کتاب هارمونی کیدز

کتاب هارمونی کیدز نوشته‌ی حسین اسمعیل‌پور روایتی داستانی از زندگی دو برادر است که در دل شهری شلوغ و در میان فقر، کار کودک، بیماری و رؤیاهای فوتبالی بزرگ می‌شوند. سنجاق آن را منتشر کرده است و متن پیش رو نسخه‌ای است که در قالبی الکترونیکی برای مطالعه آماده شده است. نویسنده در این اثر با تمرکز بر رابطه‌ی عاطفی میان علیرضا و پیمان، به دنیای ذهنی و احساسی کودکی می‌پردازد که در حاشیه‌ی جامعه رشد می‌کند؛ کودکی که در تبریز، میان کار در بازار، دست‌فروشی جوراب، تماشای بازی‌های تراکتور و رؤیای دیدن رونالدو، سعی می‌کند معنای امید و بقا را بفهمد. در هارمونی کیدز فضای داستان با جزئیات روزمره شکل گرفته است؛ از اتوبوس‌های شلوغ و بازار تبریز تا گیم‌نتی که برای دو برادر حکم دروازه‌ای به دنیایی تازه را دارد. در کنار این فضاها، خانه‌ای با پدری خسته، نامادری‌ای دوگانه و خاطره‌ی مادری غایب، بستر اصلی کشمکش‌های درونی راوی را می‌سازد. متن کتاب با مقدمه‌ای تأمل‌برانگیز درباره‌ی رؤیا، درد، ذهن و مبارزه آغاز شده است و سپس در فصل‌هایی پیوسته، مسیر زندگی و ذهن راوی را دنبال می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب هارمونی کیدز

کتاب هارمونی کیدز داستانی است که حسین اسمعیل‌پور آن را با محوریت دو برادر به نام‌های علیرضا و پیمان روایت کرده است. راوی، علیرضا است؛ پسری نوجوان که از کودکی دست‌فروش بوده و در خیابان‌ها و بازار تبریز جوراب می‌فروشد تا چرخ زندگی بچرخد و در عین حال بتواند برای برادر کوچکش، پیمان، چیزهای کوچک اما مهمی مثل پیراهن رئال مادرید یا کیکی با طرح توپ فوتبال بخرد. در همان صفحات ابتدایی کتاب هارمونی کیدز نویسنده توضیح داده است که این اثر کاملاً تخیلی است و شخصیت‌ها و رویدادها ساخته‌ی ذهن او هستند، اما لحن مقدمه و «سخنی با خواننده» نشان می‌دهد که داستان بر تجربه‌های عاطفی و ذهنی عمیقی تکیه دارد؛ تجربه‌هایی درباره‌ی درد، امید، عشق، بیماری روانی، و کودکانی که شب‌ها خواب را گم می‌کنند و به سرزمین رؤیاها پناه می‌برند. کتاب هارمونی کیدز در قالب فصل‌هایی پیوسته پیش می‌رود. در متن حاضر به‌روشنی به دو فصل با عنوان‌های «فصل اول: نخستین زمزمه‌ها» و «فصل دوم: وهم نجات» اشاره شده است و پیش از آن‌ها «سخنی با خواننده عزیز» و «مقدمه» آمده است. در فصل نخست، نویسنده به شکل تدریجی گذشته‌ی خانواده را باز می‌کند: کودکی سخت علیرضا، مرگ مادر، ورود نامادری، کارگاه کوچک تولید جوراب پدر، دست‌فروشی در بازار، و شکل‌گیری رؤیاهای پیمان درباره‌ی رونالدو و تراکتور. در ادامه، گیم‌نتی نزدیک فروشگاهی به نام هارمونی کیدز وارد داستان می‌شود و به مکانی مهم برای تجربه‌ی شادی، رقابت و فرار ذهنی دو برادر از فشار واقعیت تبدیل می‌شود. در فصل دوم، که عنوانش از «وهم نجات» می‌گوید، مرز میان واقعیت بیرونی و دنیای درونی راوی کم‌کم کمرنگ‌تر می‌شود؛ صداهایی که فقط او می‌شنود، تصویر مادری که روی ماه ظاهر می‌شود، و صحنه‌هایی که در آن‌ها رونالدو به‌جای آرایشگر در آینه‌ی سلمانی دیده می‌شود، نشانه‌هایی از این درهم‌تنیدگی هستند. در مجموع، ساختار کتاب بر یک روایت خطی استوار است اما لایه‌ی ذهنی و توهمی، آن را از یک داستان صرفاً روزمره فراتر برده است.

