کتاب میم الف (جلد دوم)

کتاب میم الف (جلد دوم) نوشته‌ی مهرانه بلوچ مجموعه‌ای از متن‌ها و یادداشت‌های شاعرانه است که در مرز میان شعر آزاد، دل‌نوشته و پادداشت حرکت می‌کند و فضای عاطفی خاصی را شکل می‌دهد. سنجاق آن را منتشر کرده است و نسخه‌ی چاپی آن با همکاری انتشارات صلاح‌الدین و انجمن‌های ادبی در چابهار تولید شده که همین نکته حال‌وهوای بومی و اقلیمی اثر را پررنگ کرده است. در این کتاب، صدا و زبان یک دختر بلوچ جوان شنیده می‌شود که جهانش را با واژه‌هایی ساده، صمیمی و گاه تلخ روایت کرده است؛ جهانی که در آن عشق، دلتنگی، شهر، خانواده، مرگ، فقر، رؤیا و امید درهم تنیده شده‌اند. در میم الف (جلد دوم) مخاطب با متن‌هایی کوتاه و اغلب چندسطری روبه‌رو است که هرکدام مانند تکه‌ای از دفترچه‌ی شخصی نویسنده به‌نظر می‌رسند؛ تکه‌هایی که از دل روزمرگی، شب‌های چابهار، خاطره‌ی معشوق، نگاه مادر و اضطراب‌های یک نسل بیرون آمده‌اند. این اثر بیش از آن‌که به‌دنبال روایت خطی باشد، بر لحظه‌ها، تصویرها و حس‌ها تکیه کرده است؛ از «یک پاکت انجیر پشت در» تا «طعم انبه‌های شهرمان» و «شب‌های سرد چابهار». در لابه‌لای این سطرها، هم شور عاشقانه دیده می‌شود هم خستگی و فرسودگی و هم نوعی امید لجوج که نمی‌خواهد خاموش شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب میم الف (جلد دوم)

کتاب میم الف (جلد دوم) مجموعه‌ای است از نوشته‌های مهرانه بلوچ که در قالب پادداشت‌ها، طرح‌ها و متن‌های کوتاه عاطفی کنار هم قرار گرفته‌اند و فضایی میان شعر و نثر را شکل داده‌اند. در این کتاب، نویسنده با زبانی نزدیک به گفتار روزمره، اما آگاهانه، از عشق، دلتنگی، تنهایی، مرگ، شهر و خانواده حرف زده است. ساختار اثر فصل‌بندی کلاسیک ندارد و بیشتر بر پایه‌ی قطعه‌ها و صفحه‌های مستقل پیش می‌رود؛ هر صفحه یا چند صفحه یک متن نسبتاً مستقل است که با عنوان‌هایی مانند «میم الف (۲)»، «میم الف (۷)»، «میم الف (۱۰)» و… مشخص شده است. این عنوان‌گذاری تکرارشونده، نوعی ریتم و پیوستگی درونی به کتاب داده است؛ گویی همه‌ی این قطعه‌ها خطاب به یک «میم الف» نوشته شده‌اند که هم می‌تواند نام، هم حروف اختصاری و هم نشانه‌ای از یک معشوق یا مخاطب خیالی باشد. در کتاب میم الف (جلد دوم) مضمون‌های اصلی در چند محور می‌چرخند: عشق و دلدادگی، دلتنگی و انتظار، تجربه‌ی زیستن در شهری مثل چابهار، رابطه‌ی دختر با مادر، و حس فرسودگی و خستگی نسلی که میان رؤیا و واقعیت گیر کرده است. در بسیاری از متن‌ها، راوی با خطاب مستقیم به «تو» سخن گفته است؛ «مهرانم»، «عزیزتر از جانم»، «پناه درماندگی‌هایم» و… که نشان می‌دهد کتاب حول یک رابطه‌ی عاطفی پرتنش و پر از فرازونشیب شکل گرفته است. در کنار این، اشاره‌های مکرر به عناصر بومی مثل «انبه‌های شهرمان»، «شب‌های چابهار»، «شیرچای داغ»، «درختان کاج» و تصویرهایی از خانه‌ی کوچک، خیابان، باران و دریا، حال‌وهوای اقلیمی اثر را برجسته کرده است. کتاب میم الف (جلد دوم) از ابتدا تا انتها بر پایه‌ی همین قطعه‌های کوتاه پیش می‌رود و هرچند روایت خطی ندارد، اما از خلال تکرار واژه‌ها، تصاویر و خطاب‌ها، یک داستان عاطفی نانوشته را در ذهن شکل می‌دهد.

