کتاب تحلیل فعالیت های مرتبط با مهارت خواندن در کتاب های فارسی ابتدایی

کتاب تحلیل فعالیت‌های مرتبط با مهارت خواندن در کتاب‌های فارسی ابتدایی نوشته‌ی راضیه بابایی به بررسی شیوه‌های آموزش خواندن در کتاب‌های فارسی دوره‌ی ابتدایی می‌پردازد. نویسنده با تکیه بر مبانی نظری خواندن، اسناد برنامه‌ی درسی و پژوهش‌های داخلی و خارجی، وضعیت فعلی آموزش مهارت خواندن در مدارس ابتدایی ایران را واکاوی کرده است. این اثر در سه فصل به تحلیل محتوای کتاب‌های فارسی، بررسی تمرین‌ها و فعالیت‌ها و ارزیابی نقاط قوت و ضعف آن‌ها می‌پردازد. نشر کلید پژوه آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تحلیل فعالیت های مرتبط با مهارت خواندن در کتاب های فارسی ابتدایی

کتاب تحلیل فعالیت‌های مرتبط با مهارت خواندن در کتاب‌های فارسی ابتدایی اثری پژوهشی است که به‌طور متمرکز بر جایگاه مهارت خواندن در نظام آموزشی ابتدایی ایران تمرکز کرده است. راضیه بابایی در فصل اول با عنوان «تحلیل محتوایی آموزش مهارت خواندن در کتاب‌های فارسی دوره ابتدایی» ابتدا مفهوم مهارت خواندن، آموزش خواندن، مراحل رشد این مهارت، خواندن انتقادی و فرایند تولید و اجرای برنامه‌های درسی را توضیح داده است. در این بخش، پیوند میان اسناد بالادستی مانند برنامه‌ی درسی ملی، اهداف حوزه‌ی زبان فارسی و واقعیت کتاب‌های درسی نشان داده می‌شود. در ادامه‌ی کتاب تحلیل فعالیت‌های مرتبط با مهارت خواندن در کتاب‌های فارسی ابتدایی، نویسنده با استفاده از طبقه‌بندی‌هایی مانند شاخص‌های «عمق» و «گستره» آموزش خواندن، به این سؤال پرداخته است که در راهنمای برنامه‌ی درسی فارسی تا چه حد به مؤلفه‌هایی مثل آگاهی واج‌شناختی، آگاهی از قراردادهای خط، خواندن هدفمند، راهبردهای درک متن و خواندن انتقادی توجه شده است. فصل دوم به بررسی فعالیت‌ها و تمرین‌های کتاب‌های فارسی پایه‌های چهارم و پنجم دبستان اختصاص دارد و تمرین‌های پس از هر درس و تمرین‌های مرتبط با مهارت خواندن را دسته‌بندی و توصیف کرده است. در فصل سوم کتاب تحلیل فعالیت‌های مرتبط با مهارت خواندن در کتاب‌های فارسی ابتدایی، نویسنده به تحلیل و ارزیابی نهایی فعالیت‌های مرتبط با مهارت خواندن می‌پردازد و با استناد به پژوهش‌های بین‌المللی و داخلی، نقاط قوت و ضعف برنامه‌ی درسی فارسی را در زمینه‌ی پرورش مهارت خواندن نشان می‌دهد. در سراسر کتاب، پیوند میان نظریه‌های خواندن، یافته‌های پژوهشی و وضعیت واقعی کتاب‌های درسی حفظ شده و تلاش شده است تصویری نسبتاً جامع از چگونگی آموزش خواندن در دوره‌ی ابتدایی ارائه شود.

