کتاب مشروح مذاکرات شورای نگهبان سال ۱۳۹۸ (بخش اول)

کتاب مشروح مذاکرات شورای نگهبان سال ۱۳۹۸ (بخش اول، فروردین تا شهریور) اثری پژوهشی است که توسط جمعی از پژوهشگران و با همکاری پژوهشکده شورای نگهبان گردآوری و تدوین شده است. این کتاب به بررسی و ثبت کامل مذاکرات و مباحثات اعضای شورای نگهبان در نیمه‌ی نخست سال ۱۳۹۸ می‌پردازد و موضوعات حقوقی، فقهی و قانون‌گذاری را در بستر جلسات رسمی شورا منعکس می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مشروح مذاکرات شورای نگهبان سال ۱۳۹۸ (بخش اول)

کتاب مشروح مذاکرات شورای نگهبان سال ۱۳۹۸ (بخش اول) مجموعه‌ای از مذاکرات و مباحثات شورای نگهبان را در نیمه‌ی نخست سال ۱۳۹۸ گردآوری کرده است. شورای نگهبان به‌عنوان یکی از نهادهای کلیدی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران، وظیفه‌ی بررسی مصوبات مجلس شورای اسلامی از نظر انطباق با شرع و قانون اساسی را بر عهده دارد. در این مجموعه، روند بررسی لوایح، طرح‌ها و اساسنامه‌های مختلف، به‌همراه دیدگاه‌ها و استدلال‌های اعضای شورا، به‌صورت مستند و دقیق ثبت شده است. 

کتاب حاضر علاوه‌بر ثبت مذاکرات، به مستندسازی منابع فقهی و حقوقی مورد استناد اعضا نیز پرداخته و با ذکر پانویس‌ها و توضیحات تکمیلی، زمینه‌ای برای فهم بهتر فرایند تصمیم‌گیری در شورای نگهبان فراهم می‌کند. این اثر بخشی از پروژه بزرگ‌تر پژوهشکده‌ی شورای نگهبان برای شفاف‌سازی و مستندسازی عملکرد این نهاد است و می‌تواند به‌عنوان منبعی برای پژوهشگران، دانشجویان حقوق و علاقه‌مندان به فرایند قانون‌گذاری مورد استفاده قرار گیرد.

خلاصه کتاب مشروح مذاکرات شورای نگهبان سال ۱۳۹۸ (بخش اول)

این کتاب به ثبت و تحلیل مذاکرات شورای نگهبان در نیمه‌ی نخست سال ۱۳۹۸ می‌پردازد. پیام اصلی کتاب، شفاف‌سازی فرایند بررسی مصوبات مجلس شورای اسلامی و اساسنامه‌های دولتی در شورای نگهبان است. در این مذاکرات، اعضا درباره‌ی انطباق مصوبات با شرع و قانون اساسی بحث می‌کنند و گاه اختلاف‌نظرهای فقهی و حقوقی میان اعضا آشکار می‌شود. 

کتاب نشان می‌دهد که تصمیم‌گیری در شورای نگهبان نه‌تنها مبتنی‌بر اصول حقوقی و فقهی، بلکه متأثر از تفسیرهای مختلف اعضا و شرایط اجرایی کشور است؛ همچنین اهمیت مستندسازی و انتشار این مذاکرات برای تقویت پشتوانه‌ی نظری و شفافیت عملکرد شورای نگهبان مورد تأکید قرار گرفته است. این مجموعه، تصویری از چالش‌ها، دغدغه‌ها و روندهای تصمیم‌گیری در یکی از مهم‌ترین نهادهای نظارتی کشور ارائه می‌دهد.

چرا باید کتاب مشروح مذاکرات شورای نگهبان سال ۱۳۹۸ (بخش اول) را خواند؟

مطالعه‌ی این کتاب فرصتی است برای آشنایی با سازوکارهای نظارتی و حقوقی شورای نگهبان و نحوه‌ی بررسی مصوبات مجلس از منظر فقهی و حقوق اساسی. این اثر امکان مشاهده‌ی مستقیم گفت‌وگوها، استدلال‌ها و اختلاف‌نظرهای اعضای شورا را فراهم می‌کند و به خواننده کمک می‌کند تا با پیچیدگی‌های فرایند قانون‌گذاری و نظارت در ایران آشنا شود؛ همچنین کتاب برای پژوهشگران حقوق، دانشجویان و علاقه‌مندان به سیاست‌گذاری عمومی، منبعی ارزشمند برای تحلیل روندهای تصمیم‌گیری و تفسیر قانون اساسی به شمار می‌رود.

خواندن کتاب مشروح مذاکرات شورای نگهبان سال ۱۳۹۸ (بخش اول) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران حقوق، علوم سیاسی و مطالعات قانون اساسی و همچنین فعالان حوزه قانون‌گذاری و سیاست‌گذاری عمومی مناسب است. افرادی که دغدغه‌ی شفافیت، فرآیندهای نظارتی و تحلیل حقوقی مصوبات را دارند، می‌توانند از محتوای این اثر بهره‌مند شوند.

بخشی از کتاب مشروح مذاکرات شورای نگهبان سال ۱۳۹۸ (بخش اول)

«شورای نگهبان براساس اصول قانون اساسی، از جایگاه والایی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران برخوردار است. مطابق اصل (۹۸) قانون اساسی کلیه‌ی مصوبات مجلس شورای اسلامی از نظر انطباق با موازین اسلام و قانون اساسی به‌وسیله‌ی شورای نگهبان مورد بررسی قرار می‌گیرد و در صورت مغایر شناخته شدن با موازین شرع یا قانون اساسی برای تجدید نظر به مجلس بازگردانده می‌شود. همچنین به‌موجب اصل (۸۵) قانون اساسی؛ مجلس شورای اسلامی می‌تواند تصویب اساسنامه‌ی سازمان‌ها، شرکت‌ها و مؤسسات دولتی یا وابسته به دولت را به کمیسیون‌های ذی‌ربط مجلس یا هیئت وزیران واگذار کند که در این صورت، این اساسنامه‌ها نیز باید به لحاظ عدم مغایرت با شرع و قانون اساسی به تأیید شورای نگهبان برسند. علاوه‌بر این، به‌موجب اصل (۴) قانون اساسی کلیه‌ی قوانین و مقررات مدنی، جزایی، مالی، اقتصادی، اداری، فرهنگی، نظامی، سیاسی و غیر این‌ها باید براساس موازین اسلامی باشد. این اصل بر اطلاق یا عموم همه اصول قانون اساسی و قوانین و مقررات دیگر حاکم است و تشخیص این امر بر عهده‌ی فقهای شورای نگهبان است. تفسیر قانون اساسی نیز به موجب اصل (۹۸) قانون اساسی، بر عهده‌ی نهاد شورای نگهبان قرار گرفته است.»