کتاب تکنوفئودالیسم

کتاب تکنوفئودالیسم (آنچه سرمایه‌داری را کشت) نوشته‌ی یانیس واروفاکیس با ترجمه‌ی فرهاد اکبرزاده تصویری تازه از اقتصاد و قدرت در عصر پلتفرم‌ها و فناوری‌های دیجیتال ارائه می‌دهد. نویسنده که اقتصاددان و سیاست‌مدار شناخته‌شده‌ای است در این اثر به سراغ این پرسش رفته که چرا سرمایه‌داریِ آشنا دیگر جهان امروز را توضیح نمی‌دهد. نشر رایبد آن را منتشر کرده است و متن فارسی کتاب با مقدمه‌ی مفصل مترجم آغاز می‌شود که تجربه‌ی زیسته‌ی خود را در سال‌های تورم، بورس و رمزارزها با ایده‌های واروفاکیس گره زده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تکنوفئودالیسم

کتاب تکنوفئودالیسم (آنچه سرمایه‌داری را کشت) با مقدمه‌ی مترجم آغاز می‌شود؛ جایی که فرهاد اکبرزاده مسیر شخصی خود را از ترجمه‌ی کتاب قبلی واروفاکیس تا تجربه‌ی تورم، بورس تهران، سقوط بازارها و تب رمزارزها روایت کرده است تا نشان دهد چگونه زیست روزمره در اقتصاد ایران با تحلیل‌های یانیس واروفاکیس درباره‌ی سرمایه، بحران و ناامیدی جمعی هم‌صدا شده است. در همین مقدمه تأکید شده که این کتاب چکیده‌ی چند اثر اصلی نویسنده است و طرحی کلی از ساختار اقتصاد سیاسی جهان امروز به دست می‌دهد. کتاب تکنوفئودالیسم در هفت فصل و دو پیوست تنظیم شده است: «مرثیه‌ی هزیود»، «دگردیسی‌های سرمایه‌داری»، «سرمایه‌ی ابری»، «پیدایش اربابان ابری و نابودی سود»، «چه چیزی در یک کلمه هست؟»، «تأثیر جهانی تکنوفئودالیسم: جنگ سرد جدید» و «گریز از تکنوفئودالیسم». پس از آن دو پیوست با عنوان «اقتصاد سیاسی تکنوفئودالیسم» و «جنون مشتقات» آمده است. در پایان نیز یادداشت‌ها، معرفی نویسنده و نمایه قرار گرفته است. کتاب تکنوفئودالیسم از پیش‌گفتاری بلند شروع می‌شود که در آن واروفاکیس توضیح داده است چگونه از کتاب قبلی‌اش درباره‌ی سرمایه‌داری به این فرضیه رسیده که سرمایه‌داری «همین حالا» مرده و جای خود را به نظمی داده که او آن را تکنوفئودالیسم می‌نامد. او در فصل اول با روایت‌های شخصی از پدرش، شومینه، فلزات، آهن و فولاد، به‌تدریج مفاهیمی مثل ماتریالیسم تاریخی، دوگانگی کار، سرمایه و پول و نقش فناوری در شتاب‌دادن به تاریخ را معرفی کرده است. در فصل‌های بعدی کتاب تکنوفئودالیسم این بحث‌ها به سمت تحلیل اینترنت خصوصی‌شده، سرمایه‌ی ابری، پلتفرم‌ها، رانت ابری، تغییر جایگاه بازار و سود، و شکل‌گیری «اربابان ابری» پیش رفته است و در فصل پایانی به امکان گریز و بازاندیشی در آزادی و رهایی جمعی پرداخته شده است.

خلاصه کتاب تکنوفئودالیسم

کتاب تکنوفئودالیسم (آنچه سرمایه‌داری را کشت) بر این فرض استوار است که سرمایه‌داری دیگر نیروی مسلط بر اقتصاد جهانی نیست و جای خود را به نظمی داده که واروفاکیس آن را تکنوفئودالیسم می‌نامد. او از تجربه‌های شخصی، خاطرات خانوادگی، تاریخ فناوری و ارجاع به متفکرانی مثل مارکس، اینشتین و کینز استفاده کرده است تا نشان دهد چگونه «سرمایه‌ی ابری» و خصوصی‌سازی اینترنت، بازار و سود را از مرکز نظام اقتصادی کنار زده‌اند. در این کتاب توضیح داده شده که پلتفرم‌های دیجیتال شبیه بازار به نظر می‌رسند اما بیشتر به «تیول» شباهت دارند و سود جای خود را به «رانت ابری» داده است. واروفاکیس با تحلیل دوگانگی کار، سرمایه و پول، از کار مزدی و کار تجربی تا کالایی‌سازی احساسات و توجه، تصویری از جهانی ترسیم کرده است که در آن طبقه‌ی جدیدی از اربابان ابری بر پیشکاران صنعتی و رعیت‌های متصل به صفحه‌نمایش‌ها مسلط شده‌اند و پرسش اصلی او این است که در چنین نظمی آزادی و رهایی چگونه می‌تواند دوباره معنا پیدا کند.

چرا باید کتاب تکنوفئودالیسم را بخوانیم؟

کتاب تکنوفئودالیسم تصویری متفاوت از جهان پس از بحران ۲۰۰۸، همه‌گیری کرونا و سلطه‌ی پلتفرم‌ها ارائه کرده است و نشان می‌دهد چرا مفاهیم کلاسیک سرمایه‌داری دیگر برای توضیح واقعیت کافی نیستند. خواندن آن کمک می‌کند رابطه‌ی میان فناوری، رانت، بازار، کار مزدی و کار بی‌مزد و همچنین نقش اینترنت خصوصی‌شده در شکل‌دادن به نظم جدید قدرت بهتر فهمیده شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب تکنوفئودالیسم به کسانی پیشنهاد می‌شود که به اقتصاد سیاسی، فناوری‌های دیجیتال، پلتفرم‌ها، رمزارزها، نابرابری و سرنوشت دموکراسی در نظم جدید جهانی علاقه‌مند هستند و می‌خواهند فراتر از روایت‌های ساده‌ساز درباره‌ی سرمایه‌داری و بازار، تصویری تحلیلی‌تر از وضعیت کنونی به دست آورند.