کتاب سعدی ستاره ای در شیراز

کتاب سعدی ستاره‌ای در شیراز نوشته‌ی گروه مولفان برکه با تصویرگری سحر حاتمی و به‌کوشش انتشارات برکه آبی منتشر شده است. این کتاب زندگی سعدی را از روزهای کودکی‌اش در کوچه‌پس‌کوچه‌های شیراز تا سال‌های پختگی و آموزگاری‌اش روایت کرده است؛ روایتی که میان سرگذشت، حکایت، شعر و گفت‌وگوهای خیالی با آدم‌های گوناگون حرکت می‌کند و چهره‌ای زنده و نزدیک از شاعر نام‌آشنای ایرانی نشان می‌دهد. نویسندگان در این اثر، سعدی را نه فقط به‌عنوان شاعری بزرگ، بلکه به‌عنوان کودکی پر از سؤال، نوجوانی جست‌وجوگر، جوانی مسافر و پیرمردی مهربان تصویر کرده‌اند که در هر مرحله از زندگی‌اش چیزی برای آموختن و گفتن دارد. متن کتاب با نثری سرشار از گفت‌وگو، شوخی‌های ظریف و اشاره به شعرهای معروف سعدی پیش می‌رود و در کنار آن، تصویرگری رنگارنگ و پرجزئیات سحر حاتمی فضای شیراز، بغداد، سفرها و دیدارهای گوناگون سعدی را برای مخاطب مجسم کرده است. این اثر در قالب فصل‌های متعدد، از تولد سعدی تا سفرها، درس‌خواندن در نظامیه‌ی بغداد، نوشتن گلستان و بوستان و سال‌های پایانی عمر او را دنبال کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سعدی ستاره ای در شیراز

کتاب سعدی ستاره‌ای در شیراز زندگی سعدی را در قالب فصل‌های پی‌درپی و داستان‌گونه دنبال کرده است. گروه مولفان در این کتاب از همان سطرهای آغازین، تولد مشرف‌الدین در شیراز، فضای کوچه‌پس‌کوچه‌ها، بوی بهارنارنج و صدای رکن‌آباد را به تصویر کشیده‌اند و نشان داده‌اند که چگونه کودکی کنجکاو و پر از سؤال، کم‌کم به شاعری اندیشمند تبدیل می‌شود. در فصل‌های نخست، ما با سعدی خردسال روبه‌رو هستیم که به‌جای بازی با عروسک‌های چوبی، با مورچه‌ها حرف می‌زند، در مکتب‌خانه با پرسش‌های عجیبش معلم را کلافه می‌کند و شب‌ها از پیرمرد کتاب‌فروش کتاب می‌گیرد و می‌خواند. مرگ پدر، نخستین شعرهای جدی، دوستی با یعقوب، لقب‌گرفتن نام سعدی و آشنایی با رنج و شادی مردم، بخش مهمی از این فصل‌ها را تشکیل داده است. کتاب در ادامه، با فصل‌هایی مانند «پسری که زیاد می‌پرسید»، «سعدی در بغداد»، «مردی در کوچه‌های دور» و «آغاز نویسندگی و تدریس» مسیر رشد فکری سعدی را نشان داده است؛ از حضورش در مدرسه‌ی نظامیه‌ی بغداد و گفت‌وگو با استادان و شاگردان گرفته تا سفر به شهرها و سرزمین‌های مختلف مانند حلب، حجاز، هند، آسیای میانه و شمال آفریقا. در بخش‌های میانی و پایانی کتاب سعدی ستاره‌ای در شیراز، نویسندگان با استفاده از حکایت‌های کوتاه، دیالوگ‌های طنزآمیز و نقل‌قول از شعرهای سعدی، تجربه‌های او را در برخورد با آدم‌های عجیب و معمولی روایت کرده‌اند؛ از دزدی که با شنیدن شعر گریه‌اش می‌گیرد تا کفاشی که از اندازه‌کردن پا و کفش حرف حکیمانه درمی‌آورد، از پیرمردی که ادعا می‌کند همه‌چیز را می‌داند تا روستاییانی که مسابقه‌ی خواب برگزار می‌کنند. سپس کتاب به بازگشت سعدی به شیراز، تدریس در مدرسه، نوشتن بوستان و گلستان، گفت‌وگو با شاگردان و مردم شهر و تبدیل‌شدن خانه‌اش به پناهگاهی برای پرسش‌ها و دل‌گرفتگی‌ها می‌پردازد. فصل‌های پایانی به سال‌های پیری سعدی، نگاه او به مرگ، لبخندهای آخر عمر، گفت‌وگو با بزرگان و کودکان و سرانجام، روایت دفن او در شیراز و شکل‌گیری سعدیه اختصاص یافته است. در سراسر کتاب، شعرهای معروف سعدی مانند «بنی‌آدم اعضای یکدیگرند»، «نعمتت بار خدایا ز عدد بیرون است» و بیت‌هایی از گلستان و بوستان در دل روایت آمده‌اند تا پیوند میان زندگی و آثار او برای مخاطب روشن شود.

