کتاب مطالعات راهبردی آمایش سرزمین

کتاب مطالعات راهبردی آمایش سرزمین نوشته میترا کسایی و محمد رضا قادری که توسط نشر پژوهشکده مطالعات راهبردی منتشر شده، اثری تخصصی در حوزه‌ی برنامه‌ریزی فضایی و توسعه‌ی سرزمینی است. این کتاب به بررسی مفاهیم، مبانی، مکاتب و تجارب جهانی و ایرانی آمایش سرزمین پرداخته و جایگاه آن را در نظام برنامه‌ریزی کشور تحلیل کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مطالعات راهبردی آمایش سرزمین

کتاب مطالعات راهبردی آمایش سرزمین نوشته‌ی میترا کسایی و محمد رضا قادری، اثری پژوهشی و دانشگاهی است که با رویکرد تحلیلی، به موضوع آمایش سرزمین و برنامه‌ریزی فضایی می‌پردازد. این کتاب در پنج فصل تدوین شده و ساختار آن به‌گونه‌ای است که ابتدا مفاهیم و ضرورت‌های آمایش سرزمین را شرح می‌دهد، سپس مکاتب و پیشینه‌ی این حوزه را در جهان و ایران بررسی می‌کند و در ادامه به فرایندها، چالش‌ها و راهبردهای توسعه‌ی سرزمینی در ایران می‌پردازد. 

نویسندگان، میترا کسایی و محمد رضا قادری، باتکیه‌بر منابع معتبر و تجارب کشورهای مختلف، تلاش کرده‌اند تصویری جامع از روندهای نظری و عملی آمایش سرزمین ارائه دهند. این کتاب نه‌تنها به مباحث نظری و تعاریف کلیدی می‌پردازد، بلکه با تحلیل نمونه‌های جهانی و ملی، جایگاه و اهمیت آمایش سرزمین را در سیاست‌گذاری و توسعه‌ی پایدار کشور برجسته می‌کند. کتاب مطالعات راهبردی آمایش سرزمین برای دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به علوم جغرافیایی، برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای و سیاست‌گذاری توسعه، منبعی قابل‌توجه به‌ شمار می‌آید.

خلاصه کتاب مطالعات راهبردی آمایش سرزمین

کتاب مطالعات راهبردی آمایش سرزمین با طرح پرسش‌هایی بنیادین درباره‌ی چیستی و چرایی آمایش سرزمین آغاز می‌شود و به بررسی ضرورت‌های تاریخی و معاصر این حوزه می‌پردازد. نویسندگان ابتدا مفهوم آمایش سرزمین را از منظر لغوی و علمی واکاوی می‌کنند و تفاوت آن را با برنامه‌ریزی فضایی و کالبدی توضیح می‌دهند. در ادامه، اصول و مبانی برنامه‌ریزی فضایی و آمایش سرزمین، از جمله جامع‌نگری، کل‌گرایی و دوراندیشی، موردبحث قرار می‌گیرد. کتاب سپس به معرفی مکاتب مختلف آمایش سرزمین در جهان می‌پردازد و تفاوت‌ها و شباهت‌های رویکردهای اروپایی و انگلوساکسون را در زمینه‌ی جمع‌آوری داده‌ها، تحلیل، نقشه‌سازی و ارزیابی سرزمین بررسی می‌کند. تجارب کشورهای مختلف، از فرانسه و آلمان تا چین و هند، به‌عنوان نمونه‌هایی از اجرای سیاست‌های آمایشی و برنامه‌ریزی فضایی تحلیل شده‌اند. 

در بخش مربوط به ایران، کتاب به پیشینه‌ی آمایش سرزمین در کشور، نقش آن در نظام برنامه‌ریزی و چالش‌های تاریخی و ساختاری این حوزه می‌پردازد. فرایند تهیه‌ی طرح‌های آمایشی، سطوح مختلف برنامه‌ریزی، نظریه‌های پایه‌ی توسعه‌ی ملی و سیاست‌های کلان آمایش سرزمین از دیگر موضوعات کلیدی این بخش هستند. در نهایت، نویسندگان با جمع‌بندی نقاط قوت و ضعف نظام برنامه‌ریزی فضایی ایران، راهبردهای کلی توسعه‌ی منطقه‌ای و ضرورت هماهنگی نظام یکپارچه‌ی برنامه‌ریزی و مدیریت توسعه‌ی سرزمین را مطرح می‌کنند. کتاب با ارائه‌ی پیوست‌هایی شامل ضوابط ملی، سیاست‌های کلی و اسناد بالادستی، تصویری جامع از جایگاه آمایش سرزمین در توسعه‌ی کشور ارائه می‌دهد.

چرا باید کتاب مطالعات راهبردی آمایش سرزمین را بخوانیم؟

این کتاب با رویکردی تحلیلی و جامع، به یکی از مهم‌ترین مباحث توسعه‌ی پایدار و مدیریت منابع سرزمینی می‌پردازد. کتاب مطالعات راهبردی آمایش سرزمین با بررسی تطبیقی تجارب جهانی و تحلیل وضعیت ایران، امکان شناخت عمیق‌تری از چالش‌ها و فرصت‌های برنامه‌ریزی فضایی را فراهم می‌کند. خواندن این اثر به درک بهتر مفاهیم کلیدی، سیاست‌گذاری‌های ملی و منطقه‌ای و نقش آمایش سرزمین در توسعه‌ی متوازن کشور کمک می‌کند؛ همچنین این کتاب ابزار مناسبی برای تحلیل سیاست‌های فضایی و ارائه‌ی راهبردهای عملی در حوزه‌ی مدیریت سرزمین به‌ شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های جغرافیا، برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، علوم سیاسی و توسعه، کارشناسان حوزه‌ی مدیریت سرزمین و سیاست‌گذاران توسعه‌ی منطقه‌ای مناسب است؛ همچنین مطالعه‌ی این اثر به افرادی که دغدغه‌ی توسعه‌ی پایدار، عدالت فضایی و مدیریت منابع را دارند، توصیه می‌شود.

بخشی از کتاب مطالعات راهبردی آمایش سرزمین

«امروزه بر سر ضرورت سیاست آمایشی، اتفاق‌نظر وجود دارد، اما این سیاست با دشواری‌های نظری و عملی روبه‌روست. پیدایش مقوله آمایش سرزمین علاوه‌بر پیشینهٔ کنجکاوانه بشر از آغاز خلقت تاکنون، همچنین ناشی از نادرستی نوع استفاده از سرزمین بوده است. بدین معنی که زمین، آب و محیط خدادادی به‌خوبی مدیریت نمی‌شود و از آن‌ها به اندازهٔ توان یا پتانسیل آن بهره‌برداری نمی‌گردد. به‌بیانی دیگر، در این‌گونه حوزه‌ها در سرزمینی مدیریت کشاورزی غلط صورت می‌گیرد که توانی برای تولید فرآورده‌های کشاورزی ندارد یا صلاحیت این کشت در آن منطقه تأیید نشده است؛ مانند کشت بوته‌های مارچوبه در جنوب ایران به‌منظور صادرات به آمریکا در دههٔ چهل و پنجاه که سال‌های متمادی زمین را بی‌حاصل می‌کرده است.»