خلاصه داستان هارمونی کیدز

هارمونی کیدز داستان علیرضا است؛ پسری که از همان سال‌های ابتدایی زندگی، کودکی‌اش را در خیابان‌ها و بازار تبریز جا گذاشته است. او دست‌فروش است و جوراب می‌فروشد، در حالی که برادر کوچکش پیمان هنوز در دنیای کودکانه‌ی خود غرق است؛ دنیایی پر از فوتبال، تراکتورسازی، کریستیانو رونالدو و رؤیای قهرمانی. علیرضا از همان ابتدا خود را «دست‌فروش به دنیا آمده» توصیف کرده است؛ کسی که مدرسه برایش نه فرصت، بلکه مانعی میان او و کار و درآمد است. در مقابل، پیمان کودکی می‌کند، جلوی تلویزیون قدیمی خانه برای بازی‌های تراکتور و ال‌کلاسیکو ذوق می‌کند و دو آرزوی بزرگ دارد: دیدن رونالدو از نزدیک و قهرمانی تراکتور. مرگ مادر، سقوط او از بام و ضربه‌ی مغزی، نقطه‌ی عطفی در زندگی دو برادر است. مادر شخصیتی است که هم مهربان و هم از نظر روانی شکننده توصیف شده است؛ کسی که با تلویزیون خاموش حرف می‌زند، برای مادربزرگی که سال‌هاست مرده چای می‌ریزد و حرف‌هایی درباره‌ی دل صاف و رسیدن به آرزوها می‌زند. بعد از مرگ او، نامادری وارد زندگی می‌شود؛ زنی که برای پدر و پیمان مشکلی ایجاد نمی‌کند اما برای علیرضا حضوری سنگین و گاه آزاردهنده دارد. رفتار او دوگانه است؛ گاهی خشن و تحقیرآمیز، گاهی مهربان و مراقب، و همین دوگانگی ذهن علیرضا را بیشتر به هم می‌ریزد. در کنار این فضای خانوادگی، بازار و خیابان‌ها صحنه‌ی اصلی رشد علیرضا هستند. او صبح زود با کوله‌ای پر از جوراب راهی می‌شود، در اتوبوس‌های شلوغ با آدم‌های مختلف روبه‌رو می‌شود، گاهی فریب می‌خورد و گاهی با مهربانی‌های کوچک غریبه‌ها روبه‌رو می‌شود؛ مثل پیرمردی که سیب می‌دهد یا صاحب دکه‌ای که جوراب جا مانده را برمی‌گرداند و پیراشکی تعارف می‌کند. در همین رفت‌وآمدهاست که نگاهش به فروشگاهی به نام هارمونی کیدز و مغازه‌ای تازه‌تأسیس جلب می‌شود؛ گیم‌نتی پر از کامپیوتر، پوسترهای رونالدو و مسی و صدای بازی‌ها. ورود به گیم‌نت برای علیرضا مثل ورود به جهانی تازه است. او برای اولین‌بار فوتبال مجازی بازی می‌کند، از پسری بزرگ‌تر کنترل بازی را یاد می‌گیرد و بعد تصمیم می‌گیرد پیمان را هم به این دنیا ببرد. وقتی دو برادر کنار هم می‌نشینند و با تیم‌های رئال و بارسا بازی می‌کنند، علیرضا عمداً دروازه‌بانش را جابه‌جا می‌کند تا پیمان با رونالدو گل بزند و «قهرمان تمام ادوار جهان» شود. این لحظه‌ها برای او چیزی فراتر از بازی است؛ راهی برای ساختن خاطراتی شاد برای برادری که می‌خواهد از تلخی‌های زندگی دور بماند. در پس این شادی‌ها، نشانه‌هایی از بیماری پیمان دیده می‌شود؛ خون‌دماغ‌های مکرر، تب‌های ناگهانی، رنگ‌پریدگی و خستگی. علیرضا با قرص استامینوفن، دستمال خیس و حتی ترفند پخش ویدیوی آموزشی رونالدو تلاش می‌کند او را آرام کند. هم‌زمان، ذهن خودش هم درگیر صداها و تصویرهایی می‌شود که دیگران نمی‌بینند و نمی‌شنوند؛ صدایی که در اتوبوس از او می‌پرسد «داری به چی فکر می‌کنی؟»، تصویر مادر روی ماه، و صحنه‌ی سلمانی که در آن به‌جای آرایشگر، رونالدو را می‌بیند که کنار پیمان ایستاده است. در لایه‌ای عمیق‌تر، هارمونی کیدز درباره‌ی تلاش علیرضا برای ساختن معنایی از زندگی است؛ او می‌خواهد بزرگ‌ترین تولیدی جوراب تبریز را راه بیندازد تا دیگر کودکی مجبور نباشد مثل او دست‌فروشی کند، می‌خواهد برای پیمان کامپیوتر بخرد تا در خانه بازی کنند، و در عین حال با احساس گناه، خشم، عشق و سردرگمی نسبت به پدر و نامادری دست‌وپنجه نرم می‌کند. داستان در مرزی باریک میان واقعیت سخت خیابان و وهم نجات در ذهن راوی حرکت کرده است و هر صحنه، تکه‌ای از مبارزه‌ی او برای زنده‌ماندن و حفظ امید است.

