کتاب یافتن فضایی برای رهبری

کتاب یافتن فضایی برای رهبری نوشته‌ی جانیس مارتورانو با ترجمه‌ی مریم عباسی و به‌کوشش نشر عنوان منتشر شده است. این کتاب بر محور رهبری کردن با ذهن‌آگاهی شکل گرفته و نشان می‌دهد چگونه می‌توان در میانه‌ی فشارهای کاری، تصمیم‌های سنگین و زندگی پرمشغله، فضایی درونی برای وضوح، تمرکز و شفقت ایجاد کرد. نویسنده که سال‌ها در جایگاه نایب‌رئیس و مشاور ارشد حقوقی در یکی از شرکت‌های بزرگ غذایی جهان کار کرده، تجربه‌ی فرسودگی، سوگ‌های پیاپی و مسئولیت‌های سنگین سازمانی را نقطه‌ی آغاز جست‌وجوی خود برای نوع دیگری از رهبری قرار داده است؛ رهبری‌ای که فقط بر «انجام کار بیشتر» تکیه ندارد و بر کیفیت حضور، آگاهی لحظه‌به‌لحظه و توانایی مکث‌کردن در میانه‌ی هرج‌ومرج تأکید می‌کند. در این کتاب، ذهن‌آگاهی نه به‌عنوان یک مد زودگذر یا راه‌حل صرفاً آرامش‌بخش، بلکه به‌عنوان شیوه‌ای برای آموزش ذهن و پرورش ظرفیت‌های رهبری معرفی شده است. ساختار اثر از مقدمه‌ای مفصل درباره‌ی تجربه‌ی شخصی نویسنده آغاز می‌شود و سپس در سه بخش اصلی، مفهوم رهبری ذهن‌آگاهانه، تمرین‌های مدیتیشن و مکث‌های هدفمند، و در نهایت کاربرد این تمرین‌ها در تصمیم‌گیری، شهود، احساسات، شفقت و دیدن «تصویر بزرگ» را دنبال می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب یافتن فضایی برای رهبری

کتاب یافتن فضایی برای رهبری با روایت تجربه‌ی شخصی جانیس مارتورانو آغاز می‌شود؛ جایی که او در اوج موفقیت شغلی، زیر فشار ادغام دو شرکت بزرگ، ساعت‌های طولانی کار، و هم‌زمان از دست‌دادن پدر و مادرش، متوجه می‌شود چیزی اساسی در زندگی و رهبری‌اش از دست رفته است. او خود را «شعبده‌باز چندکاره» توصیف کرده است که توپ‌های هم‌زمانِ نقش‌های شغلی، خانوادگی و اجتماعی را در هوا نگه می‌دارد تا جایی که یک «توپ مدیسن» سنگین، یعنی پروژه‌ی عظیم ادغام، همه‌چیز را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. از دل همین بحران است که پیشنهاد یک دوست پزشک و آشنایی با دوره‌های «کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی» و جان کابات‌زین، او را به سمت تمرین مدیتیشن و سپس طراحی برنامه‌های رهبری ذهن‌آگاهانه برای مدیران جنرال‌میلز و بعدتر رهبران سازمان‌های مختلف سوق می‌دهد. کتاب یافتن فضایی برای رهبری در ادامه، این مسیر شخصی را به چارچوبی آموزشی تبدیل می‌کند. در مقدمه، نویسنده توضیح داده است که رهبری متعالی فقط با نیت خوب و مهارت‌های فنی شکل نمی‌گیرد و به پرورش توانایی‌های ذاتی ذهن برای تمرکز، تشخیص، خلاقیت و شفقت نیاز دارد. بخش یک با عنوان «رهبری ذهن‌آگاهانه چیست؟» شامل فصل‌هایی مانند «رهبری در شرایط هرج‌ومرج»، «یافتن فضایی برای رهبری» و «ذهن‌آگاهی و رهبری متعالی» است و با مثال‌هایی از تصمیم‌گیری‌های دشوار سازمانی، مانند فراخوان یک محصول غذایی آلوده، نشان می‌دهد چگونه مکث آگاهانه و اتکا به شهودِ پرورش‌یافته می‌تواند مسیر تصمیم را تغییر دهد. در بخش دو، تمرین‌های مدیتیشن و مکث‌های هدفمند برای رهبران معرفی شده است؛ از نشستن روی کوسن و توجه به نفس تا برنامه‌ریزی برای لحظه‌های کوتاه سکوت در میانه‌ی روز کاری. بخش سه به «تحقق کامل قابلیت‌های خود در جایگاه رهبر» می‌پردازد و فصل‌هایی مانند «رهبری از طریق شهود نه از طریق انتظارات»، «نقش احساسات در رهبری»، «شفقت در محیط کار»، «مشاهده‌ی تصویر بزرگ» و «دستیابی به پتانسیل‌های خود برای رهبری» را دربر می‌گیرد. در پایان نیز دو ضمیمه، فهرست مدیتیشن‌ها و نمونه‌ای برای طراحی برنامه‌ی تمرین شخصی را عرضه کرده است تا خواننده بتواند آموخته‌ها را در زندگی روزمره‌ی خود پیاده کند.

