کتاب تحلیل النظم و النثر من العصر الجاهلی حتی نهایه العصر الاموی

کتاب تحلیل النظم و النثر من العصر الجاهلی حتی نهایه العصر الاموی نوشته قادر قادری و محمدرضا میرزانیا و اثری دانشگاهی و پژوهشی است که نشر دانشگاه پیام نور آن را منتشر کرده است. این کتاب که به بررسی و تحلیل شعر و نثر عربی از آغاز دوره‌ی جاهلیت تا پایان عصر امویان پرداخته، برای دانشجویان و علاقه‌مندان به زبان و ادبیات عرب، به‌ویژه در مقاطع دانشگاهی، منبعی آموزشی و تحلیلی به شمار رفته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تحلیل النظم و النثر من العصر الجاهلی حتی نهایه العصر الاموی

کتاب تحلیل النظم و النثر من العصر الجاهلی حتی نهایه العصر الاموی، اثری پژوهشی و آموزشی در حوزه‌ی ادبیات عرب است که با هدف آموزش و تحلیل متون نظم و نثر عربی، از دوره‌ی جاهلیت تا پایان عصر امویان نوشته شده و به‌عنوان منبعی برای دانشجویان رشته‌ی زبان و ادبیات عرب به کار گرفته شده است. قادر قادری و محمدرضا میرزانیا، نویسندگان این کتاب، با رویکردی تحلیلیْ ابتدا مقدمه‌ای درباره‌ی اهمیت مطالعه و کتاب‌خوانی و جایگاه ادبیات عرب در فرهنگ ایرانی ارائه داده‌اند و سپس به بررسی تاریخی و ادبی شعر و نثر عربی پرداخته‌اند. کتاب حاضر براساس تقسیم‌بندی تاریخی و ادبی تنظیم شده و هر فصل آن به یکی از دوره‌های مهم ادبیات عرب اختصاص یافته است. در هر فصل نمونه‌هایی از متون نظم و نثر همراه با تحلیل و شرح ارائه شده و در پایان هر بخش، پرسش‌هایی برای تأمل و بحث مطرح شده است.

این کتاب نه‌تنها به معرفی شاعران و نویسندگان برجسته‌ی هر دوره می‌پردازد، بلکه ویژگی‌های سبکی، موضوعی و ساختاری آثار آن‌ها را نیز بررسی می‌کند. همچنین منابع و مراجع متعددی برای پژوهش بیشتر در این کتاب معرفی شده‌اند تا خواننده بتواند به‌صورت عمیق‌تر با ادبیات عربی کلاسیک آشنا شود. کتاب تحلیل النظم و النثر من العصر الجاهلی حتی نهایه العصر الاموی می‌کوشد با ارائه‌ی نمونه‌های متنوع از متون نظم و نثر و تحلیل آن‌ها، تصویری جامع از سیر تحول ادبیات عربی کلاسیک ارائه دهد و خواننده را با ویژگی‌های سبکی، موضوعی و ساختاری هر دوره آشنا کند.

خلاصه کتاب تحلیل النظم و النثر من العصر الجاهلی حتی نهایه العصر الاموی

نویسندگان به بررسی خاستگاه و ویژگی‌های شعر و نثر جاهلی می‌پردازند و نقش آن‌ها را در بازتاب زندگی، فرهنگ و ارزش‌های جامعه‌ی عرب پیش از اسلام تحلیل می‌کنند. در این بخش به معرفی شاعران صعالیک و شاعران بزرگ معلّقات مانند امرو القیس، طرفة بن العبد، زهیر بن ابی سلمی و... پرداخته و نمونه‌هایی از اشعار و تحلیل آن‌ها ارائه می‌شود. در ادامه، نثر فنی در عصر جاهلیت مورد توجه قرار گرفته و انواع آن مانند امثال، خطابه، وصایا و رسائل بررسی شده است. نویسندگان به تأثیر شرایط اجتماعی و فرهنگی بر شکل‌گیری این متون اشاره و نمونه‌هایی از آثار برجسته‌ی نثر جاهلی را تحلیل می‌کنند. در فصل‌های بعدی، شعر و نثر دوره‌ی اسلامی و اموی بررسی می‌شود. در بخش شعر اسلامی به تحول موضوعات و سبک‌ها پس از ظهور اسلام و نقش شاعران برجسته‌ای چون کعب بن زهیر، حسان بن ثابت و الخنساء پرداخته شده؛ همچنین تأثیر قرآن و حدیث بر ادبیات عرب و شکل‌گیری نثر فنی اسلامی مانند خطابه‌ها، رسائل و وصایا تحلیل شده است. نویسندگان در بخش مربوط به عصر امویان به معرفی شاعران مهم این دوره مانند فرزدق، اخطل، جریر و... می‌پردازند و ویژگی‌های شعری و موضوعی آثار آن‌ها را بررسی می‌کنند. همچنین نثر اموی و انواع آن، ازجمله خطابه‌ها، رسائل و عهود، با ذکر نمونه‌ها و تحلیل‌های ادبی مورد توجه قرار گرفته است.

