کتاب شهروندی در بستر نظام تربیتی

کتاب شهروندی در بستر نظام تربیتی نوشته‌ لیلا درویشی و پریوش جعفری اثری پژوهشی و تحلیلی درباره‌ی جایگاه و اهمیت تربیت شهروندی در نظام آموزش‌وپرورش ایران است. این کتاب با رویکردی جامعه‌شناختی و آموزشی به بررسی مفاهیم، نظریه‌ها و روندهای تاریخی شهروندی می‌پردازد و نقش آموزش‌وپرورش را در شکل‌دهی به هویت و شایستگی‌های شهروندان مورد واکاوی قرار می‌دهد. نویسندگان با بهره‌گیری از منابع داخلی و بین‌المللی سیر تحول مفهوم شهروندی را از دوران باستان تا عصر پست‌مدرن دنبال کرده‌ و تأثیرات آن را بر نظام‌های آموزشی مختلف بررسی کرده‌اند. انتشارات سراچه دل این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شهروندی در بستر نظام تربیتی

کتاب شهروندی در بستر نظام تربیتی با تکیه‌ بر پژوهش‌های تاریخی و تطبیقی به بررسی مفهوم شهروندی و جایگاه آن در نظام‌های آموزشی می‌پردازد. لیلا درویشی و پریوش جعفری در این کتاب ابتدا به تعریف شهروندی و تفاوت آن با مفاهیمی مانند رعیت و تابعیت پرداخته‌اند و سپس سیر تحول این مفهوم را در سه دوره‌ی پیش‌ساختارگرایی، ساختارگرایی (مدرنیسم) و پساساختارگرایی دنبال کرده‌اند. کتاب ابتدا مفاهیم پایه‌ای و نظریه‌های مرتبط با شهروندی را معرفی می‌کند و سپس به نقش آموزش‌وپرورش در تربیت شهروندان می‌پردازد. 

در ادامه تجربه‌های کشورهای مختلف در زمینه‌ی آموزش شهروندی مرور شده و عوامل مؤثر بر موفقیت یا ناکارآمدی این آموزش‌ها تحلیل شده است. بخش‌هایی از کتاب به بررسی نقش مدرسه، معلم، خانواده و برنامه‌های درسی در شکل‌دهی به هویت شهروندی اختصاص یافته و در نهایت راهکارهایی برای ارتقاء شایستگی‌های شهروندی در نظام آموزشی ایران ارائه شده است. لیلا درویشی و پریوش جعفری با رویکردی تحلیلی و انتقادی تلاش کرده‌اند تا خلأهای موجود در آموزش شهروندی را شناسایی کنند و پیشنهادهایی برای بهبود این وضعیت ارائه دهند.

خلاصه کتاب شهروندی در بستر نظام تربیتی

کتاب شهروندی در بستر نظام تربیتی با تمرکز بر اهمیت تربیت شهروندی ابتدا به تعریف و تبیین مفهوم شهروندی از منظر تاریخی و فلسفی می‌پردازد. نویسندگان با بررسی دیدگاه‌های فیلسوفان یونان باستان مانند سقراط، افلاطون و ارسطو نشان داده‌اند که شهروندی از ابتدا با مشارکت فعال در جامعه و مسئولیت‌پذیری همراه بوده است. در ادامه تحولات این مفهوم در قرون وسطی و سپس در عصر مدرنیسم و پست‌مدرنیسم بررسی شده است. 

کتاب تأکید کرده است که آموزش‌وپرورش نقشی کلیدی در شکل‌دهی به هویت و شایستگی‌های شهروندی دارد و این نقش در جوامع امروزی با توجه به روندهای جهانی‌شدن و چندفرهنگی اهمیت بیشتری یافته است. در بخش‌های بعدی نویسندگان به نقد وضعیت آموزش شهروندی در ایران پرداخته‌اند و نشان داده‌اند که برنامه‌های درسی موجود بیشتر بر انتقال اطلاعات تاریخی و تعاریف کلیشه‌ای تمرکز دارند و کمتر به پرورش مهارت‌ها و نگرش‌های مدنی می‌پردازند. 

کتاب با تحلیل تجربه‌های کشورهای مختلف عواملی مانند فرهنگ مدرسه، نقش معلم، مشارکت خانواده و برنامه‌های فوق‌برنامه را به‌عنوان عناصر کلیدی در موفقیت آموزش شهروندی معرفی کرده است. در نهایت راهکارهایی برای ارتقا شایستگی‌های شهروندی در نظام آموزشی ایران ارائه شده که شامل بازنگری در برنامه‌های درسی، تقویت نقش معلمان، توجه به تفاوت‌های فرهنگی و ایجاد فضای مشارکتی در مدارس است.

چرا باید کتاب شهروندی در بستر نظام تربیتی را بخوانیم؟

کتاب شهروندی در بستر نظام تربیتی با رویکردی تحلیلی و تطبیقی به یکی از دغدغه‌های مهم نظام آموزش‌وپرورش پرداخته ‌و تلاش کرده است تا مفهوم شهروندی را از ابعاد مختلف تاریخی، اجتماعی و فرهنگی بررسی کند. این کتاب با ارائه‌ی نمونه‌هایی از نظام‌های آموزشی کشورهای مختلف و نقد وضعیت موجود در ایران فرصتی برای بازاندیشی در شیوه‌های آموزش شهروندی فراهم کرده است. از ویژگی‌های شاخص این اثر می‌توان به پرداختن به سیر تحول نظریه‌های شهروندی، تحلیل نقش مدرسه و معلم در تربیت شهروندان و ارائه‌ی راهکارهای عملی برای بهبود وضعیت آموزش شهروندی اشاره کرد. مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند برای علاقه‌مندان به حوزه‌ی تعلیم‌وتربیت، مدیران و معلمان مدارس و پژوهشگران علوم اجتماعی دیدگاه‌های تازه‌ای درباره‌ی نقش آموزش در توسعه‌ی شایستگی‌های شهروندی ایجاد کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران و دانشجویان رشته‌های علوم تربیتی، جامعه‌شناسی و مطالعات فرهنگی، مدیران و معلمان مدارس، برنامه‌ریزان آموزشی و افرادی که دغدغه‌ی ارتقا فرهنگ شهروندی و توسعه اجتماعی را دارند پیشنهاد می‌شود.