خلاصه کتاب یافتن فضایی برای رهبری

کتاب یافتن فضایی برای رهبری از این پرسش آغاز می‌کند که چرا بسیاری از رهبران، با وجود آموزش‌های حرفه‌ای، دستاوردهای ظاهری و رسیدن به اهداف سازمانی، احساس می‌کنند چیزی در زندگی و کارشان کم است. نویسنده این «چیز گمشده» را فضا می‌نامد؛ فضایی ذهنی و عاطفی برای دیدن آنچه واقعاً در حال رخ‌دادن است، شنیدن خود و دیگران، و انتخاب آگاهانه به‌جای واکنش خودکار. او توضیح داده است که در دنیای به‌هم‌پیوسته‌ی ۲۴ ساعته، با جریان مداوم اطلاعات، ایمیل‌ها و جلسات، ذهن رهبران اغلب در حالت چندوظیفه‌ای و پراکنده است و همین وضعیت، خلاقیت، شهود و کیفیت ارتباطات را تضعیف می‌کند. در بخش مفهومی کتاب، ذهن‌آگاهی به‌عنوان توانایی حضور کامل و بدون قضاوت در لحظه‌ی حال تعریف شده است؛ دیدن واقعیت «همان‌طور که هست» نه آن‌طور که انتظار می‌رود یا از آن می‌ترسیم. نویسنده نشان داده است که این حضور، پایه‌ی «حضور رهبری» است؛ حالتی که در آن رهبر با تمام توجه خود در گفت‌وگو، تصمیم یا موقعیت حاضر است و دیگران این کیفیت را به‌طور ملموس احساس می‌کنند. مثال‌هایی مانند گفت‌وگوی کوتاه یک نامزد ریاست‌جمهوری با یک شهروند، یا تصمیم سه مدیر درباره‌ی فراخوان یک محصول غذایی، نشان می‌دهد چگونه مکث، سکوت و اجازه‌دادن به «نشستن گردوغبار» می‌تواند راه را برای تصمیمی روشن‌تر و مسئولانه‌تر باز کند. بخش تمرینی کتاب، مجموعه‌ای از مدیتیشن‌ها و مکث‌های هدفمند را معرفی کرده است که هدف آن‌ها آموزش ذهن برای بازگشت مکرر به لحظه‌ی حال است؛ از تمرین ساده‌ی توجه به نفس برای چند دقیقه تا استفاده از راهروهای محل کار، زمان رانندگی یا خوردن ناهار به‌عنوان فرصت‌هایی برای حضور. نویسنده توضیح داده است که ذهن، مانند عضله، با تمرین تقویت می‌شود و با افزایش آگاهی از حواس‌پرتی‌ها، واکنش‌های استرسی و الگوهای خودکار، به‌تدریج فضایی برای انتخاب‌های متفاوت ایجاد می‌شود. در بخش پایانی، این تمرین‌ها به حوزه‌هایی مانند تصمیم‌گیری شهودی، کار با احساسات، شفقت نسبت به خود و دیگران، و دیدن «تصویر بزرگ» در رهبری پیوند خورده است. کتاب نشان داده است که رهبری ذهن‌آگاهانه فقط به محیط کار محدود نمی‌شود و همان مهارت‌ها در نقش‌های خانوادگی، اجتماعی و شخصی نیز به کار می‌آید؛ از والد بودن و همسر بودن تا مشارکت در جامعه.

چرا باید کتاب یافتن فضایی برای رهبری را بخوانیم؟

کتاب یافتن فضایی برای رهبری به‌جای افزودن یک «جعبه‌ابزار مدیریتی» دیگر، بر نقطه‌ای دست گذاشته است که در متن خود کتاب بارها تکرار شده: کمبود فضا در زندگی رهبران. نویسنده از دل تجربه‌ی زیسته‌ی خود در سطوح بالای مدیریت، نشان داده است که چگونه می‌توان در میانه‌ی فشارهای واقعی سازمانی، نه با کنارکشیدن از مسئولیت، بلکه با تغییر کیفیت توجه و حضور، نوع دیگری از رهبری را تجربه کرد. این اثر برای کسانی که با مفاهیم ذهن‌آگاهی آشنا نیستند، توضیح می‌دهد ذهن‌آگاهی فراتر از «آرام‌نفس‌کشیدن» یا «کاهش استرس» است و به آموزش سیستماتیک ذهن برای تمرکز، تشخیص و شفقت می‌پردازد. ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که هم برای خواننده‌ای که به دنبال درک نظری رهبری ذهن‌آگاهانه است قابل استفاده است و هم برای کسی که می‌خواهد تمرین‌های مشخصی را وارد برنامه‌ی روزانه‌ی خود کند. فصل‌ها با مثال‌های واقعی از محیط‌های کاری، داستان‌های تصمیم‌گیری دشوار، و روایت‌های شخصی رهبران همراه شده است تا نشان دهد این تمرین‌ها چگونه در موقعیت‌های پیچیده به کار می‌آیند. ضمیمه‌های پایانی نیز امکان طراحی یک برنامه‌ی تمرین شخصی را فراهم کرده است تا خواننده بتواند از سطح آشنایی ذهنی با موضوع فراتر برود و آن را در زندگی روزمره‌ی خود تجربه کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

به کسانی که در موقعیت‌های رهبری سازمانی، مدیریتی یا تیمی قرار دارند و با فشار تصمیم‌های سنگین، جلسات پی‌درپی و احساس فرسودگی روبه‌رو هستند خواندن این کتاب پیشنهاد می‌شود. همچنین به افرادی که در نقش‌های غیررسمی رهبری، مانند والدین، فعالان اجتماعی یا مسئولان پروژه‌ها، به دنبال راهی برای حضور عمیق‌تر، ارتباط انسانی‌تر و تصمیم‌گیری آگاهانه‌ترند توصیه می‌شود. دانشجویان و علاقه‌مندان به حوزه‌های مدیریت، رهبری، روان‌شناسی کاربردی و ذهن‌آگاهی نیز می‌توانند از چارچوب‌ها و تمرین‌های مطرح‌شده در این کتاب بهره ببرند.