خلاصه کتاب سعدی ستاره ای در شیراز

در سعدی ستاره‌ای در شیراز گروه مولفان برکه زندگی سعدی را به‌صورت روایتی پیوسته و چندمرحله‌ای ترسیم کرده‌اند. در بخش آغازین، سعدی کودکی است در شیراز که در فضایی آشنا از بوی بهارنارنج و صدای رکن‌آباد رشد می‌کند. پدری اهل ادب و مادری قصه‌گو، او را از همان سال‌های نخست با دنیای خیال و پرسش آشنا کرده‌اند. سعدی خردسال به‌جای بازی‌های معمول، با مورچه‌ها حرف می‌زند، درباره‌ی نابرابری و زندان و آزادی سؤال می‌پرسد و در مکتب‌خانه با پرسش «چرا الف اول است؟ نکند پارتی دارد؟» نظم کلاس را به‌هم می‌زند. مرگ پدر نقطه‌ی عطفی در کتاب است؛ جایی که سعدی برای نخستین‌بار شعری سرشار از اندوه می‌گوید و تصمیم می‌گیرد راه علم و سفر را جدی‌تر دنبال کند. در ادامه، کتاب به دوره‌ی نوجوانی و جوانی سعدی می‌پردازد؛ زمانی که او در شیراز به «پسر دانا» معروف می‌شود، برای هم‌محلی‌ها قصه می‌نویسد، در مکتب‌خانه گاهی جای معلم می‌نشیند و حکایت پادشاه بی‌عقل را برای بچه‌ها تعریف می‌کند. سپس با تشویق یکی از عالمان شیراز راهی بغداد و مدرسه‌ی نظامیه می‌شود. در بغداد، سعدی شاگردی است که هم سؤال می‌کند و هم پاسخ می‌دهد، با استادان سخت‌گیر بحث می‌کند، با دوستانی مثل عیسی و نجم‌الدین آشنا می‌شود و در کنار درس، در بازارها و کنار دجله از مردم و درویشان می‌آموزد. از دل همین تجربه‌هاست که جملات و بیت‌هایی شکل می‌گیرند که بعدها در گلستان و بوستان جای می‌گیرند. بخش مهمی از کتاب به سفرهای طولانی سعدی اختصاص دارد؛ سفر به حلب، حجاز، هند، آسیای میانه، شمال آفریقا و شهرها و روستاهای گوناگون. در هر جا، او با آدم‌هایی متفاوت روبه‌رو می‌شود: کفاشی که از اندازه‌کردن پا و کفش حرف حکمت‌آمیز می‌زند، نقالی که قصه‌ی شیر و روباه را تلخ تمام می‌کند و سعدی او را به آشتی‌دادن قصه‌ها دعوت می‌کند، راهبی که روی آتش راه می‌رود و از تمرین‌کردن نترسیدن می‌گوید، دزدی که با شنیدن شعر درباره‌ی آزادی و راستی اشک می‌ریزد، پیرمردی که فقط با گیاهان حرف می‌زند، روستاییانی که مسابقه‌ی خواب برگزار می‌کنند و جوانانی که بر سر «علم یا ثروت» بحث می‌کنند. سعدی در دفتر کوچکش همه‌ی این دیدارها، پرسش‌ها و پاسخ‌ها را می‌نویسد و نویسندگان کتاب نشان داده‌اند که چگونه همین یادداشت‌ها بعدها به گلستان و بوستان تبدیل می‌شوند. در بازگشت به شیراز، سعدی تدریس را آغاز می‌کند و به کودکان و نوجوانان نه‌تنها خواندن و نوشتن، بلکه اخلاق، دوستی، راستگویی و مهربانی را از راه حکایت و شعر می‌آموزد. کتاب، فرایند شکل‌گیری بوستان و گلستان را در دل زندگی روزمره‌ی او روایت کرده است؛ از شب‌هایی که زیر نور چراغ روغنی می‌نویسد تا روزی که در میدان شهر، نخستین حکایت‌های گلستان را برای مردم می‌خواند. فصل‌های پایانی به سال‌های پیری سعدی، پاسخ‌دادن به نامه‌ها، گفت‌وگو با شاگردان، نگاه طنزآمیزش به مرگ و روایت دفن او در شیراز می‌پردازد و در پایان، این ایده را برجسته می‌کند که سعدی در شعرها، حکایت‌ها و رفتار مهربانانه‌ی آدم‌ها زنده مانده است.

