کتاب اعجاز طب پارسی

«اعجاز طب پارسی» کتابی نوشته محمّد صنم‌بر (-۱۳۵۹) با موضوع طب سنتی ایرانی است که مروری دارد بر اندوخته‌های بسیاری از پزشکان ایرانی از جمله رازی، مجوسی و ابن‌سینا که ایرانی بوده‌اند اما بنا بر اقتضای زمانه، یافته‌های خود را عمدتاً به زبان عربی می‌نوشتند. پزشکی اسلامی در دوره سده‌های میانه بذاته یک نظام و سیستم کامل است. در آن، همه پدیده‌های زیستی را با دقت و صحت کافی می‌توان با استفاده از مفاهیمی چون گرمی، سردی، خون، بلغم و قوای جاذبه و دافعه توضیح داد. تمامی جنبه‌های زندگی ما تحت تأثیر طبیعت بدنمان قرار دارد. نوع غذایی که می‌خوریم، می‌تواند تأثیرات بسیار مهمی بر تمامی اعضاء بدن ما از مغز و اعصاب گرفته تا قلب، معده، کبد و کلیه‌ها داشته باشد. در بعضی از انواع مزاج، خوردن یک غذای نامناسب می‌تواند عواقب زیادی داشته باشد. در ساده‌ترین حالات آن می‌بینید، مثلاً افرادی که حتی با خوردن یک عدد خرما، بدنشان در اصطلاح جوش می‌زند. غذای نامناسب با مزاج شما می‌تواند موجب تغییرات خواب، حالت عصبی، اختلال حافظه، اختلال هضم، اختلال دفع، عوارض پوستی، درگیری کبد و قلب و اندام‌های تناسلی شود. نوع نوشیدنی‌ها، لباس‌ها، هوای استنشاقی، مقدار تحرک و استراحت روزانه و چگونگی دفع و حالت‌های عصبی و روانی، مستقیماً مرتبط با حالات طبیعی یا مزاجی است. بنابراین همه ما برای داشتن زندگی سالم و طبیعی، وزن مناسب، آرامش روحی همراه با کمترین بیماری جسمی، نیازمند شناخت مزاج یا طبیعت خود هستیم. در بخش «شناخت مزاج ها» می‌خوانید: اگر هر فردی مزاج اصلی خود را بشناسد و نشانه‌های غلبه اخلاط دیگر را بداند و بالطبع آن غذاهای مخالف مزاج خویش را مصرف نماید و یا در صورت مصرف غذاهای مطابق با مزاج خود، مصلح آنها را مصرف نماید، همواره سالم و تندرست بوده و زندگی خویش را با کمترین بیماری‌های مختلف درونی و بیرونی، سپری می‌نماید. برای مثال فردی که دارای مزاج سرد و تر می‌باشد در صورت استفاده زیاد از ماست و دوغ دچار سستی و ریزش بزاق از دهان می‌شود که جهت جلوگیری از این امر و به عنوان مصلح می‌تواند درون غذاهای ذکر شده از زنیان، نعناع و موسیر استفاده نماید تا طبیعت آنها را متعادل نماید.