کتاب ضیافت مجانین

کتاب ضیافت مجانین (Le bal des folles) نوشته‌ی ویکتوریا ما، داستانی از تلاقی پزشکی، جنون، قدرت و رؤیا در پاریس قرن نوزدهم است. این رمان که در بیمارستان سالپترییر اتفاق می‌افتد، سرنوشت چند زن را در سایه‌ی ترس از دیوانگی پی می‌گیرد و و میان زندگی آن‌ها، جاه‌طلبی پزشکان و کشمکش‌های خانوادگی‌شان در نوسان است. این کتاب را آتوسا سلیمانی ترجمه و نشر سنجاق منتشر کرده است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ضیافت مجانین

کتاب ضیافت مجانین داستانی چندصدایی در پاریس ۱۸۸۵ است که ویکتوریا ما در آن، جهان بیمارستان سالپترییر و خدمات هیستریک دکتر شارکو را در کنار زندگی خانواده‌های مرفه و محافل فکری شهر قرار داده است. روایت، از همان صفحات آغازین، میان خوابگاه زنان بیمار، سالن نمایش‌های هیپنوتیزم و خیابان‌های برفی پاریس جابه‌جا می‌شود و فضای اجتماعی و ذهنی آن دوره را از دل جزئیات روزمره بیرون می‌کشد. در کتاب، بخش‌های مربوط به سالپترییر با تمرکز بر لوئیز، دختر شانزده ساله‌ای که پس از آزار جنسی و تشنج‌های مکرر به بیمارستان سپرده شده، و ژُنُوی‌یِو، پرستار کهنه‌کار و سرد، تصویری از تبدیل بدن زنان به ابزار مطالعه در برابر نگاه پزشکان و دانشجویان ارائه می‌دهد. 

در کنار آن، فصل‌هایی که به خانواده‌ی کلری و دخترشان اوژنی می‌پردازد، فضای آپارتمان‌های اعیانی، شام‌های رسمی، بحث‌های سیاسی و ادبی و محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌ی جنسیتی را نشان می‌دهد. کتاب ضیافت مجانین با رفت‌وآمد میان این دو جهان، به‌تدریج شبکه‌ای از پیوندها میان جنون، طب، طبقه‌ی اجتماعی و معنویت می‌سازد؛ از جلسات عمومی شارکو و تشنج‌های نمایشی لوئیز تا محافل مناظره، بحث درباره‌ی ارواح، کتاب ارواح و نام آلن کاردک. نامه‌نگاری‌های ژُنُوی‌یِو با خواهرش، خاطرات لوئیز از آتش‌سوزی و خشونت خانگی و کشمکش درونی اوژنی بر سر ازدواج و آزادی، ساختار کتاب را به فصل‌هایی روایی و تاریخ‌محور تقسیم کرده که هر کدام بخشی از این پازل را کامل می‌کنند.

خلاصه داستان ضیافت مجانین

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! 

این رمان سرگذشت چند شخصیت است که در پاریس اواخر قرن نوزدهم، هر کدام به شکلی با مفهوم دیوانگی روبه‌رو می‌شوند. در مرکز روایت، لوئیز قرار دارد؛ دختر نوجوانی که پس از مرگ خانواده‌اش در آتش‌سوزی، آزار شوهرعمه و بروز تشنج‌های شدید، در سالپترییر بستری شده و بدنش در جلسات هیپنوتیزم دکتر شارکو به نمایش گذاشته می‌شود. ژُنُوی‌یِو، پرستار سخت‌گیر و وفادار به شارکو، میان غرور حرفه‌ای و تلاش برای فاصله گرفتن عاطفی از بیماران، هر شب با نامه‌ نوشتن به خواهر غایبش روز را دفن می‌کند. در سوی دیگر شهر، اوژنی کلری، دختر خانواده‌ای بورژوا، با پدری اقتدارگرا، برادری دانشجو و مادربزرگی همدل زندگی می‌کند و در خفا با پدیده‌ی دیدن ارواح و خواندن کتاب ارواح درگیر است. گفت‌وگوهای سالن‌های مناظره، ترس از بستری‌شدن در سالپترییر و سرنوشت زنانی که به بهانه‌ی نافرمانی یا میل به استقلال دیوانه اعلام شده‌اند، لایه‌ی فکری داستان را شکل می‌دهد.

