کتاب فضائل امیرالمومنین علی ابن ابیطالب (ع) در روایات اهل سنت

کتاب فضائل امیرالمومنین علی بن ابیطالب (ع) در روایات اهل سنت نوشته‌ مجتبی روشنگر، اثری است که به‌طور متمرکز به جایگاه و منزلت امام علی علیه‌السلام در منابع و متون معتبر اهل سنت می‌پردازد. نویسنده در این کتاب کوشیده است با گردآوری آیات قرآن و احادیثی که در کتاب‌های حدیثی و تفسیری اهل‌سنت آمده‌اند، تصویر ترسیم‌شده از امیرالمؤمنین علیه‌السلام در این منابع را نشان دهد. ساختار کتاب بر پایه‌ی طرح پرسش‌هایی درباره‌ی آیات و روایات و سپس پاسخ‌دادن به آن‌ها با استناد به منابع اهل‌سنت شکل گرفته است، از آیات مشهور مانند آیه‌ی تطهیر و آیه‌ی مباهله تا تعابیری که در تفاسیر درباره‌ی صراط مستقیم، عروة الوثقی، حبل‌الله و خیرالبریه آمده است. نشر ضامن آهو این کتاب را منتشر کرده است. محتوای کتاب با پرسش‌وپاسخ، نقل‌های متعدد از مفسران و محدثان سنی و ذکر مأخذ در پاورقی‌ها، خواننده را قدم‌به‌قدم در فضای استدلالی نویسنده همراه می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فضائل امیرالمومنین علی ابن ابیطالب (ع) در روایات اهل سنت

کتاب فضایل امیرالمومنین علی بن ابیطالب (ع) در روایات اهل سنت نوشته‌ی مجتبی روشنگر با تمرکز بر آیات قرآن و احادیث منقول در منابع اهل‌سنت نوشته شده است. نویسنده تلاش کرده سیمای امام علی علیه‌السلام را از دل همین منابع بازخوانی کند. متن کتاب نشان می‌دهد که نویسنده به سراغ کتاب‌هایی مانند صحیح مسلم، مسند احمد بن حنبل، تفاسیر معروف اهل‌سنت و آثاری چون شواهد التنزیل، ینابیع الموده، ذخائر العقبی، احقاق الحق و… رفته و نقل‌های متعدد را کنار هم چیده است. 

ساختار کتاب بر پایه‌ی فصل‌بندی موضوعی است: فصل اول به آیاتی در مورد امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب از کتب اهل‌سنت اختصاص دارد و آیات متعددی را بررسی می‌کند، از آیه‌ی تطهیر و آیه‌ی مباهله تا آیه‌ی مودت، سوره‌ی هل‌أتی، آیه‌ی نجوا، آیه‌ی کونوا مع الصادقین، آیه‌ی سیجعل لهم الرحمن ودا و ده‌ها آیه‌ی دیگر که در تفاسیر اهل‌سنت درباره‌ی آن‌ها سخن گفته شده است. در هر مورد ابتدا آیه آورده شده، سپس پرسشی مطرح شده که آیا این آیه درباره‌ی اهل‌بیت یا شخص امیرالمؤمنین علیه‌السلام است و بعد پاسخ با استناد به روایات و اقوال مفسران اهل‌سنت ارائه شده است. 

در ادامه‌ی کتاب فضائل امیرالمومنین علی بن ابیطالب (ع) در روایات اهل‌ سنت اثر مجتبی روشنگر فصل‌های دیگری نیز آمده که به روایات نبوی درباره‌ی فضائل امام علی علیه‌السلام و اهل‌بیت علیهم‌السلام در منابع اهل‌سنت می‌پردازد. در بخشی از کتاب احادیثی نقل شده که در آن‌ها پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله به صراحت از فضائل بی‌شمار علی علیه‌السلام سخن گفته و پاداش نوشتن، گفتن، شنیدن و حتی نگاه‌کردن به نوشته‌ای درباره‌ی فضائل آن حضرت را بیان کرده است. 

فصل‌های بعدی به احادیثی درباره‌ی اهل‌بیت علیهم‌السلام، جایگاه محبت و ولایت آنان و تفسیر آیاتی مانند والسابقون السابقون، خیرالبریه، الصراط المستقیم، حبل‌الله، عروة الوثقی و من المؤمنین رجال صدقوا… می‌پردازد. در سراسر کتاب، نام راویان، محدثان و مفسران اهل‌سنت و محل نقل حدیث یا تفسیر (جلد و صفحه) ذکر شده است تا خواننده بتواند مسیر استنادها را دنبال کند. این شیوه باعث شده کتاب علاوه‌بر طرح کلی فضائل، به‌نوعی فهرست‌واره‌ای از منابع اهل‌سنت درباره‌ی امام علی علیه‌السلام نیز باشد.