چرا باید کتاب هارمونی کیدز را بخوانیم؟

هارمونی کیدز اثری است که در آن زندگی روزمره‌ی یک خانواده‌ی کم‌درآمد، کار کودک و رؤیاهای فوتبالی در کنار هم قرار گرفته‌اند و تصویری ملموس از کودکی در حاشیه‌ی شهر ساخته‌اند. این کتاب به‌جای تمرکز بر رویدادهای بزرگ، روی لحظه‌های کوچک و جزئیاتی مثل خرید یک پیراهن ارزان رئال مادرید، کشیدن توپ روی کیک تولد، یا بردن برادر به گیم‌نت تمرکز کرده است و نشان داده است که چگونه همین لحظه‌های کوچک می‌توانند برای یک کودک حکم همه‌چیز را داشته باشند. خواندن کتاب هارمونی کیدز فرصتی برای همراه‌شدن با ذهن راوی است؛ ذهنی که هم‌زمان با فقر، سوگ، مسئولیت زودهنگام، بیماری روانی در خانواده و فشارهای اجتماعی روبه‌رو است و در عین حال با تخیل و رؤیا سعی می‌کند تعادلی برای خود بسازد. در این مسیر، مرز میان واقعیت و خیال کم‌کم کمرنگ می‌شود و خواننده با صحنه‌هایی روبه‌رو می‌شود که در آن‌ها نمی‌توان به‌سادگی تشخیص داد چه چیزی «واقعی» و چه چیزی «وهم نجات» است. این ویژگی، کتاب را برای کسانی که به روایت‌های ذهن‌محور و روان‌شناختی علاقه دارند جذاب می‌کند. در کنار این لایه‌ی ذهنی، کتاب تصویری از کار کودک، دست‌فروشی و زیست روزانه در بازار و خیابان ارائه کرده است؛ تصویری که از دل تجربه‌ی شخصیت‌ها بیرون آمده و به‌جای شعار، از احساسات و موقعیت‌های عینی استفاده کرده است. رابطه‌ی میان دو برادر، تضاد میان دنیای کودکانه‌ی پیمان و دنیای پرمسئولیت علیرضا، و حضور پدری خسته و نامادری‌ای دوگانه، شبکه‌ای از روابط خانوادگی را شکل داده است که می‌تواند برای بسیاری آشنا و قابل‌درک باشد. برای کسانی که به داستان‌هایی درباره‌ی کودکی، فقر، رؤیا، فوتبال، و درهم‌تنیدگی ذهن و واقعیت علاقه دارند، هارمونی کیدز می‌تواند تجربه‌ای درگیرکننده باشد؛ روایتی که هم از رنج می‌گوید و هم از لحظه‌های کوتاه شادی که در دل همان رنج‌ها شکل می‌گیرند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن هارمونی کیدز به کسانی پیشنهاد می‌شود که به داستان‌هایی درباره‌ی کودکی، روابط خواهر و برادری و خانواده‌های درگیر فقر و سوگ علاقه دارند. این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی کار کودک، حاشیه‌نشینی و تجربه‌ی زیسته‌ی نوجوانان کار را دنبال می‌کنند. همچنین به خوانندگانی پیشنهاد می‌شود که به روایت‌های ذهن‌محور، درهم‌تنیدگی واقعیت و خیال و بازنمایی تجربه‌های روانی پیچیده در قالب داستان علاقه‌مند هستند.