کتاب تخت جمشید از آغاز تا فرجام

کتاب تخت جمشید از آغاز تا فرجام نوشته‌ی محمد کاظم توانگر زمین به بررسی شکل‌گیری، کارکرد و سرنوشت مجموعه‌ی باشکوه تخت جمشید می‌پردازد. نویسنده با تکیه بر کتیبه‌ها، لوح‌های گلی، گزارش‌های باستان‌شناسی و متون تاریخی، روند قدرت‌گیری داریوش، اصلاحات او و سپس ایده و اجرای ساخت این مجموعه را دنبال کرده است. انتشارات تخت جمشید آن را منتشر کرده است و در متن کتاب به نقش عکاس و طراحان نیز اشاره شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تخت جمشید از آغاز تا فرجام

کتاب تخت جمشید از آغاز تا فرجام با تمرکز بر دوره‌ی هخامنشی و به‌ویژه پادشاهی داریوش، روایت خود را از دل کتیبه‌ها و شواهد باستان‌شناختی آغاز می‌کند. محمد کاظم توانگر زمین ابتدا فضای سیاسی پس از مرگ کمبوجیه، ماجرای بردیای دروغین و جنگ‌های نخستین سال‌های سلطنت داریوش را بازسازی کرده است تا نشان دهد این پادشاه در چه شرایطی به قدرت رسید و چرا تثبیت حکومت برای او چنین اهمیت داشت. در ادامه، کتاب تخت جمشید از آغاز تا فرجام اصلاحات گسترده‌ی داریوش را در چهار حوزه‌ی امنیت اجتماعی، اقتصاد، اداره‌ی کشور و ارتش شرح داده است؛ از ایجاد شبکه‌ی چاپارخانه‌ها و نظام مالیاتی تا سازمان اداری پیچیده‌ای که در لوح‌های گلی تخت جمشید بازتاب یافته است. در بخش‌های بعدی کتاب تخت جمشید از آغاز تا فرجام به‌سراغ خود بنای تخت جمشید می‌رود: انتخاب دامنه‌ی کوه مهر، ساخت صفه‌ی عظیم سنگی، طراحی آپادانا و تچر، شکل‌گیری خزانه و سپس افزوده‌شدن کاخ‌ها و پلکان‌های تازه در دوره‌ی خشایارشا، اردشیر اول و اردشیر سوم. نویسنده با استفاده از فهرست فصل‌ها و نقل کتیبه‌ها، مسیر زمانی ساخت مجموعه را از آغاز کار در زمان داریوش تا تکمیل تدریجی آن در حدود یک‌ونیم قرن دنبال کرده است. کتاب تخت جمشید از آغاز تا فرجام علاوه‌بر شرح معماری، به معنا و پیام نقش‌برجسته‌ها، جایگاه پارس در اندیشه‌ی هخامنشی و نسبت شوش، پاسارگاد و تخت جمشید در ساختار قدرت آن دوره پرداخته است.

خلاصه کتاب تخت جمشید از آغاز تا فرجام

کتاب تخت جمشید از آغاز تا فرجام از روایت سیاسی آغاز می‌کند: بحران جانشینی پس از مرگ کمبوجیه، ظهور بردیای دروغین، جنگ‌های داریوش و ثبت این رویدادها در کتیبه‌ی بیستون. سپس نشان داده شده که چگونه داریوش با اصلاحات امنیتی، اقتصادی، اداری و نظامی، امپراتوری را سامان داد و در همین بستر به فکر ساخت مجموعه‌ای آیینی و نمادین در پارس افتاد. نویسنده توضیح داده است که چرا شوش پایتخت سیاسی شد اما پارس و پاسارگاد جایگاه مقدس خود را حفظ کردند و چگونه ایده‌ی ساخت صفه‌ی بزرگ در دامنه‌ی کوه مهر شکل گرفت. در ادامه، کتاب به‌صورت گام‌به‌گام ساخت صفه، آپادانا، تچر، خزانه و دیگر کاخ‌ها، نقش ملت‌های مختلف در ساخت بنا، و معنای نقش‌برجسته‌ها و لوح‌های زرین و سیمین مدفون در زیر ستون‌ها را شرح داده است و در فصل‌های پایانی به آرامگاه‌ها و سرانجام تخت جمشید پرداخته است.

چرا باید کتاب تخت جمشید از آغاز تا فرجام را بخوانیم؟

این کتاب تصویری پیوسته از مسیر تاریخی می‌دهد که از کتیبه‌ی بیستون آغاز می‌شود و به صفه‌ی سنگی تخت جمشید می‌رسد. خواننده با جزئیات اصلاحات داریوش، سازمان اداری و نظامی هخامنشی و سپس منطق انتخاب مکان، طراحی و ساخت بناها آشنا می‌شود. ترکیب نقل مستقیم کتیبه‌ها، لوح‌های گلی و توصیف معماری، فهمی عینی‌تر از تخت جمشید به‌عنوان یک پروژه‌ی سیاسی، آیینی و هنری فراهم کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که به تاریخ هخامنشیان، معماری و هنر ایران باستان، کتیبه‌ها و لوح‌های گلی، یا تحلیل تاریخی تخت جمشید علاقه دارند. همچنین به دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های تاریخ، باستان‌شناسی و مطالعات فرهنگی ایران پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال روایتی مستند و جزئی‌نگر از این مجموعه هستند.