خلاصه کتاب فضائل امیرالمومنین علی ابن ابیطالب (ع) در روایات اهل سنت

مجتبی روشنگر در کتاب فضائل امیرالمومنین علی بن ابیطالب (ع) در روایات اهل سنت ابتدا با حدیثی از پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله درباره‌ی فضائل بی‌شمار امام علی علیه‌السلام آغاز می‌کند و سپس در فصل نخست به آیات قرآن می‌پردازد. در این بخش، آیاتی مانند آیه‌ی تطهیر، مباهله، مودت، سوره‌ی هل‌أتی و آیه‌ی نجوا با استناد به روایات و تفاسیر اهل‌سنت بررسی شده و مصادیق آن‌ها به اهل‌بیت علیهم‌السلام، به‌ویژه امام علی علیه‌السلام، نسبت داده شده است.

در ادامه، آیاتی مانند کونوا مع الصادقین، خیرالبریه، حبل‌الله، عروة الوثقی ومن عنده علم الکتاب و من المؤمنین رجال صدقوا مطرح می‌شود و نویسنده با نقل روایات متعدد از منابع اهل‌سنت، پیوند این آیات را با امیرالمؤمنین علیه‌السلام و اهل‌بیت نشان می‌دهد؛ همچنین آیاتی که با رخدادهای تاریخی زندگی امام علی علیه‌السلام، جنگ‌ها، ولایت و جایگاه ایشان در قیامت مرتبط دانسته شده‌اند، بررسی می‌شوند.

در بخش‌های پایانی نیز آیاتی درباره‌ی برگزیدگان، اهل بهشت، طوبی و آل‌یاسین مطرح شده که در روایات اهل‌سنت با اهل‌بیت و به‌ویژه امیرالمؤمنین علیه‌السلام پیوند یافته‌اند. نویسنده در سراسر کتاب کوشیده است نشان دهد که فضائل، محبت و ولایت امام علی علیه‌السلام در منابع معتبر اهل‌سنت نیز جایگاهی گسترده و پررنگ دارد.

چرا باید کتاب فضائل امیرالمومنین علی ابن ابیطالب (ع) در روایات اهل سنت را بخوانیم؟

کتاب فضائل امیرالمومنین علی بن ابیطالب (ع) در روایات اهل سنت برای خواننده‌ای که به‌دنبال شناخت جایگاه امام علی علیه‌السلام در متون اسلامی است یک نقشه‌ی متمرکز از آیات و روایات فراهم کرده است. این کتاب به‌جای تکیه‌بر نقل‌های درون‌مذهبی، سراغ منابع اهل‌سنت رفته و نشان داده است که در تفاسیر، کتب حدیث و آثار تاریخی آنان چه تصویری از فضائل و منزلت امیرالمومنین علیه‌السلام ارائه شده است. این رویکرد باعث می‌شود خواننده بتواند فراتر از مرزهای درون‌مذهبی، با استنادهای مشترک گفت‌وگو کند و ببیند چگونه آیاتی مانند آیه‌ی تطهیر، مباهله، مودت، هل‌أتی، نجوا و دیگر آیات در منابع اهل‌سنت به امام علی علیه‌السلام و اهل‌بیت علیهم‌السلام پیوند خورده‌اند. 

این کتاب همچنین برای کسانی که به‌دنبال دسترسی سریع به محل‌های استناد در منابع اهل‌سنت هستند مفید است، زیرا در کنار هر روایت، نام کتاب، مؤلف و گاهی جلد و صفحه ذکر شده است. ساختار پرسش‌وپاسخ کتاب کمک می‌کند موضوعات پراکنده‌ی قرآنی و حدیثی در قالب سؤالات روشن دسته‌بندی شوند. این شیوه برای مطالعه‌ی موضوعی قرآن و حدیث درباره‌ی امیرالمومنین علیه‌السلام کارآمد است و امکان می‌دهد خواننده در هر بار مراجعه، یک آیه یا یک محور را به‌طور مستقل دنبال کند. این کتاب می‌تواند برای پژوهشگران و طلاب، به‌عنوان یک فهرست اولیه از منابع اهل‌سنت درباره‌ی فضائل امام علی علیه‌السلام به‌ کار آید و برای علاقه‌مندان عمومی‌تر، تصویری منسجم از پیوند قرآن، سیره‌ی نبوی و شخصیت امیرالمؤمنین علیه‌السلام ارائه کند.

خواندن کتاب فضائل امیرالمومنین علی ابن ابیطالب (ع) در روایات اهل سنت را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب فضائل امیرالمومنین علی ابن ابیطالب (ع) در روایات اهل‌ سنت به دانشجویان و طلاب علوم دینی که در موضوع امامت، تفسیر و حدیث کار می‌کنند، پیشنهاد می‌شود. این اثر همچنین به پژوهشگران و علاقه‌مندان به مباحث تقریبی و گفت‌وگوی شیعه و اهل‌سنت و کسانی که به‌دنبال شناخت جایگاه امام علی علیه‌السلام در منابع اهل‌سنت هستند، توصیه می‌شود.