کتاب سلامان و ابسال

کتاب سلامان و ابسال نوشته‌ی عبدالرحمن بن احمد جامی با مقدمه و برگردان به نثر زینب افضلی اثری است که یکی از مثنوی‌های هفت اورنگ جامی را از قالب منظوم به نثر امروز نزدیک کرده است. گروه مطالعات اندیشه‌ورزان آریا آن را منتشر کرده است. این کتاب داستان عاشقانه و رمزی سلامان و ابسال را همراه با مقدمه‌ای مفصل درباره‌ی پیشینه‌ی یونانی، فلسفی و عرفانی این روایت و نیز دیباچه‌ای طولانی از خود جامی در اختیار خواننده می‌گذارد. در این نسخه، متن منظوم جامی به نثر ادبی و قابل‌خواندن برای نسل امروز بازنویسی شده و در کنار آن، حکایت‌ها و تمثیل‌های اخلاقی و عرفانی دیباچه نیز به نثر درآمده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سلامان و ابسال

کتاب سلامان و ابسال بازنویسی نثری یکی از مثنوی‌های هفت اورنگ جامی است که زینب افضلی آن را از روی تصحیح ظاهر احراری به فارسی امروز نزدیک کرده است. در مقدمه‌ی مفصل کتاب، افضلی پیشینه‌ی داستان را از اصل یونانی تا ترجمه‌ی حنین بن اسحاق، روایت فلسفی ابن‌سینا، اشاره‌های فخر رازی و خواجه نصیر و تأثیر آن بر سهروردی مرور کرده است و سپس به این نکته می‌رسد که جامی بر پایه‌ی همان روایت‌ها منظومه‌ای ۱۰۸۶ بیتی ساخته و آن را در کنار دیگر مثنوی‌های خود در مجموعه‌ی هفت اورنگ نشانده است. کتاب سلامان و ابسال در متن اصلی خود تنها به داستان عاشقانه‌ی شاهزاده‌ای به نام سلامان و دایه‌اش ابسال بسنده نکرده و جامی در دیباچه‌ی طولانی اثر، زنجیره‌ای از حکایت‌ها و تمثیل‌های اخلاقی، عرفانی و اجتماعی را در میان مدح پادشاه، نعت پیامبر و مناجات با خدا در هم تنیده است. در این کتاب، همه‌ی این بخش‌ها به نثر برگردانده شده و ساختار اثر با فهرستی دقیق از حکایت‌ها و موضوعات، از آغاز داستان تا تأویل نهایی آن، سامان یافته است. کتاب سلامان و ابسال در ادامه‌ی مقدمه‌ی پژوهشی، متن نثرشده‌ی دیباچه‌ی جامی را می‌آورد؛ از حکایت کرد ساده‌دلی که برای گم‌نشدن در شهر کدویی به پای خود می‌بندد تا قصه‌ی پیر هشتادساله نزد طبیب، پاره‌دوز قانع، می‌پرست توبه‌کار و ده‌ها حکایت دیگر که هرکدام برای توضیح مفهومی چون توبه، قضا و قدر، شهوت، فرزند، عدل پادشاه و جایگاه عقل در زندگی انسان به کار رفته‌اند. سپس روایت اصلی عشق سلامان و ابسال، گریز آن دو، کشمکش با شاه و حکیم و در نهایت تأویل عرفانی داستان عرضه می‌شود.

خلاصه کتاب سلامان و ابسال

کتاب سلامان و ابسال در نثر افضلی، هم دیباچه‌ی پرحکایت جامی را بازمی‌گوید و هم داستان اصلی را. در دیباچه، جامی با مناجات و نعت آغاز می‌کند، از پیری و ناتوانی خود می‌گوید و در میان مدح پادشاه و وزیر، حکایت‌های کوتاه و متعددی می‌آورد: از کرد ساده‌دل و کدوی پایش تا غلام بی‌دغدغه در قحطی، پاره‌دوز قانع، می‌پرست توبه‌کار و پیر هشتادساله نزد طبیب. هر حکایت برای روشن‌کردن مفهومی اخلاقی یا عرفانی به کار رفته است. در بخش اصلی، کتاب سلامان و ابسال سرگذشت پادشاهی یونانی، حکیم همراه او و آرزوی فرزند را روایت کرده است. شاه با تدبیر حکیم صاحب پسری به نام سلامان می‌شود که ابسال دایگی و پرورش او را بر عهده دارد. به‌تدریج میان سلامان و ابسال عشقی پرشور شکل می‌گیرد که با خواست شاه و حکیم در تعارض است و سلسله‌ای از گریزها، آزمون‌ها، جدایی‌ها و بازگشت‌ها را رقم می‌زند. در پایان متن، جامی معنای رمزی این عشق، شخصیت‌ها و رویدادها را به زبان عرفانی توضیح داده است.

چرا باید کتاب سلامان و ابسال را بخوانیم؟

کتاب سلامان و ابسال فرصتی است برای آشنایی نزدیک‌تر با یکی از مثنوی‌های کمترخوانده‌شده‌ی جامی در قالب نثر امروز. این اثر هم چشم‌اندازی از سنت تمثیل و داستان رمزی در پیوند با فلسفه و عرفان نشان می‌دهد و هم مجموعه‌ای از حکایت‌های کوتاه اخلاقی و اجتماعی را در دل یک روایت عاشقانه گرد می‌آورد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب سلامان و ابسال به علاقه‌مندان ادبیات کلاسیک فارسی، دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌ی زبان و ادبیات فارسی، و کسانی پیشنهاد می‌شود که به داستان‌های عاشقانه‌ی تمثیلی و متون عرفانی علاقه دارند و می‌خواهند با نثر امروزی به جهان جامی نزدیک شوند.