کتاب بر بال ارزش ها

کتاب بر بال ارزش‌ ها (تطبیق آموزه‌های تربیتی تشیع و غرب) نوشته‌ حسین دهنوی، اثری پژوهشی در حوزه‌ی تعلیم‌وتربیت است که به بررسی و مقایسه‌ی آموزه‌های تربیتی مکتب تشیع با نظریات روان‌شناسان معاصر غرب می‌پردازد. این کتاب توسط انتشارات خادم الرضا (ع) منتشر شده است و تلاش دارد با رویکردی تطبیقی، ابعاد مختلف تربیت فرزند را از منظر آموزه‌های دینی و علمی مورد واکاوی قرار دهد. نویسنده با بهره‌گیری از منابع اسلامی، به‌ویژه روایات اهل‌بیت و همچنین نظریه‌های روان‌شناسی رشد و تربیت غربی، سعی کرده است تصویری جامع از نقاط اشتراک و افتراق این دو رویکرد ارائه دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بر بال ارزش ها

کتاب بر بال ارزش‌ ها اثری است که به موضوع تربیت فرزند از دو منظر متفاوت می‌پردازد: آموزه‌های مکتب تشیع و نظریات روان‌شناسان غربی. حسین دهنوی در این کتاب، ابتدا مفاهیم پایه‌ای مانند اسلام، تشیع، غرب و تربیت را تعریف و تبیین کرده است، سپس به آموزه‌های تربیتی شیعه در زمینه‌هایی مانند انتخاب همسر، تشکیل نطفه، دوران بارداری، نقش وراثت، محبت، بازی، تشویق و تنبیه، لقمه‌ی حلال، عفت جنسی و حقوق فرزند می‌پردازد. 

در ادامه، نظریه‌های مهم روان‌شناسی غربی مانند نظریه‌ی رشد روانی-اجتماعی اریکسون، نظریه‌ی رشد روانی-جنسی فروید، رفتارگرایی و شناخت‌گرایی بررسی شده‌اند. بخش پایانی کتاب بر بال ارزش ها اثر حسین دهنوی به تطبیق و مقایسه‌ی آموزه‌های دو رویکرد اختصاص یافته و تفاوت‌ها و شباهت‌های آن‌ها در تربیت فرزند مورد تحلیل قرار گرفته است. ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که هر بخش به‌صورت مجزا به یک موضوع یا نظریه می‌پردازد و درنهایت جمع‌بندی و نتیجه‌گیری ارائه می‌شود.

خلاصه کتاب بر بال ارزش ها

کتاب بر بال ارزش‌ ها با تعریف مفاهیم کلیدی آغاز می‌شود و سپس به آموزه‌های تربیتی مکتب تشیع می‌پردازد. در این بخش، اهمیت انتخاب همسر صالح، تأثیر لقمه‌ی حلال، نقش وراثت، محبت به فرزند، بازی، تشویق و تنبیه، عفت جنسی و حقوق فرزند از منظر روایات و آیات قرآن بررسی شده است. نویسنده تأکید کرده است که تربیت فرزند در تشیع از پیش از تولد آغاز می‌شود و ابعاد جسمی، روحی و ذهنی کودک را در بر می‌گیرد. به‌عنوان نمونه، انتخاب همسر صالح و تغذیه‌ی حلال والدین، تأثیر مستقیم بر سلامت جسم و روح فرزند دارد؛ همچنین محبت و بازی به‌عنوان ارکان اساسی رشد شخصیتی کودک معرفی شده‌اند و تشویق و تنبیه به‌عنوان ابزارهای تربیتی با تأکید بر تقدم تشویق بر تنبیه مطرح شده‌اند. 

در بخش آموزه‌های غرب، نظریه‌های رشد اریکسون و فروید به‌تفصیل شرح داده شده‌اند. اریکسون رشد شخصیت را در هشت مرحله از اعتماد تا یکپارچگی بررسی کرده و نقش تجربه‌های اجتماعی را در شکل‌گیری هویت فردی برجسته دانسته است. فروید نیز با تمرکز بر مراحل روانی-جنسی، تأثیر تجربیات اولیه‌ی کودکی بر شخصیت بزرگ‌سالی را تحلیل کرده است. علاوه‌براین، رفتارگرایی و شناخت‌گرایی به‌عنوان رویکردهای تربیتی غربی معرفی شده‌اند که بر یادگیری از طریق شرطی‌سازی و نقش شناخت در رشد کودک تأکید دارند.

در بخش تطبیقی، نویسنده تفاوت‌ها و شباهت‌های دو رویکرد را بررسی کرده است. برای مثال، در مکتب تشیع، خدا محوری و آخرت‌گرایی نقش محوری در تربیت دارند، درحالی‌که در نظریات غربی، تمرکز بر تجربه، خودمختاری و رشد فردی است؛ همچنین پیامدهای عدم اعتقاد به آخرت، بی‌هدفی و بی‌معنایی در زندگی معرفی شده است. درنهایت، کتاب نتیجه می‌گیرد که توجه به ابعاد مختلف وجود انسان و تلفیق آموزه‌های دینی و علمی می‌تواند به تربیت متعادل و موفق فرزندان کمک کند.

چرا باید کتاب بر بال ارزش ها را بخوانیم؟

کتاب بر بال ارزش ها با رویکرد تطبیقی و پژوهشی، فرصتی فراهم می‌کند تا خواننده با دو جریان مهم تربیتی، یعنی آموزه‌های تشیع و نظریات روان‌شناسی غربی، آشنا شود و نقاط قوت و ضعف هریک را درک کند. ویژگی شاخص کتاب ارائه‌ی مثال‌های کاربردی از روایات اسلامی و نظریه‌های علمی است که به فهم بهتر موضوعات تربیتی کمک می‌کند؛ همچنین ساختار منظم و دسته‌بندی موضوعات، امکان مقایسه‌‌ی مستقیم آموزه‌ها را فراهم آورده است. 

مطالعه‌ی این اثر می‌تواند به افزایش آگاهی درباره‌ی اهمیت تربیت چندبعدی، نقش والدین در شکل‌گیری شخصیت کودک و ضرورت توجه به ابعاد معنوی و روانی در تربیت فرزند بینجامد. علاوه‌براین، کتاب به پرسش‌های رایج درباره‌ی تفاوت تربیت دینی و علمی پاسخ داده و راهکارهایی برای تلفیق این دو رویکرد ارائه کرده است.

خواندن کتاب بر بال ارزش ها را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب بر بال ارزش ها به پژوهشگران حوزه‌ی تعلیم‌وتربیت، والدینی که دغدغه‌ی تربیت فرزند دارند، مربیان و معلمان، دانشجویان رشته‌های علوم تربیتی و روان‌شناسی و علاقه‌مندان به مقایسه‌ی آموزه‌های دینی و علمی در تربیت فرزند پیشنهاد می‌شود.