کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید چغندرقند

کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید چغندرقند با تحقیق و تدوین نیما زاغری، محمدصابر باغخانی‌ پور و رضا ابوالقاسمی از سوی نشر مرکز پژوهشی و آموزشی کوثر و همکاری مرکز مطالعات ماکا منتشر شده است. این اثر به بررسی جامع زنجیره‌ی تولید چغندرقند از مرحله‌ی کاشت تا فرآوری و بازار می‌پردازد و جایگاه آن را در امنیت غذایی ایران تحلیل می‌کند. کتاب حاضر با رویکردی تخصصی اطلاعات علمی و کاربردی درباره‌ی بوم‌شناسی، مدیریت مزرعه، فناوری‌های تولید، چالش‌ها و راهکارهای توسعه‌ی این محصول استراتژیک را ارائه می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید چغندرقند

کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید چغندرقند اثری تخصصی در حوزه‌ی کشاورزی و امنیت غذایی است که به‌صورت پژوهشی تدوین شده است. این کتاب بخشی از مجموعه‌ای ده‌جلدی درباره‌ی محصولات اساسی کشاورزی ایران است و به‌طور ویژه به بررسی زنجیره‌ی تولید چغندرقند می‌پردازد. ساختار کتاب شامل بخش‌هایی درباره‌ی کلیات گیاه‌شناسی و بوم‌شناسی چغندرقند، مراحل کاشت، داشت و برداشت، فرآوری صنعتی، نگهداری و انبارداری، بازار داخلی و خارجی و درنهایت چالش‌ها و راهکارهای توسعه‌ی این زنجیره است. 

نیما زاغری، محمدصابر باغخانی‌ پور و رضا ابوالقاسمی با بهره‌گیری از داده‌های آماری، جداول، نمودارها و تجربیات میدانی تصویری جامع از وضعیت تولید چغندرقند در ایران و جهان ارائه داده‌اند. کتاب با هدف انتقال دانش به سیاست‌گذاران، فعالان کشاورزی و علاقه‌مندان به امنیت غذایی تدوین شده است و تلاش می‌کند با تحلیل علمی و ارائه‌ی راهکارهای عملی سهم چغندرقند را در تأمین امنیت غذایی کشور برجسته کند.

خلاصه کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید چغندرقند

کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید چغندرقند با مقدمه‌ای درباره‌ی اهمیت شکر به‌عنوان کالایی استراتژیک و نقش آن در تأمین انرژی جوامع وارد بحث اصلی خود می‌شود. نویسندگان ابتدا به تاریخچه‌ی کشت چغندرقند در ایران و جهان پرداخته‌اند و جایگاه این محصول را در میان سایر گیاهان خانواده‌ی اسفناجیان شرح داده‌اند؛ سپس ویژگی‌های بوم‌شناسی چغندرقند از جمله مقاومت به شوری، سرما و خشکی و نیازهای حرارتی، نوری، رطوبتی و خاکی آن بررسی شده است. 

در ادامه مراحل مختلف کاشت، داشت و برداشت چغندرقند به‌تفصیل توضیح داده شده است. این بخش شامل مدیریت خاک‌ورزی، انتخاب بذر مناسب (پلی ژرم و منوژرم)، آماده‌سازی زمین، روش‌های مختلف کاشت (سنتی، مکانیزه و نشایی)، آبیاری، تغذیه‌ی گیاه، کنترل آفات و بیماری‌ها و روش‌های برداشت مکانیزه و دستی است. تفاوت‌های کشت بهاره و پاییزه، مزایا و معایب هرکدام و نقش آن‌ها در بهره‌وری آب و عملکرد محصول نیز تحلیل شده‌اند. 

کتاب به فرآوری صنعتی چغندرقند می‌پردازد و مراحل حمل‌ونقل، تعیین وزن و عیارسنجی، شست‌وشو، تهیه‌ی خلال، استخراج شربت خام، تصفیه، تغلیظ، طباخی و تولید شکر را شرح می‌دهد؛ همچنین به محصولات جانبی مانند ملاس و تفاله و مدیریت ضایعات در فرایند تولید اشاره شده است. در بخش بازار ساختار بازار داخلی و خارجی شکر، نقش تأمین‌کنندگان، تولیدکنندگان، واردکنندگان و مصرف‌کنندگان و همچنین آمارهای تولید، مصرف و تجارت شکر در ایران و جهان بررسی شده است. درنهایت چالش‌های اصلی زنجیره‌ی تولید چغندرقند از جمله محدودیت‌های زیرساختی، مشکلات تأمین بذر، کمبود ماشین‌آلات، مدیریت آب و خاک و راهکارهای پیشنهادی برای بهبود وضعیت تولید و افزایش امنیت غذایی کشور مطرح شده‌اند.

چرا باید کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید چغندرقند را بخوانیم؟

این کتاب با رویکردی جامع و داده‌محور زنجیره‌ی تولید چغندرقند را از منظر علمی، فنی و اقتصادی بررسی کرده است. اطلاعات دقیق درباره‌ی مراحل کاشت تا فرآوری، تحلیل بازار داخلی و جهانی و ارائه‌ی راهکارهای عملی برای چالش‌های تولید آن را به منبعی ارزشمند برای فعالان کشاورزی، سیاست‌گذاران و پژوهشگران حوزه‌ی امنیت غذایی تبدیل کرده است. مطالعه‌ی این اثر به درک بهتر نقش چغندرقند در تأمین شکر کشور و راه‌های افزایش بهره‌وری و خودکفایی کمک می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب برای کشاورزان، کارشناسان کشاورزی، مدیران صنایع غذایی، پژوهشگران حوزه‌ی امنیت غذایی و دانشجویان رشته‌های کشاورزی و منابع طبیعی مفید است. این کتاب همچنین برای سیاست‌گذاران و تصمیم‌گیرندگان حوزه‌ی کشاورزی که به‌دنبال راهکارهایی برای بهبود تولید و کاهش وابستگی به واردات شکر هستند، کاربردی خواهد بود.

بخشی از کتاب مسیر امنیت غذایی زنجیره تولید چغندرقند

«شکر کالایی استراتژیک و یکی از منابع مهم تأمین انرژی در رژیم غذایی روزانه انسان‌ها است که در مقایسه با مقدار کالری‌ای که ایجاد می‌کند این کالا را به یک منبع اساسی برای رفع نیاز انرژی در جوامع فقیر مبدل ساخته است. به نسبت ارزان بوده و اگر هزینه‌ای را که برای خرید آن مقدار مواد غذایی معمول که پس از مصرف، هزار کالری انرژی در بدن ایجاد می‌کنند با شکر مقایسه نماییم، می‌توان نتیجه‌گیری کرد هزار کالری انرژی حاصل از شکر ارزان‌تر است. لذا همواره مورد حمایت دولت‌ها قرار داشته است. در سال ۱۲۷۴ هجری شمسی اولین کارخانه تولید قند و شکر از چغندرقند در منطقه کهریرک تأسیس شد و موجب متداول‌شدن کشت چغندرقند در ایران گردید اما کارخانه مذکور در سال ۱۲۷۸ هجری شمسی به علت سیاست‌های دولت روسیه تعطیل شد؛ زیرا قیمت قند صادراتی خود به ایران را کاهش داده بود.»