کتاب تورات سامری

کتاب تورات سامری (متن کامل تورات سامری که برای اولین‌بار در ایران چاپ می‌شود) (التوراة السامریه) نوشته‌ ابوالحسن اسحاق صوری با ترجمه‌ی احمد بانپور، اثری پژوهشی و متنی است که به بررسی و ارائه‌ی متن و ترجمه‌ی تورات سامری می‌پردازد. نشر ضامن آهو این کتاب را منتشر کرده است. این اثر برای نخستین‌بار در ایران به‌طور کامل به چاپ رسیده و شامل ترجمه‌ی عربی تورات سامری است که توسط کاهن بزرگ سامری، ابوالحسن اسحاق صوری، انجام شده است. علاوه‌بر متن اصلی، مقدمه‌ها و توضیحاتی درباره‌ی تاریخچه، تفاوت‌ها و ریشه‌های مشترک تورات سامری و عبرانی و نیز جایگاه این نسخه در میان یهودیان و مسیحیان ارائه شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تورات سامری

کتاب تورات سامری اثری است که به معرفی و بررسی یکی از سه نسخه‌ی اصلی تورات می‌پردازد؛ نسخه‌ای که در کنار تورات عبری و یونانی (سبعینی)، جایگاه ویژه‌ای در تاریخ ادیان ابراهیمی دارد. ابوالحسن اسحاق صوری، کاهن بزرگ سامری، این نسخه را به عربی ترجمه کرده و احمد بانپور آن را به فارسی برگردانده است. ساختار کتاب شامل مقدمه‌ای مفصل درباره‌ی تاریخچه‌ی تورات سامری، تفاوت‌های آن با نسخه‌های دیگر و تحلیل‌های تطبیقی است. 

در بخش‌هایی از کتاب، به اختلافات محتوایی و ساختاری میان تورات سامری و دیگر نسخه‌ها پرداخته شده و جایگاه سامری‌ها در تاریخ یهودیت و ارتباط آن‌ها با دیگر اقوام سامی بررسی شده است. کتاب همچنین به نقش تورات سامری در شکل‌گیری باورهای دینی سامری‌ها و تفاوت‌های اعتقادی آن‌ها با یهودیان عبرانی اشاره دارد. این اثر نه‌تنها متن تورات سامری را ارائه می‌دهد، بلکه با تحلیل‌های تاریخی و تطبیقی، تصویری جامع از جایگاه این نسخه در سنت‌های دینی و پژوهش‌های معاصر فراهم می‌کند.

خلاصه کتاب تورات سامری

کتاب تورات سامری با مقدمه‌ای درباره‌ی معنای واژه‌ی تورات و جایگاه آن در ادیان ابراهیمی آغاز می‌شود. در این بخش، به پنج کتاب اصلی تورات (اسفار خمسه) اشاره شده و هر یک به‌اختصار معرفی شده‌اند: پیدایش، خروج، لاویان، اعداد و تثنیه، سپس تاریخچه‌ی شکل‌گیری نسخه‌های مختلف تورات و تفاوت‌های اساسی میان نسخه‌های عبری، سامری و یونانی بررسی شده است. در ادامه، کتاب به معرفی جامعه‌ی سامری‌ها و باورهای دینی آن‌ها می‌پردازد. 

سامری‌ها خود را نگهدارندگان شریعت اصلی بنی‌اسرائیل می‌دانند و نسخه‌ی خاصی از تورات را مقدس می‌شمارند که تفاوت‌هایی با نسخه‌ی عبری دارد. اختلافات محتوایی، مانند تفاوت در سن شخصیت‌ها، تعداد اسفار و حتی برخی آموزه‌های دینی، به‌تفصیل شرح داده شده است. برای نمونه، در نسخه‌ی سامری، کوه جرزیم به‌عنوان مکان مقدس معرفی شده، درحالی‌که در نسخه‌ی عبری کوه عیبال ذکر شده است. کتاب همچنین به ترجمه‌های مختلف تورات سامری، از جمله ترجمه‌ی عربی توسط ابوالحسن اسحاق صوری، اشاره دارد و روند انتقال و چاپ این نسخه در اروپا و جهان اسلام را بررسی می‌کند. 

در بخش‌هایی از کتاب، به اختلافات تاریخی و الهیاتی میان سامری‌ها و یهودیان عبرانی پرداخته شده و نقش این اختلافات در شکل‌گیری هویت دینی و اجتماعی هر گروه تحلیل شده است. در بخش‌های پایانی، کتاب به موضوع بشارت‌های پیامبران و اشاره‌های تورات سامری به ظهور پیامبر اسلام می‌پردازد و با استناد به متون مقدس، تفاوت‌های تفسیری و اعتقادی میان ادیان ابراهیمی را برجسته می‌سازد. این اثر با ارائه‌ی متن و ترجمه‌ی تورات سامری، فرصتی برای مقایسه‌ی تطبیقی و پژوهش در زمینه‌ی متون مقدس فراهم می‌کند.

چرا باید کتاب تورات سامری را بخوانیم؟

مطالعه‌ی کتاب تورات سامری فرصتی است برای آشنایی با یکی از کهن‌ترین و کمترشناخته‌شده‌ترین نسخه‌های تورات که نقش مهمی در تاریخ ادیان ابراهیمی داشته است. تورات سامری نه‌تنها از نظر محتوایی با نسخه‌های عبری و یونانی تفاوت دارد، بلکه بازتاب‌دهنده‌ی هویت و باورهای جامعه‌ای کوچک اما تأثیرگذار در تاریخ خاورمیانه است. این کتاب با ارائه‌ی ترجمه‌ی عربی و تحلیل‌های تطبیقی، امکان بررسی دقیق اختلافات و شباهت‌های متون مقدس را فراهم می‌کند. 

این اثر همچنین برای کسانی که به مطالعات تطبیقی ادیان، تاریخ متون مقدس و ریشه‌های اختلافات دینی علاقه‌مند هستند، منبعی ارزشمند به‌ شمار می‌آید. آشنایی با دیدگاه‌های سامری‌ها درباره‌ی پیامبران و تفسیرهای متفاوت آن‌ها از متون مقدس، افق‌های تازه‌ای در فهم تاریخ ادیان و تعاملات فرهنگی می‌گشاید.

خواندن کتاب تورات سامری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تورات سامری به پژوهشگران حوزه‌ی ادیان، دانشجویان الهیات، علاقه‌مندان به تاریخ متون مقدس و کسانی که به مطالعات تطبیقی درباره‌ی یهودیت، مسیحیت و اسلام علاقه دارند، پیشنهاد می‌شود. این اثر همچنین به کسانی که دغدغه‌ی شناخت ریشه‌های اختلافات دینی و تاریخی را دارند، توصیه می‌شود.