کتاب علوم ارتباطات کوانتومی

کتاب علوم ارتباطات کوانتومی نوشته‌ محسن سوهانی اثری پژوهشی و تحلیلی در حوزه‌ی علوم ارتباطات است که توسط انتشارات پژوهش سرا منتشر شده است. این کتاب با رویکردی میان‌رشته‌ای به بررسی سیر تحول نظریه‌ها و فناوری‌های ارتباطی از دوران شفاهی تا آستانه‌ی عصر کوانتومی می‌پردازد و تلاش می‌کند مفاهیم کلاسیک و مدرن ارتباطات را با تحولات فناوری‌های نوین و ظهور مفاهیم کوانتومی پیوند بزند. نویسنده در این اثر هم به جنبه‌های فناورانه‌ی ارتباطات کوانتومی (مانند رمزنگاری و اینترنت کوانتومی) و هم به استعاره‌های نظری و اجتماعی این حوزه توجه داشته است. ساختار کتاب به‌گونه‌ای طراحی شده است که هم دانشجویان و پژوهشگران ارتباطات و رسانه و هم علاقه‌مندان به آینده‌پژوهی و فناوری‌های نوین بتوانند از آن بهره ببرند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب علوم ارتباطات کوانتومی

کتاب علوم ارتباطات کوانتومی (اصول، مبانی و سیر علوم ارتباطات از ابتدا تا عصر فرادیجیتال) نوشته‌ محسن سوهانی اثری است که با نگاهی جامع به تاریخ و نظریه‌های ارتباطات از مفاهیم بنیادین و کلاسیک تا تحولات عصر دیجیتال و فراتر از آن یعنی عصر فرادیجیتال و کوانتومی می‌پردازد. کتاب در سه بخش اصلی تنظیم شده است؛ بخش اول به مبانی نظری و کلاسیک ارتباطات اختصاص دارد و نظریه‌پردازانی چون لوبون، تارد، تونیس، دورکیم و وبر را بررسی می‌کند. بخش دوم به جهان دیجیتال و شبکه‌ای می‌پردازد و موضوعاتی مانند جامعه‌ی شبکه‌ای، سواد رسانه‌ای، قدرت نرم، دیپلماسی عمومی و مجازی‌شدن زندگی اجتماعی را تحلیل می‌کند. 

بخش سوم نیز به اصول و مبانی ارتباطات کوانتومی و پیامدهای اجتماعی و فرهنگی آن می‌پردازد. کتاب با رویکردی تحلیلی هم به فناوری‌های نوین ارتباطی (مانند رمزنگاری کوانتومی و متاورس) و هم به استعاره‌های نظری (مانند درهم‌تنیدگی اجتماعی و پیام‌های چندحالتی) توجه دارد. محسن سوهانی تلاش کرده است تا نشان دهد که مدل‌های خطی و کلاسیک دیگر برای تبیین پیچیدگی‌های ارتباطات امروزی کافی نیستند و باید به‌سراغ منطق کوانتومی و مدل‌های غیرقطعی رفت. این اثر نه‌تنها برای دانشجویان و پژوهشگران ارتباطات، بلکه برای علاقه‌مندان به آینده‌ی فناوری و رسانه نیز قابل‌استفاده است.

خلاصه کتاب علوم ارتباطات کوانتومی

کتاب علوم ارتباطات کوانتومی با مرور تاریخچه و نظریه‌های بنیادین ارتباطات آغاز می‌شود. ابتدا مفاهیم پایه‌ای مانند فرایند ارتباط، نقش رسانه‌ها و انواع ارتباطات (بین‌فردی، گروهی، سازمانی) شرح داده شده است. سپس نظریه‌پردازان کلاسیک مانند لوبون (روانشناسی توده‌ها)، تارد (تقلید و انتشار ایده‌ها)، تونیس (تحول اجتماع به جامعه)، دورکیم (خودکشی و انسجام اجتماعی) و وبر (عقلانیت ابزاری و بوروکراسی) معرفی و تحلیل شده‌اند. 

