کتاب آموزش محیط زیست

کتاب آموزش محیط زیست (Enhancing Environmental Education Through Nature Based Solutions) گردآوری کلارا واسکونسلوس و کریستینا کالهیروس، مجموعه مقالاتی است که به بررسی نقش راه‌حل‌های طبیعت‌محور در آموزش محیط زیست می‌پردازد و رویکردهای نوین و میان‌رشته‌ای این حوزه‌ی آموزشی را معرفی می‌کند. حسین ایمانی این کتاب را برای انتشارات دانشگاه تهران منتشر کرده است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آموزش محیط زیست

کتاب آموزش محیط زیست مجموعه‌ای از مقالات و پژوهش‌های بین‌المللی است که توسط کلارا واسکونسلوس و کریستینا کالهیروس گردآوری شده و به بررسی نقش طبیعت و راه‌حل‌های الهام‌گرفته از آن در آموزش محیط زیست می‌پردازد. نویسندگان و پژوهشگران از کشورهای مختلف، تجربیات و پروژه‌های موفق خود را در زمینه‌ی آموزش محیط زیست و استفاده از راه‌حل‌های طبیعت‌محور به اشتراک گذاشته‌اند. کتاب به موضوعاتی چون آموزش رسمی و غیررسمی محیط زیست، نقش معلمان و مربیان، اهمیت مشارکت جوامع محلی و پیوند دوباره‌ی انسان با طبیعت می‌پردازد. همچنین، نمونه‌هایی از پروژه‌های عملی و موردپژوهی‌های اجراشده در سراسر جهان ارائه شده است. ساختار کتاب به گونه‌ای است که هم به تحلیل نظری رویکردهای آموزش محیط زیست می‌پردازد و هم نمونه‌های کاربردی و تجربی را معرفی می‌کند. این اثر با هدف ارتقای سواد محیط زیستی، ترویج رفتارهای پایدار و تقویت نقش آموزش در حل مسائل زیست‌محیطی تدوین شده است.

خلاصه کتاب آموزش محیط زیست

کتاب آموزش محیط زیست با تمرکز بر مفهوم راه‌حل‌های طبیعت‌محور، به بررسی این می‌پردازد که چگونه می‌توان از طبیعت و فرایندهای زیستی به عنوان ابزارهایی برای آموزش محیط زیست بهره برد. نویسندگان با ارائه‌ی مثال‌هایی از پروژه‌های موفق در کشورهای مختلف، نشان می‌دهند که آموزش محیط زیست زمانی اثربخش‌تر خواهد بود که یادگیری در دل طبیعت و با مشارکت فعال دانش‌آموزان و جوامع محلی صورت گیرد. کتاب به اهمیت آموزش میان‌رشته‌ای، نقش علوم زمین و زیست‌شناسی، و ضرورت توجه به عناصر غیرزیستی محیط زیست اشاره می‌کند. همچنین، بر اهمیت تربیت معلمان متخصص، استفاده از فعالیت‌های میدانی، و طراحی برنامه‌های آموزشی نوآورانه تأکید دارد. در بخش‌هایی از کتاب، به چالش‌های آموزش محیط زیست در نظام‌های آموزشی مختلف، کمبود منابع و ادبیات کافی، و راهکارهای پیشنهادی برای بهبود وضعیت فعلی پرداخته می‌شود. اثر حاضر با معرفی مدل‌ها و راهبردهای آموزشی، بر نقش آموزش در تغییر نگرش‌ها و رفتارهای محیط زیستی نسل‌های آینده تأکید می‌کند و نشان می‌دهد که راه‌حل‌های طبیعت‌محور می‌توانند به عنوان ابزاری کلیدی برای ارتقای پایداری و تاب‌آوری جوامع مورد استفاده قرار گیرند.

چرا باید کتاب آموزش محیط زیست را بخوانیم؟

خواننده با مطالعه‌ی این اثر با مفاهیم نوین آموزش محیط زیست، راه‌حل‌های طبیعت‌محور و نمونه‌های عملی از پروژه‌های موفق در سراسر جهان آشنا می‌شود. کتاب علاوه بر تحلیل نظری، ابزارها و راهبردهای کاربردی برای معلمان، مربیان و سیاست‌گذاران ارائه می‌دهد و به نقش آموزش در تغییر رفتارهای محیط زیستی و ارتقای پایداری می‌پردازد و راهکارهایی برای بهبود آموزش محیط زیست در مدارس و دانشگاه‌ها پیشنهاد می‌کند.

خواندن کتاب آموزش محیط زیست را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

آموزش محیط زیست برای دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌ی محیط زیست، معلمان و مربیان مدارس و دانشگاه‌ها، سیاستگذاران آموزشی، فعالان محیط زیست و علاقه‌مندان به آموزش‌های نوین محیط زیستی مناسب است. همچنین برای کسانی که به دنبال راهکارهایی برای ارتقای سواد محیط زیستی، طراحی برنامه‌های آموزشی نوآورانه یا افزایش مشارکت جامعه در حفاظت از محیط زیست هستند، مفید خواهد بود.

بخشی از کتاب آموزش محیط زیست

«نیاز مبرم به آموزش محیط زیست، طی چندین دهه گذشته مطرح شده است و این مهم در قالب فعالیت‌های متعددی انجام می‌پذیرد. از تمرکز بر تعلیم اصول دانش علمی گرفته تا شعار آموزش محیط زیست، کارهای زیادی برای آماده‌سازی شهروندان جوان و عموم مردم برای مراقبت از سیاره زنده ما انجام گرفته است. با وجود این برخی فعالیت‌ها به‌جای اینکه بر آموزش مسائل محیط زیستی به دانش‌آموزان متمرکز باشند، بیشتر بر اطلاع‌رسانی مسائل محیط زیستی به شهروندان تمرکز داشته‌اند. اگرچه هر دوی این اقدامات، برای تحقق یک هدف مشترک انجام می‌گیرند. آموزش محیط زیست با هدف ارتقای آگاهی دربارهٔ سیستم زمین، مستلزم توسعهٔ شایستگی‌هایی مانند بینش محیط زیستی، تفکر انتقادی و تصمیم‌گیری و بهبود ارتباط محیط زیست با پایداری زندگی انسان‌های روی زمین است. 

در دوران خردسالی در مدرسه می‌آموزیم که خورشید، ستاره‌ای است که پس از افزایش ابعادش، پایان خواهد یافت و سیارهٔ ما را به‌اندازه‌ای گرم خواهد کرد که زندگی انسان‌های روی زمین را غیرممکن خواهد ساخت. شاید این اولین باری باشد که به‌طور جدی متوجه می‌شویم مکانی که در آن زندگی می‌کنیم، "خانهٔ همیشگی" ما نیست؛ به این معنا که اگر می‌خواهیم گونهٔ ما زنده بماند، روزی باید به "خانهٔ دیگری" کوچ کنیم. پس از این تشخیص شگفت‌انگیز، ما به فیلم‌های علمی-تخیلی نگاه می‌کنیم؛ فیلم‌هایی که در آن‌ها، شاتل‌های فضایی در سرتاسر جهان سفر می‌کنند یا محققان برای یافتن "خانهٔ دیگری" به کره ماه یا مریخ، سفر علمی می‌کنند؛ اما بدون آموزش محیط زیست، کودکان فراموش می‌کنند که باید از زمین محافظت کنند؛ البته نه در برابر فاجعهٔ اجتناب‌ناپذیری که نه تنها از قانون‌های جهان بلکه بیشتر از نگرش‌ها و رفتارهای خودمان نشأت می‌گیرد.»