کتاب فسا در آینه تاریخ

کتاب فسا در آینه تاریخ نوشته‌ی مهناز معصومی و گروه مؤلفان به سفارش شهرداری و شورای اسلامی شهر فسا (دوره ششم) تدوین شده است. انتشارات تخت‌جمشید آن را منتشر کرده است. این کتاب به تاریخ، جغرافیا، فرهنگ، اقتصاد، کشاورزی، تنوع زیستی، ساختار اداری و تحولات اجتماعی شهرستان فسا می‌پردازد و از مقدمه‌های مدیریتی و پژوهشی تا فصل‌های تحلیلی و پیوست‌های کاربردی را در بر می‌گیرد. تمرکز اصلی اثر بر معرفی ریشه‌های تاریخی، هویت فرهنگی و ظرفیت‌های طبیعی و اقتصادی فسا است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فسا در آینه تاریخ

کتاب فسا در آینه تاریخ اثری پژوهشی درباره‌ی شهرستان فسا است که به سرپرستی مهناز معصومی و با مشارکت گروه مؤلفان نوشته شده است. در مقدمه‌ی شهردار و شورای اسلامی شهر فسا (دوره ششم) این کتاب به‌عنوان تلاشی برای ثبت بخشی از دریای گسترده‌ی تاریخ این شهر و پیوند گذشته با برنامه‌ریزی امروز مدیریت شهری معرفی شده است. در مقدمه‌ی نویسنده نیز جایگاه تاریخی فسا از روزگار پیشدادیان و کیانیان تا دوره‌های هخامنشی، ساسانی، آل‌بویه، سلجوقی، صفوی و زندیه مرور شده و نقش این شهر در تجارت، کشاورزی، معنویت و فرهنگ توضیح داده شده است. کتاب فسا در آینه تاریخ در فصل اول به مختصات جغرافیایی، پیشینه‌ی جمعیتی، تقسیمات اداری، شهرها و بخش‌ها، طبیعت، ناودیس‌ها و ارتفاعات، تنوع زیستی، منابع آب، اقلیم، زلزله‌خیزی، ریشه‌ها و نژاد مردم، گویش‌ها، مذهب، نامگذاری محلات، مشاغل، صنایع دستی و محصولات کشاورزی و دامی شهرستان می‌پردازد. در ادامه‌ی کتاب فسا در آینه تاریخ فصل‌های مفصلی درباره‌ی تاریخ فسا از عیلام تا پس از انقلاب اسلامی، نقش شهر در جنگ، کارخانه نساجی و کارخانه قند، آموزش و پرورش، حوزه‌های علمیه، دانشگاه‌ها، کتابخانه‌ها، انجمن‌ها و مراکز فرهنگی، آیین‌های مذهبی، اماکن تاریخی و گردشگری، غذاهای محلی و آلبوم تصاویر ارائه شده است. ساختار کتاب ترکیبی از روایت تاریخی، داده‌های آماری، توصیف‌های میدانی و نقل‌قول از منابع کهن است و تلاش شده سیمایی منسجم از فسا در گذشته و حال ترسیم شود.

خلاصه کتاب فسا در آینه تاریخ

کتاب فسا در آینه تاریخ با طرح این ایده پیش می‌رود که شناخت دقیق تاریخ محلی، جغرافیا و فرهنگ یک شهر می‌تواند راهنمای برنامه‌ریزی امروز و آینده‌ی آن باشد. نویسندگان ابتدا جایگاه تاریخی فسا را در بستر تمدن‌های ایران‌زمین نشان می‌دهند، سپس به سراغ مختصات جغرافیایی، تقسیمات اداری، شهرها و بخش‌ها، دشت‌ها و کوه‌ها، تنوع زیستی، منابع آب، اقلیم و زلزله‌خیزی می‌روند تا بستر طبیعی این شهر را ترسیم کنند. در ادامه، ریشه‌های نژادی و مهاجرتی، ویژگی‌های ظاهری مردم، گویش‌ها، مذهب، نامگذاری محلات، مشاغل، صنایع دستی، محصولات باغی و زراعی و دامداری بررسی شده است. بخش‌های بعدی کتاب به تاریخ سیاسی و اجتماعی فسا در دوره‌های مختلف، نقش آن در انقلاب و جنگ، شکل‌گیری شوراها، توسعه‌ی آموزش و پرورش، حوزه‌های علمیه، مراکز فرهنگی، آیین‌های مذهبی، اماکن تاریخی و گردشگری و در پایان، غذاهای محلی و تصاویر اختصاص دارد تا تصویری چندبعدی از هویت این شهر ارائه شود.