چرا باید کتاب تحلیل النظم و النثر من العصر الجاهلی حتی نهایه العصر الاموی را بخوانیم؟

مطالعه‌ی کتاب تحلیل النظم و النثر من العصر الجاهلی حتی نهایه العصر الاموی فرصتی برای آشنایی با ریشه‌ها و تحولات ادبیات عربی کلاسیک فراهم کرده است. این کتاب با گردآوری نمونه‌های شاخص از شعر و نثر هر دوره و ارائه‌ی تحلیل‌های دقیق به خواننده کمک می‌کند تا تفاوت‌ها و پیوستگی‌های ادبیات عربی را در بستر تاریخی و فرهنگی آن درک کند. کتاب حاضر نه‌تنها برای دانشجویان و پژوهشگران ادبیات عرب، بلکه برای علاقه‌مندان به تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی نیز منبعی سودمند به شمار می‌آید. همچنین وجود پرسش‌ها و تمرین‌های آموزشی در پایان هر بخش، امکان یادگیری فعال و تعمیق فهم مطالب را فراهم می‌سازد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران رشته‌ی زبان و ادبیات عرب، علاقه‌مندان به تاریخ ادبیات و فرهنگ عربی و کسانی که به‌دنبال شناخت سیر تحول شعر و نثر عربی از دوره‌ی جاهلیت تا پایان عصر امویان هستند، مناسب است. همچنین اثر حاضر برای داوطلبان آزمون‌های دانشگاهی و کسانی که به تحلیل متون کلاسیک عربی نیاز دارند، سودمند است.

بخشی از کتاب تحلیل النظم و النثر من العصر الجاهلی حتی نهایه العصر الاموی

«اختلفت المصادر الأدبیة فی تحدید الوقت الذی نشأ فیه الشعر العربی، فإن من أصعب المهمات علی الإطلاق تعیین ولادة الشعر وفطامه ونشأته، فعندما وصل إلینا هذا الفن کان مخلوقاً سویاً تجاوز مرحلة الطفولة، فالشعر مثله مثل الفنون الأخری نشأ بدافع من حاجة الإنسان إلیها للتعبیر عن مشاعره وأحاسیسه وهمومه، وهذه الحاجة إلی التعبیر عن مکنونات الإنسان هی حاجة غریزیة تخلق معه وترتقی کلما ارتقی وارتقت حاجاته. وإذا بحثنا عن مبادئه وجدنا أن مبادئ هذا الأدب عامة لا تزال فی مجاهل التاریخ. وأما مبدأ قول الشعر وأول من قاله قد خفی علینا کأکثر الأمم. ولا ریب فی أن المراحل التی قطعها الشعر العربی حتی استوی فی صورته الجاهلیة غامضة، فلیس بین أیدینا أشعار تصور أطواره الأولی، أما بین أیدینا هذه الصورة التامة لقصائده بتقالیدها الفنیة المعقدة فی الوزن والقافیة وفی المعانی والموضوعات وفی الأسالیب والصیاغات المحکمة، وهی تقالید تلقی ستاراً سفیقاً بیننا وبین طفولة هذا الشعر ونشأته الأولی فلا نکاد نعرف من ذلک شیئاً.»