کتاب بوطیقای هنر (جلد اول)

کتاب بوطیقای هنر (جلد اول) به کوشش پویا پورمعانی و پوریا پورمعانی گردآوری شده و توسط انتشارات گل‌های سفید منتشر شده است. این کتاب با رویکردی تحلیلی و تطبیقی، به بررسی مفاهیم بنیادین هنر، اقتصاد هنر، جایگاه آموزش هنری و نسبت هنر با دین و فرهنگ می‌پردازد. کتاب به‌گونه‌ای تدوین شده که هم برای دانشجویان و پژوهشگران هنر هم برای علاقه‌مندان مباحث نظری و فلسفی هنر کاربردی باشد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بوطیقای هنر (جلد اول)

کتاب بوطیقای هنر (جلد اول) به همت پویا پورمعانی و پوریا پورمعانی گردآوری شده است. این کتاب اثری جامع در حوزه‌ی نظریه و فلسفه‌ی هنر است که با نگاهی چندوجهی به موضوعات بنیادین هنر می‌پردازد. کتاب در سه فصل اصلی تنظیم شده و هر فصل آن به یکی از ابعاد مهم هنر اختصاص یافته است: تعریف و چیستی هنر، اقتصاد هنر و مسائل مالی و حقوقی فعالیت‌های هنری. در فصل نخست، نویسندگان با گردآوری دیدگاه‌های متنوع از فیلسوفان، هنرمندان و متفکران ایرانی و جهانی تلاش کرده‌اند تصویری دقیق از مفهوم هنر ارائه دهند و به پرسش‌هایی مانند هنر چیست، هنرمند کیست و هنر چه نقشی در جامعه دارد، پاسخ دهند. 

فصل دوم به اقتصاد هنر و سینما در ایران، ویژگی‌های خاص سینما، نقش زنان در سینما و فرازونشیب‌های تئاتر اختصاص دارد و با ارائه‌ی آمار و تحلیل‌های دقیق، وضعیت فعلی و چالش‌های این حوزه را بررسی می‌کند. فصل سوم نیز به قراردادهای فرهنگی و هنری، مسائل مالیاتی و حقوقی می‌پردازد و اطلاعاتی کاربردی برای فعالان این عرصه فراهم می‌آورد. کتاب با بهره‌گیری از منابع معتبر و نقل‌قول‌های متعدد، بستری برای گفت‌وگو و اندیشه‌ورزی درباره‌ی هنر در ایران معاصر فراهم کرده است.

خلاصه کتاب بوطیقای هنر (جلد اول)

کتاب حاضر با مقدمه‌ای آغاز می‌شود که اهمیت آموزش و پژوهش در هنرهای نمایشی و ضرورت تألیف منابع علمی و دانشگاهی را برای نسل جوان و فعال هنرمندان ایرانی مشخص می‌کند. نویسندگان با اشاره به آمار فعالیت‌های هنری در ایران، نیاز به منابع تخصصی و پژوهش‌های عمیق را مطرح کرده‌اند. در فصل اول، کتاب به چیستی هنر می‌پردازد و با گردآوری تعاریف متنوع از زبان فیلسوفان، هنرمندان و متفکران تلاش می‌کند تصویری چندوجهی از هنر ارائه دهد. این فصل با بررسی ریشه‌های واژه‌ی هنر در زبان‌های مختلف، تفاوت دیدگاه‌های کارکردگرایانه و رویه‌گرایانه درباره‌ی هنر و نقش احساس، اندیشه و زیبایی در تعریف هنر، به مخاطب امکان می‌دهد با ابعاد مختلف این مفهوم آشنا شود. 

نقل‌قول‌هایی از ارسطو، نیچه، تولستوی، پیکاسو و دیگران تنوع نگاه‌ها به هنر را نشان می‌دهد و بحث‌هایی مانند هنر برای هنر، هنر اخلاق‌گرا و هنر به‌عنوان بازتاب واقعیت را مطرح می‌کند. در ادامه، کتاب به اهمیت هنر در رشد فردی و اجتماعی، نقش آن در توسعه‌ی مغز، تقویت تخیل، ایجاد ارتباط اجتماعی و بیان احساسات می‌پردازد؛ همچنین جایگاه هنر را در قرآن و دیدگاه اسلام درباره‌ی هنر بررسی کرده و بر این نکته تأکید کرده است که ارزش‌گذاری هنر بیش از آنکه به نوع آن وابسته باشد، به انگیزه و هدف هنرمند بستگی دارد. در بخش‌های بعدی، دیدگاه‌های متفکران معاصر ایرانی، مانند امام خمینی، شهید مطهری، آیت‌الله جوادی آملی، علامه جعفری و آیت‌الله مصباح یزدی درباره‌ی هنر و هنر دینی مرور شده است. 