چرا باید کتاب فسا در آینه تاریخ را بخوانیم؟

این کتاب تصویری یکپارچه از فسا ارائه می‌کند که در آن تاریخ، جغرافیا، فرهنگ، اقتصاد، کشاورزی، تنوع زیستی و ساختار اداری در کنار هم دیده شده‌اند. خواننده با مطالعه‌ی آن کتاب می‌تواند از منشأ نام و پیشینه‌ی باستانی فسا تا وضعیت کنونی بخش‌ها، شهرها، منابع آب، اقلیم، صنایع دستی، محصولات کشاورزی و نقش این شهر در تحولات معاصر آگاه شود و به درکی عینی‌تر از هویت محلی برسد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به علاقه‌مندان تاریخ و جغرافیای محلی، پژوهشگران مطالعات منطقه‌ای فارس، دانشجویان رشته‌های تاریخ، جغرافیا، برنامه‌ریزی شهری و گردشگری، فعالان فرهنگی و مدیران محلی پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال شناخت دقیق‌تر فسا، ظرفیت‌های طبیعی و اقتصادی آن و ریشه‌های فرهنگی و اجتماعی این شهر هستند.‎ «تاریخ، دریایی بی‌کران است که هرگز تمامی آن در گفتار و نوشتار نمی‌گنجد و در هر عصر سخنی تازه برای بازگفتن دارد. آنچه پیش روی دوستداران این دیار نهاده شده تنها قطره‌ای از دریای ژرف تاریخ شهرستان فسا است؛ شهری کهن که نخستین سطور تاریخش در لوح‌های باستانی نقش بسته و هر سنگ، هر کوچه و هر گویش محلی آن، روایتی از سده‌ها ایستادگی در برابر حوادث روزگار است. از عصر پیشدادیان که این سامان را سرزمینی حاصل‌خیز می‌دانستند تا دوران شکوفایی هخامنشی و ساسانی که فسا را به کانون تجارت و معنویت بدل ساخت. با ورود اسلام، فسا به‌سرعت به یکی از مراکز علم و ادب تبدیل شد و عالمان و عارفانی چون روزبهان بقلی فسایی و نحوی فسوی با دانش و عرفان خود افق‌های اندیشه‌ی اسلامی را روشن کردند. در روزگار آل‌بویه و سلجوقیان، زمین‌های حاصل‌خیز فسا مرکز کشت و تجارت پنبه و غلات بود و هرچند یورش مغول و تیموریان زخمی بر پیکر این شهر نشاند، در عهد صفویه و زندیه دوباره رونق گرفت. شهرستان فسا امروز با چهار بخش و شش شهر، دشت‌ها و کوهستان‌های متنوع، قنات‌ها و چاه‌ها، اقلیم‌های سرد، معتدل و گرم، و ترکیبی از اقوام فارس، عرب و قشقایی، سیمایی چندلایه دارد. صنایع دستی چون قالی‌بافی، گلیم‌بافی، جاجیم‌بافی، گیوه‌دوزی و خاتم‌کاری در کنار محصولات باغی و زراعی متنوع، این منطقه را به یکی از کانون‌های مهم کشاورزی و فرهنگ محلی در جنوب فارس تبدیل کرده است.»