چرا باید کتاب سعدی ستاره ای در شیراز را بخوانیم؟

سعدی ستاره‌ای در شیراز تصویری نزدیک و انسانی از سعدی ارائه کرده است؛ تصویری که او را از قاب خشک تذکره‌ها بیرون می‌آورد و به چهره‌ی کودکی پر از سؤال، نوجوانی بازیگوش و جست‌وجوگر، مسافری خستگی‌ناپذیر و آموزگاری مهربان تبدیل می‌کند. این کتاب نشان داده است که شعرها و حکایت‌های معروف سعدی چگونه از دل تجربه‌های واقعی، سفرها، گفت‌وگو با مردم عادی و مشاهده‌ی رنج و شادی دیگران شکل گرفته‌اند. مخاطب در خلال خواندن، با فضای شیراز، بغداد، کاروان‌سراها، بازارها و شهرهای دور آشنا می‌شود و می‌بیند که پرسش‌هایی مثل عدالت، دوستی، راستگویی، ترس، ثروت و علم چگونه در ذهن سعدی جوان می‌چرخیده‌اند. این اثر برای آشنایی با زندگی سعدی به‌جای تکیه بر تاریخ خشک، از حکایت‌های کوتاه، دیالوگ‌های طنزآمیز و نقل‌قول از شعرهای او استفاده کرده است تا پیوند میان زندگی و اندیشه‌اش روشن شود. در هر فصل، شخصیتی تازه وارد می‌شود؛ از دزد و کفاش و نقال گرفته تا عالم، راهب، کودک، پیرزن و بازرگان، و هرکدام نکته‌ای درباره‌ی انسان و رفتار او آشکار می‌کنند. کتاب همچنین نشان داده است که چگونه دفترچه‌ی کوچک سعدی، با پرسش‌ها و یادداشت‌های پراکنده، به گلستان و بوستان تبدیل شده است و چرا این آثار تا امروز در گفت‌وگوهای روزمره و نگاه اخلاقی مردم حضور دارند. خواندن این کتاب فرصتی است برای دیدن سعدی به‌عنوان انسانی کنجکاو و مهربان که از دل سفر، رنج، شوخی و تأمل، سخنانی ساخته است که هنوز می‌توانند الهام‌بخش باشند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن سعدی ستاره‌ای در شیراز به نوجوانانی پیشنهاد می‌شود که می‌خواهند با زندگی و دنیای فکری سعدی آشنا شوند و در عین حال از یک روایت پرحکایت و سرشار از گفت‌وگو لذت ببرند. این کتاب به معلمان ادبیات و مربیان فرهنگی نیز پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال متنی داستان‌محور برای معرفی سعدی در کلاس‌ها و برنامه‌های آموزشی هستند. همچنین به والدینی پیشنهاد می‌شود که علاقه‌مندند همراه فرزندانشان درباره‌ی پرسش‌های اخلاقی، دوستی، سفر، ترس، راستگویی و مهربانی گفت‌وگو کنند و نمونه‌هایی از شعر و حکایت‌های سعدی را در قالب روایتی امروزی در اختیار آن‌ها بگذارند.