خلاصه کتاب تحلیل فعالیت های مرتبط با مهارت خواندن در کتاب های فارسی ابتدایی

این کتاب بر این ایده استوار است که خواندن، مهارتی چندبعدی و اکتسابی است که از بازشناسی دیداری واژه‌ها تا درک عمیق و انتقادی متن را دربر می‌گیرد و شکست تحصیلی بسیاری از دانش‌آموزان به ضعف در همین مهارت برمی‌گردد. نویسنده ابتدا مؤلفه‌های اصلی خواندن مانند آگاهی واج‌شناختی، آگاهی از قراردادهای خط، روان‌خوانی، درک مطلب، استنتاج و خواندن انتقادی را معرفی می‌کند و سپس آن‌ها را با اهداف و محتوای برنامه‌ی درسی زبان فارسی دوره‌ی ابتدایی مقایسه می‌کند. در ادامه، تمرین‌ها و فعالیت‌های کتاب‌های فارسی پایه‌های مختلف، به‌ویژه چهارم و پنجم، از نظر نوع مهارت خواندن که تقویت می‌کنند بررسی می‌شوند؛ از تمرین‌های روخوانی و درک مطلب تا فعالیت‌های مربوط به واژگان و ساخت متن. در پایان، کتاب نشان می‌دهد که در برنامه‌ی درسی موجود، به برخی مؤلفه‌های خواندن توجه شده اما بخش‌هایی مانند خواندن هدفمند، راهبردهای درک متن و خواندن انتقادی کم‌رنگ است و بر ضرورت بازنگری در طراحی محتوا و فعالیت‌های کتاب‌های فارسی تأکید کرده است.

چرا باید کتاب تحلیل فعالیت های مرتبط با مهارت خواندن در کتاب های فارسی ابتدایی را بخوانیم؟

این اثر تصویری دقیق از وضعیت واقعی آموزش مهارت خواندن در کتاب‌های فارسی ابتدایی ارائه کرده است و نشان می‌دهد کدام بخش‌های برنامه‌ی درسی با استانداردهای نوین خواندن هم‌خوان است و کدام بخش‌ها مغفول مانده است. مطالعه‌ی آن می‌تواند به طراحی تمرین‌های مؤثرتر، اصلاح محتوای درسی و درک بهتر پیوند میان نظریه‌های خواندن و کلاس درس کمک کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به معلمان دوره‌ی ابتدایی، دانشجویان و مدرسان رشته‌های علوم تربیتی و آموزش ابتدایی، برنامه‌ریزان و مؤلفان کتاب‌های درسی و پژوهشگرانی که بر سواد خواندن، ارزشیابی پیشرفت تحصیلی و بهبود کیفیت آموزش فارسی تمرکز دارند پیشنهاد می‌شود. «خواندن رفتاری اکتسابی است و انسان باید آن را از طفولیت یاد بگیرد و وسیله‌ای اساسی و ضروری برای مواد درسی است و پایه موفقیت تحصیلی محسوب می‌شود. به‌طوری که شکست در برنامه‌های تحصیلی تا حد زیادی به بی‌کفایتی در مهارت خواندن مربوط می‌شود. با توجه به وضع کنونی آموزش خواندن از مهم‌ترین فعالیت‌های آموزگاران در به‌کارگیری آن می‌توان متضمن اغلب موفقیت‌های تحصیلی و علمی دانش‌آموزان دانست. اصطلاحی که در آموزش زبان به دو معنا آمده است. نخست یعنی روخوانی متنی نوشتاری که معمولاً در این روخوانی، خواننده متن با زبان موردنظر آشنایی دارد اما قادر به خواندن نوشتار نیست. این تعریف از خواندن عمدتاً در آموزش زبان اول به کار می‌رود. در آموزش زبان دوم، خواندن عمدتاً به معنای مهارت خواندن استفاده می‌شود. هدف از کتاب حاضر تحلیل مهارت خواندن در کتاب‌های خوانداری ابتدایی است. مهارت در خواندن یکی از اساسی‌ترین نیازهای یادگیری دانش‌آموزان به‌خصوص در دوران ابتدایی است که در رشد هر کودک نقش حیاتی دارد. از دیدگاه کارشناسان و نظریه‌پردازان آموزش زبان، خواندن مهارتی است درخور توجه که محور آموزش زبان محسوب می‌شود و آگاهی از فرایند و انواع آموزش آن بسیار اهمیت دارد. کتاب حاضر با استفاده از مؤلفه‌های مستخرج از منابع مورد مطالعه به تحلیل محتوای مربوط به مهارت‌های خواندن کتب فارسی ابتدایی پرداخته است تا بتواند تأثیرات این مهارت‌ها را بر کودکان در حوزه‌های مختلف بررسی کند و همچنین راهکارهای عملیاتی و راهبردی را برای افزایش کارایی و بهره‌وری این مهارت‌ها ارائه کند.»