در ادامه نظریه‌های مهم ارتباطات جمعی مانند انتشار نوآوری‌ها، شکاف آگاهی، وابستگی مخاطبان، کاشت، برجسته‌سازی و رسانه‌های سرد و گرم مک‌لوهان بررسی شده‌اند. در بخش دوم کتاب به تحولات عصر دیجیتال و شبکه‌ای می‌پردازد. موضوعاتی مانند جامعه‌ی شبکه‌ای، سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی، قدرت نرم و دیپلماسی عمومی در عصر دیجیتال و مجازی‌شدن زندگی اجتماعی با رویکردی انتقادی و تحلیلی بررسی شده‌اند. نویسنده به فرصت‌ها و چالش‌های عصر دیجیتال، نقش رسانه‌های نوین در شکل‌دهی به افکار عمومی و تغییرات هویتی ناشی از فضای مجازی پرداخته است. 

در بخش سوم مفاهیم کلیدی ارتباطات کوانتومی معرفی شده‌اند. این بخش هم به فناوری‌های مبتنی‌بر مکانیک کوانتوم (مانند اینترنت و رمزنگاری کوانتومی) و هم به استعاره‌های نظری (مانند پیام‌های چندحالتی و درهم‌تنیدگی اجتماعی) می‌پردازد. نویسنده تأکید کرده است که برای درک پیچیدگی‌های ارتباطات در عصر فرادیجیتال باید از منطق کوانتومی و مدل‌های غیرخطی استفاده کرد. پیامدهای اجتماعی، فرهنگی و آینده‌پژوهانه‌ی این تحولات نیز مورد توجه قرار گرفته است. کتاب درنهایت چشم‌اندازی از آینده‌ی ارتباطات و نقش فناوری‌های نوین در بازتعریف هویت و تعاملات انسانی ارائه می‌دهد.

چرا باید کتاب علوم ارتباطات کوانتومی را بخوانیم؟

این کتاب با ترکیب تاریخ، نظریه و فناوری تصویری جامع از سیر تحول ارتباطات ارائه می‌دهد و با ورود به حوزه‌ی ارتباطات کوانتومی افق‌های تازه‌ای را برای فهم پیچیدگی‌های ارتباطات معاصر می‌گشاید. یکی از ویژگی‌های شاخص کتاب توجه به هر دو جنبه‌ی فناورانه و نظری ارتباطات کوانتومی است؛ یعنی هم به کاربردهای عملی فناوری‌های نوین و هم به استعاره‌های نظری و اجتماعی آن‌ها پرداخته است. کتاب با تحلیل انتقادی نظریه‌های کلاسیک و مدرن نشان می‌دهد که چرا مدل‌های سنتی دیگر پاسخگوی جهان پیچیده و چندلایه‌ی امروز نیستند. مطالعه‌ی این اثر به مخاطب کمک می‌کند تا نه‌تنها با تاریخ و مبانی علوم ارتباطات آشنا شود، بلکه بتواند تحولات آینده را نیز بهتر درک کند. پرداختن به موضوعاتی مانند درهم‌تنیدگی اجتماعی، پیام‌های چندحالتی و امنیت اطلاعات در عصر پسادیجیتال کتاب را به منبعی ارزشمند برای تحلیل روندهای آینده ارتباطات تبدیل کرده است. ساختار منظم و پوشش گسترده‌ی مباحث نیز امکان استفاده از کتاب را برای طیف متنوعی از علاقه‌مندان فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران علوم ارتباطات، مطالعات رسانه، جامعه‌شناسی و آینده‌پژوهی پیشنهاد می‌شود. این کتاب برای علاقه‌مندان به فناوری‌های نوین، فعالان فضای مجازی و کسانی که دغدغه‌ی فهم تحولات ارتباطات و رسانه در عصر دیجیتال و فرادیجیتال را دارند، مناسب است.

بخشی از کتاب علوم ارتباطات کوانتومی

«لوبون استدلال می‌کند که هنگامی که فرد درون یک توده یا انبوه خلق حل می‌شود، یک «دگردیسی روانی» عمیق در او رخ می‌دهد. در این فرآیند، هویت فردی و شعور متعارف او به محاق می‌رود و چیزی که لوبون آن را «روح جمعی» می‌نامد، جایگزین آن می‌شود. این روح جمعی کیفیاتی کاملاً متفاوت از مجموع ساده‌ اعضای تشکیل‌دهنده توده دارد. به بیان دیگر، توده یک موجودیت جدید و مستقل است که از ادغام افراد پدید می‌آید و تابع قوانین روانی خاص خود است.»