کتاب مجموعه مطالعات هفتاد سال برنامه ریزی توسعه در ایران (جلد اول)

کتاب مجموعه مطالعات هفتاد سال برنامه‌ریزی توسعه در ایران (جلد اول: مبانی اندیشه‌ای، نظام‌ها، روش‌ها و تکنیک‌های برنامه‌ریزی) اثری پژوهشی است که به همت سعید غلامی نتاج امیری و مرتضی مهرعلی‌تبار فیروزجانی گردآوری و تدوین شده است. این کتاب توسط انتشارات مرکز پژوهش‌های توسعه و آینده‌نگری منتشر شده و جلد نخست از یک مجموعه شش‌جلدی به‌شمار می‌آید. تمرکز این جلد بر مبانی نظری، نظام‌ها، روش‌ها و تکنیک‌های برنامه‌ریزی توسعه در ایران است و تلاش کرده با بهره‌گیری از مصاحبه‌ها، مقالات پژوهشی و نشست‌های تخصصی، تصویری جامع از روند برنامه‌ریزی توسعه در کشور ارائه دهد. ساختار کتاب شامل گفت‌وگو با صاحب‌نظران، تحلیل‌های تطبیقی، بررسی الگوهای موفق و ناموفق و واکاوی چالش‌ها و دستاوردهای هفتاد سال برنامه‌ریزی توسعه در ایران است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مجموعه مطالعات هفتاد سال برنامه ریزی توسعه در ایران (جلد اول)

کتاب مجموعه مطالعات هفتاد سال برنامه‌ریزی توسعه در ایران به بررسی روند تاریخی و تحلیلی برنامه‌ریزی توسعه در کشور از آغاز تا امروز پرداخته است. این اثر با گردآوری دیدگاه‌ها و تجربیات کارشناسان، مدیران و پژوهشگران حوزه توسعه، تلاش کرده است تا ابعاد مختلف برنامه‌ریزی توسعه را از منظرهای نهادی، ساختاری، فرهنگی و اقتصادی واکاوی کند. نویسندگان با تکیه‌بر مصاحبه‌های تخصصی و تحلیل‌های تطبیقی، سیر تحول برنامه‌ریزی توسعه در ایران را از نخستین برنامه‌های هفت‌ساله تا برنامه‌های پس از انقلاب و سند چشم‌انداز ۲۰ ساله دنبال کرده‌اند. ساختار کتاب به گونه‌ای است که ابتدا با مصاحبه‌های کلیدی آغاز می‌شود و سپس به تحلیل‌های موضوعی و تطبیقی درباره الگوها، چالش‌ها، آسیب‌ها و دستاوردهای برنامه‌ریزی توسعه در ایران و مقایسه آن با کشورهای دیگر می‌پردازد. این کتاب همچنین به نقش نهادهای مدنی، دانشگاهیان، سیاست‌گذاران و بخش خصوصی در فرایند توسعه توجه ویژه‌ای داشته و بر اهمیت آمایش سرزمین، حکمرانی خوب و سرمایه اجتماعی در موفقیت برنامه‌های توسعه تأکید کرده است.

خلاصه کتاب مجموعه مطالعات هفتاد سال برنامه ریزی توسعه در ایران (جلد اول)

این کتاب با مروری بر هفتاد سال تجربه برنامه‌ریزی توسعه در ایران، ابتدا به تعریف و ابعاد توسعه می‌پردازد و نشان می‌دهد که توسعه صرفاً یک فرایند اقتصادی نیست، بلکه تغییرات بنیادین در ساختارهای نهادی، فکری، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی را نیز دربرمی‌گیرد. نویسندگان با اشاره به اهمیت برنامه‌ریزی به‌عنوان ابزاری کلیدی برای دستیابی به توسعه، روند تاریخی برنامه‌ریزی در ایران را از دوره پس از جنگ جهانی دوم تا امروز بررسی کرده‌اند. در بخش‌های ابتدایی، مصاحبه‌هایی با صاحب‌نظران حوزه توسعه آمده که هرکدام از زاویه‌ای متفاوت به نقاط قوت و ضعف برنامه‌های توسعه در ایران پرداخته‌اند. برای نمونه، به نقش آمایش سرزمین به‌عنوان زیرساخت اصلی برنامه‌ریزی توسعه اشاره شده و تأکید شده که بی‌توجهی به این اصل، یکی از دلایل بروز بحران‌های زیست‌محیطی و اقتصادی در کشور بوده است. همچنین، تجربه کشورهای موفقی مانند کره جنوبی، مالزی و سنگاپور در زمینه برنامه‌ریزی توسعه و نقش سرمایه اجتماعی، حکمرانی خوب و مشارکت مردم در این فرایند مورد بررسی قرار گرفته است. کتاب با تحلیل برنامه‌های توسعه پیش و پس از انقلاب، به این نتیجه رسیده که موفقیت یا ناکامی این برنامه‌ها بیش از هر چیز به وجود یا فقدان اندیشه توسعه، عزم ملی، سیاست‌گذاری بلندمدت و مشارکت واقعی نهادهای مدنی و دانشگاهیان بستگی دارد. در بخش‌های تحلیلی، چالش‌هایی مانند ضعف حکمرانی، نبود سیاست‌گذاری پایدار، فقدان مطالبه عمومی برای توسعه و مشکلات ساختاری نظام برنامه‌ریزی کشور برجسته شده‌اند. در نهایت، کتاب بر ضرورت بازنگری در سیاست‌ها، تقویت سرمایه اجتماعی، آموزش و فرهنگ‌سازی و ایجاد نهادهای کارآمد برای تحقق توسعه پایدار در ایران تأکید کرده است.

چرا باید کتاب مجموعه مطالعات هفتاد سال برنامه ریزی توسعه در ایران (جلد اول) را بخوانیم؟

این کتاب با گردآوری دیدگاه‌ها و تجربیات متنوع از کارشناسان و مدیران حوزه توسعه، فرصتی کم‌نظیر برای شناخت فرازونشیب‌های برنامه‌ریزی توسعه در ایران فراهم کرده است. مطالعه این اثر به درک بهتر ریشه‌های موفقیت و ناکامی برنامه‌های توسعه، شناخت چالش‌های نهادی و فرهنگی و آشنایی با الگوهای موفق جهانی کمک می‌کند. همچنین، کتاب با ارائه تحلیل‌های تطبیقی و بررسی نقش آمایش سرزمین، حکمرانی خوب و سرمایه اجتماعی، افق‌های تازه‌ای برای سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی آینده کشور ترسیم کرده است. برای پژوهشگران، دانشجویان و علاقه‌مندان به توسعه، این کتاب منبعی غنی برای تحلیل روندها و یافتن راهکارهای عملی در حوزه برنامه‌ریزی توسعه به‌شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران، دانشجویان رشته‌های اقتصاد، مدیریت، علوم اجتماعی و سیاست‌گذاری، مدیران و کارشناسان حوزه برنامه‌ریزی و توسعه، و همچنین علاقه‌مندان به تاریخ تحولات توسعه در ایران پیشنهاد می‌شود. به کسانی که دغدغه شناخت چالش‌ها و راهکارهای توسعه پایدار، حکمرانی خوب و نقش نهادهای مدنی در ایران را دارند نیز توصیه می‌شود.