چرا باید کتاب ضیافت مجانین را بخوانیم؟

این داستان تصویری نزدیک از سالپترییر، هیپنوتیزم و هیستری در کنار زندگی روزمره‌ی پاریسی ارائه کرده و نشان می‌دهد چگونه بدن و ذهن زنان زیر فشار علم، اخلاق و خانواده شکل می‌گیرد. کتاب امکان همراهی همزمان با سه نگاه متفاوت را فراهم می‌کند: بیمار، پرستار و دختر بورژوا که از بیرون به جنون و ارواح می‌نگرد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن ضیافت مجانین به دوستداران ادبیات فرانسه، داستان‌های تاریخی، رمان‌های فمینیستی، و کسانی که در مورد تاریخ پزشکی کنجکاو هستند، توصیه می‌شود.

جوایز و افتخارات کتاب ضیافت مجانین

• برنده‌ی جایزه‌ی Renaudot des Lycéens (سال ۲۰۱۹)
• برنده‌ی جایزه‌ی Stanislas (سال ۲۰۱۹)
• برنده‌ی جایزه‌ی Première Plume (سال ۲۰۱۹)
• برنده‌ی جایزه‌ی Europese Literatuurprijs (سال ۲۰۲۲)

اقتباس از کتاب ضیافت مجانین

ملانی لوران، بازیگر و کارگردان معروف فرانسوی، این رمان را مبنع اقتباس قرار داد و در سال ۲۰۲۱ فیلمی سینمایی بر اساس آن ساخت. در تریلر The Mad Women's Ball، خود او، لو دو لاژ، امانوئل برکو، مارتین شوالیه، بنجامین ویسین و سیدریک کان نقش‌های اصلی را بر عهده داشتند.

بخشی از کتاب ضیافت مجانین

«۳ مارس ۱۸۸۵

- لوئیز، وقت بیدارشدن هست.

ژُنُوی‌یِو با یک دست پتو را کنار می‌زند؛ پتویی که بدن خفتهٔ دخترک نوجوانِ کِز کرده روی تشک باریک را مخفی می‌کند. موهای ضخیم و تیره‌اش سطح بالش و بخشی از صورتش را می‌پوشانند. لوئیز با دهان نیمه‌باز، به آرامی خُر و پُف می‌کند. او صداهای اطرافش را نمی‌شنود. در خوابگاه، سایر زنان زودتر بیدار شده‌اند. از میان تخت‌های آهنین، سایه‌های زنان درازتر دیده می‌شوند. آنها موهای خود را بالای سر جمع می‌کنند، پیراهن‌های آبنوسی را روی لباس خواب روشنشان می‌پوشند و با قدم‌های یکنواخت، زیر نگاه‌های موشکافانهٔ پرستاران به سمت سالن غذاخوری حرکت می‌کنند.

پرتوهای محجوب خورشید از پنجره‌های بخار بسته، نفوذ می‌کنند. لوئیز آخرین فردی است که بیدار می‌شود. هر روز صبح، یک کارآموز یا یک بیمار می‌آید تا او را از خواب بیدار کند. دختر نوجوان با آرامش از هوای گرگ و میش صبحدم استقبال می‌کند و خودش را به شب‌های عمیقی می‌سپارد که خواب‌های آشفته نمی‌بیند. خوابیدن این مزیت را دارد که دیگر به آنچه اتفاق افتاده نیندیشد و همین‌طور نگران آینده نباشد. از سه سال پیش که یک سری اتفاقات او را به اینجا کشانده بودند، خوابیدن، تنها فرصت استراحت او بود.»