خلاصه داستان میم الف (جلد دوم)

در میم الف (جلد دوم) مهرانه بلوچ جهان درونی خود را در قالب قطعه‌های کوتاه و پیاپی پیش چشم می‌گذارد. هر قطعه مانند تکه‌ای از یک دفترچه‌ی شخصی است که در آن از عشق، دلتنگی، خستگی، امید و ترس نوشته شده است. محور اصلی کتاب، گفت‌وگو با یک «تو»ی غایب است؛ معشوقی که گاهی «مهرانم» خطاب می‌شود، گاهی «عزیزتر از جانم» و گاهی فقط با نشانه‌هایی مثل «چشم‌هایت»، «لب‌هایت» یا «دست‌هایت» حضور دارد. راوی در این متن‌ها از انتظار طولانی برای آمدن او، از دیر رسیدن‌ها، از هدیه‌هایی که می‌توانست بخرد و نخرید، از آرزوی نشان‌دادن او به همه و از حسرتی که در نبود او شکل گرفته حرف زده است. در کنار این خط عاطفی، کتاب به‌طور مداوم به فضا و جغرافیای زیست نویسنده برمی‌گردد. شب‌های سرد چابهار، طعم انبه‌های شهر، شیرچای داغ، درختان کاج، خانه‌ی کوچک، خیابان‌هایی که قدم‌زدن در آن‌ها آرامش نمی‌آورد، و مادری که «با نگاهی خاموش اشک می‌ریزد» عناصر تکرارشونده‌ی این جهان هستند. راوی از مرگ و فقدان هم می‌نویسد؛ از «من مرده‌ام که از خواب خبری نیست» تا «مرا کشته‌اند باور کن» و این‌ها را در کنار عشق و دلدادگی می‌نشاند. در بسیاری از قطعه‌ها، خستگی و فرسودگی با امیدی سرسخت همراه شده است؛ امیدی که در آرزوی دیدار، در رؤیای «قدم‌زدن در بهشت»، در بوی موها و در لبخند معشوق زنده می‌ماند. کتاب در مجموع تصویری از ذهن و دل دختری جوان ارائه می‌دهد که میان عشق، فقر، شهر، خانواده و رؤیاهایش در رفت‌وآمد است و سعی کرده است همه‌ی این‌ها را در قالب سطرهایی کوتاه و عاطفی ثبت کند.

چرا باید کتاب میم الف (جلد دوم) را بخوانیم؟

خواندن میم الف (جلد دوم) به‌خاطر چند ویژگی قابل‌توجه است. نخست این‌که کتاب صدای یک دختر بلوچ جوان را نشان می‌دهد که از دل یک جغرافیای مشخص و حاشیه‌نشین، تجربه‌های عاطفی و زیستی خود را بیان کرده است؛ صدایی که در ادبیات معاصر کمتر شنیده شده و این‌جا با جزئیات روزمره و تصویرهای ملموس حضور دارد. دوم این‌که ساختار قطعه‌ای و کوتاه کتاب، امکان خواندن پراکنده و در فاصله‌های کوتاه را فراهم کرده است؛ هر قطعه به‌تنهایی قابل خواندن است و درعین‌حال در کنار بقیه، یک کلیت عاطفی می‌سازد. در میم الف (جلد دوم) ترکیب عشق و جغرافیا، یکی از نکته‌های برجسته است؛ عشق نه در خلأ، بلکه در متن شب‌های سرد چابهار، طعم انبه‌ها، شیرچای داغ، خانه‌ی کوچک و نگاه مادر روایت شده است. این پیوند میان احساسات شخصی و فضای اجتماعی و اقلیمی، به متن‌ها عمق بیشتری داده است. همچنین زبان کتاب به‌گونه‌ای است که میان شعر و نثر حرکت کرده و از کلی‌گویی فاصله گرفته است؛ سطرها پر از تصویرهای مشخص و جزئی‌اند، از «یک پاکت انجیر پشت در» تا «شانه‌کردن گیسوی عطرآلود» و «بارانی که بعد از لبخند می‌بارد». برای کسانی که به دنبال شناخت حال‌وهوای عاطفی نسل جوان در مناطق کم‌نمایش‌تر ایران هستند، این کتاب نمونه‌ای قابل‌توجه به‌شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن میم الف (جلد دوم) به کسانی پیشنهاد می‌شود که به متن‌های کوتاه عاطفی و شاعرانه علاقه‌مند هستند و دوست دارند دفترچه‌ی احساسات و تجربه‌های یک دختر جوان بلوچ را از نزدیک ببینند. همچنین به مخاطبانی پیشنهاد می‌شود که به ادبیات اقلیمی، فضاهای حاشیه‌ای، و پیوند میان عشق، شهر و خانواده توجه دارند. دانشجویان و علاقه‌مندان رشته‌های ادبیات، مطالعات فرهنگی و مطالعات زنان که به دنبال نمونه‌هایی از نوشتار شخصی و عاطفی در بستر جغرافیای جنوب‌شرق ایران هستند نیز می‌توانند از این کتاب بهره ببرند.