هریک از این اندیشمندان با رویکردی خاص، به نسبت هنر با اخلاق، دین، زیبایی و جامعه پرداخته‌اند و شاخص‌هایی برای هنر اصیل و متعالی ارائه داده‌اند. در فصل دوم، اقتصاد هنر و سینما در ایران مورد بررسی قرار گرفته است. نویسندگان با تحلیل وضعیت اقتصادی هنر، نقش دولت در سیاست‌گذاری فرهنگی و چالش‌های سینما و تئاتر، تصویری از فرصت‌ها و تهدیدهای این حوزه ارائه داده‌اند؛ همچنین به مسائل حقوقی و مالیاتی فعالیت‌های هنری پرداخته و اطلاعاتی درباره‌ی قراردادهای فرهنگی و مالیات‌های هنری ارائه داده‌اند. در مجموع، کتاب با رویکردی تحلیلی و تطبیقی، ابعاد نظری، اقتصادی، حقوقی و دینی هنر را در ایران معاصر بررسی کرده و بستری برای اندیشه‌ورزی و گفت‌وگو درباره‌ی هنر فراهم می‌آورد.

چرا باید کتاب بوطیقای هنر (جلد اول) را بخوانیم؟

کتاب حاضر با گردآوری و تحلیل دیدگاه‌های متنوع درباره‌ی هنر، فرصتی برای آشنایی با مباحث بنیادین و چالش‌های معاصر هنر در ایران فراهم می‌کند. این کتاب نه‌تنها به تعریف و چیستی هنر می‌پردازد، بلکه با ورود به حوزه‌هایی مانند اقتصاد هنر، سیاست‌گذاری فرهنگی و مسائل حقوقی، تصویری جامع از وضعیت هنر در ایران ارائه می‌دهد. یکی از ویژگی‌های شاخص کتاب، توجه به دیدگاه‌های متفکران ایرانی و اسلامی درباره‌ی هنر است که آن را از آثار صرفاً ترجمه‌ای یا نظری متمایز می‌کند؛ همچنین، ارائه‌ی آمار و تحلیل‌های دقیق درباره‌ی وضعیت هنرهای نمایشی، سینما و تئاتر، اطلاعات کاربردی و به‌روزی را در اختیار دانشجویان، پژوهشگران و فعالان این حوزه قرار می‌دهد. کتاب با زبانی ساده و ساختاری منظم، امکان مقایسه‌ی دیدگاه‌های مختلف و بررسی ابعاد گوناگون هنر را فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این اثر به دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های هنر، فلسفه، مطالعات فرهنگی و علوم اجتماعی پیشنهاد می‌شود؛ همچنین برای هنرمندان، مدیران فرهنگی، فعالان حوزه‌ی سینما و تئاتر و علاقه‌مندان مباحث نظری و دینی هنر مناسب است.

بخشی از کتاب بوطیقای هنر (جلد اول)

«هنر وسیله‌ای است برای برانگیختن حس و اندیشه و انتقال خلاقانه و غیرمستقیم. اگر این فرض را پایه و اساس استدلال خویش قرار دهیم، تمیز و انتزاع سه عنصر ممکن خواهد بود؛ احساس، اندیشه و زیبایی. بر این پایه به تعریف جدیدی دست می‌یابیم؛ هنر توانایی جمع کردن، بسط دادن و انتقال احساس، اندیشه و زیبایی است به‌صورتی که منطق حسی مخاطب نوعی پدیده متفاوت از همه‌ی پدیده‌های پیرامون را تشخیص داده و برانگیخته شود. این برانگیختگی، در هر سه عنصر و با هم مطرح است و نه به شکل مجزا و در تک‌تک آن‌ها. واژه هنر در زبان سانسکریت ترکیبی از دو کلمه «سو» به معنی نیک و «نر» یا «نره» به معنای زن و مرد است. در زبان اوستایی «س» به «ه» تبدیل شده و واژه «هون» ایجاد گشته است که در زبان پهلوی یا فارسی میانه به شکل امروزی هنر درآمده است که به معنای انسان کامل و فرزانه است.»