دار سالخورده‌ای است با پاهای چوبین، تنگی نفس، بدبینی شدید و ذهنی پر از خاطره و خشم. او همراه خدمتکار قدیمی‌اش ریشارد و کدبانوی خانه، خانم زالینگر، در صبحی شروع به حرف‌زدن می‌کند که قرار است ملکه‌ی انگلستان از برابر خانه عبور کند و گروهی از خویشاوندان و آشنایان برای تماشای این رویداد به آن‌جا بیایند. در کتاب الیزابت دوم گفت‌وگوهای طولانی هرن‌اشتاین درباره‌ی بیماری، مرگ، سفر، موسیقی، تئاتر، سیاست، نازی‌ها، کاتولیک‌ها، خویشاوندان، کارمندان و حتی آب و هوای شهر، به‌تدریج لایه‌های شخصیت او و فضای اجتماعی اطرافش را آشکار می‌کند. هم‌زمان، آماده‌سازی بوفه، چیدن میزها، تنظیم ساعت، خوردن صبحانه و بحث بر سر رفتن به سمرینگ یا دریاچه‌ی آلت‌آوس، ریتم روز را می‌سازد و نشان می‌دهد چگونه یک رویداد ظاهراً باشکوه مثل عبور ملکه، در دل زندگی فرسوده و عصبی این آدم‌ها حل می‌شود.

چرا باید کتاب الیزابت دوم را بخوانیم؟

کتاب الیزابت دوم نمونه‌ای از نمایشنامه‌نویسی تند و پرگفت‌وگو است که از دل یک موقعیت ساده، تصویری پیچیده از پیری، قدرت، طبقه و جامعه‌ی اتریش می‌سازد. این متن نشان می‌دهد چگونه حرف‌های روزمره درباره‌ی سفر، اپرا، خویشاوندان و بیماری، به نقدی گسترده‌تر از فرهنگ و سیاست تبدیل می‌شود و در عین حال فضای یک اجرای صحنه‌ای را به‌خوبی پیش چشم می‌آورد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب الیزابت دوم به کسانی پیشنهاد می‌شود که به تئاتر آلمانی، نمایشنامه‌های مبتنی بر دیالوگ‌های طولانی، نقد اجتماعی و متون شخصیت‌محور علاقه‌مندند و می‌خواهند از خلال یک فضای محدود صحنه‌ای، با جهان فکری توماس برنهارد و حال‌وهوای فرهنگی وین آشنا شوند.