کتاب آنا و مامان بزرگ میوه ای

کتاب آنا و مامان‌بزرگِ میوه‌ای نوشته‌ی کاترین هوفر وبر، داستان کودکی است که تغییر رفتار مادربزرگش را نمی‌فهمد و سکوت او را نشانه‌ی بداخلاقی می‌داند. مادربزرگ دیگر در خانه‌ی باغ‌دارش زندگی نمی‌کند و دیدارهای خانه‌ی سالمندان هم شبیه روزهای بازی کنار درخت سیب نیست. این داستان، فاصله‌ی میان برداشت کودک از رفتار عزیزان و واقعیت بیماری آلزایمر را موضوع خود قرار می‌دهد. پگاه دورودیان ترجمه‌ی این کتاب را بر عهده داشته و انتشارات مهرسا آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه بخرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آنا و مامان بزرگ میوه ای

کتاب آنا و مامان‌بزرگِ میوه‌ای نوشته‌ی کاترین هوفر وبر، داستانی برای کودکان درباره‌ی رابطه‌ی یک نوه و مادربزرگ مبتلا به آلزایمر است. آنا مادربزرگش را با باغ میوه و درخت سیبی به یاد می‌آورد که شاخه‌هایش جای پنهان‌شدن و تماشای دیگران بود. نامی که او برای مادربزرگ انتخاب کرده، از همین تجربه‌ی مشترک می‌آید. خانه‌ی سالمندان در برابر آن باغ، فضایی متفاوت دارد: مادربزرگ کنار پنجره می‌نشیند، به بیرون نگاه می‌کند و گاهی به پرسش‌های آنا پاسخی نمی‌دهد. داستان از زاویه‌ی تجربه‌ی آنا پیش می‌رود و تغییرهای مادربزرگ را ابتدا همان‌طور نشان می‌دهد که یک کودک ممکن است بفهمد؛ به‌شکل بی‌توجهی یا بداخلاقی. نویسنده توضیح بیماری را به گفت‌وگوهای خانوادگی سپرده است. پدر و مادر در پاسخ به پرسش‌های آنا، گاهی توضیح می‌دهند و گاهی ندانستن خود را می‌پذیرند. حضور آن‌ها امکان حرف‌زدن درباره‌ی حافظه، بیماری و مرگ را در دل اتفاق‌های معمول خانه فراهم می‌کند.
کتاب آنا و مامان‌بزرگِ میوه‌ای، علاوه‌بر فراموشی، به احساس کودکی توجه دارد که شکل آشنای یک رابطه را از دست داده است. ناراحتی آنا فقط از سکوت مادربزرگ نیست؛ او انتظار دارد خاطره‌ها و نشانه‌های مشترکشان هنوز همان معنای قبلی را داشته باشند. عکس، روزنامه و یاد باغ در داستان نقش دارند، اما واکنش مادربزرگ به هرکدام یکسان نیست. همین تفاوت، مسئله‌ی ارتباط را از گفتن و پاسخ‌شنیدن فراتر می‌برد. داستان برای مادربزرگ نیز گذشته‌ای مستقل از خاطرات نوه‌اش در نظر می‌گیرد؛ گذشته‌ای که آنا همه‌ی جزئیاتش را نمی‌داند. حال‌وهوای داستان میان دلتنگی، خشم، نگرانی و میل به نزدیک‌ماندن تغییر می‌کند. متن به‌جای ارائه‌ی توضیحی تخصصی درباره‌ی آلزایمر، پیامدهای بیماری را در یک رابطه‌ی مشخص نشان می‌دهد. کودک در این مسیر با تفاوت میان ناتوانی در پاسخ‌دادن و نخواستنِ ارتباط روبه‌رو می‌شود؛ تفاوتی که برداشت او از رفتار مادربزرگ را زیر سؤال می‌برد.

خلاصه کتاب آنا و مامان بزرگ میوه ای

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
آنا همراه پدرش به دیدن مادربزرگ می‌رود؛ مادربزرگی که خانه و باغ میوه‌اش را ترک کرده و حالا در خانه‌ی سالمندان زندگی می‌کند. آنا از سکوت و رفتار متفاوت او سر درنمی‌آورد. عکس مردی در روزنامه، مادربزرگ را به یاد دوستی قدیمی می‌اندازد، اما عکسی که آنا از درخت سیب می‌آورد، واکنش مورد انتظارش را برنمی‌انگیزد. آنا ناراحت می‌شود و مادرش توضیح می‌دهد که آلزایمر بر حافظه‌ی مادربزرگ اثر گذاشته است. این توضیح نگرانی‌های تازه‌ای درباره‌ی بیماری و مرگ ایجاد می‌کند و آنا دیگر اشتیاقی به دیدار ندارد. او هنگام جست‌وجو میان عکس‌های قدیمی، نشانه‌ای از جوانی مادربزرگ پیدا می‌کند که فکرش را به‌سوی شکل دیگری از ارتباط می‌برد.

چرا باید کتاب آنا و مامان بزرگ میوه ای را بخوانیم؟

• داستان، سوءبرداشت کودک از سکوت فردی مبتلا به آلزایمر را در موقعیت‌هایی مشخص نشان می‌دهد.
• گفت‌وگوهای آنا و والدینش زمینه‌ای برای صحبت درباره‌ی بیماری درمان‌ناپذیر و نگرانی از مرگ فراهم می‌کنند.
• گذشته‌ی مادربزرگ، توجه را به خاطرات و علایق او فراتر از نقش مادربزرگ‌بودن جلب می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• کودکانی که با تغییر حافظه یا رفتار یکی از سالمندان خانواده روبه‌رو شده‌اند.
• والدینی که به‌دنبال داستانی برای گفت‌وگو درباره‌ی آلزایمر و احساسات کودک هستند.
• علاقه‌مندان به داستان‌های کودک درباره‌ی رابطه‌ی نوه‌ها و مادربزرگ‌ها و پذیرش تغییرهای این رابطه.