کتاب جمعیت فرهنگی رشت ۱۳۱۰ - ۱۲۹۶ شمسی

کتاب جمعیت فرهنگی رشت ۱۳۱۰ - ۱۲۹۶ شمسی، به قلم محمدحسین خسروپناه، از سوی نشر شیرازه کتاب ما منتشر شده است. این اثر با نگاهی دقیق، به بازخوانی فعالیت‌های یکی از پویاترین نهادهای مدنی ایران در دوران گذار از قاجار به پهلوی می‌پردازد. نسخه‌ی الکترونیکی این کتاب را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جمعیت فرهنگی رشت ۱۳۱۰ - ۱۲۹۶ شمسی

کتاب جمعیت فرهنگی رشت ۱۳۱۰ - ۱۲۹۶ شمسی اثری است از محمدحسین خسروپناه که گوشه‌ای از تاریخ رشت را در اوایل قرن چهاردهم شمسی بررسی می‌کند. نویسنده در این کتاب به‌سراغ جمعیت فرهنگی رشت رفته است؛ انجمنی که در سال ۱۲۹۶، یعنی در گیرودار جنگ جهانی اول و جنبش جنگل، توسط نخبگان و معلمان دلسوز این شهر پایه‌گذاری شد. این اثر فراتر از یک گزارش تاریخی ساده، به ما نشان می‌دهد که چگونه در شهری که زیر سایه‌ی نبردهای سیاسی و نظامی بود، گروهی از شهروندان دغدغه‌مند گرد هم آمدند تا از طریق فرهنگ، جامعه را بازسازی کنند.

نویسنده با بررسی اسناد و روزنامه‌های آن دوران، تصویری روشن از پشتکار خیره‌کننده‌ی مردمانی ارائه می‌دهد که معتقد بودند راه رهایی ایران از مسیر کتابخانه، تئاتر و آموزش می‌گذرد.

خلاصه کتاب جمعیت فرهنگی رشت ۱۳۱۰ - ۱۲۹۶ شمسی

کتاب با توصیف فضای ملتهب گیلان در اواخر دوران قاجار آغاز می‌شود. در زمانی که گلوله‌ها حرف اول را می‌زدند، جمعیت فرهنگی رشت با شعار مبارزه با نادانی شکل گرفت. خسروپناه به‌تفصیل شرح می‌دهد که مهم‌ترین میراث این جمعیت، یعنی کتابخانه‌ی ملی رشت، چگونه با سکه‌های خرد مردم و درآمد حاصل از نمایش‌های تئاتر و کنسرت‌های موسیقی بنا شد؛ ساختمانی که هنوز هم پس از یک قرن، نماد هویت فرهنگی این شهر است.

بخش‌های میانی کتاب به فعالیت‌های خلاقانه‌ی این انجمن می‌پردازد؛ از راه‌اندازی کلاس‌های اکابر برای بزرگسالان تا تشکیل گروه‌های هنری که هدفشان آموزش مفاهیم مدنی بود. نویسنده همچنین چالش‌های جمعیت با نهادهای قدرت را واکاوی می‌کند. در فصول پایانی، به دورانی می‌رسیم که با قدرت‌گرفتن رضاشاه، سیاست‌های تمرکزگرا شروع به محدود‌کردن انجمن‌های مستقل کرد. کتاب با اسنادی معتبر نشان می‌دهد که چگونه این نهاد خودجوش در سال ۱۳۱۰، زیر فشار نظارت‌های امنیتی و اداری، ناچار به توقف فعالیت شد تا جای خود را به سازمان‌های دولتی بدهد.

چرا باید کتاب جمعیت فرهنگی رشت ۱۳۱۰ - ۱۲۹۶ شمسی را بخوانیم؟

اگر می‌خواهید بدانید که جامعه‌ی مدنی در ایران چگونه متولد شد و رشد کرد، این کتاب راهنمای مفیدی خواهد بود. مطالعه‌ی این اثر به ما یادآوری می‌کند که توسعه‌ی واقعی از پایین به بالا و با اراده‌ی مردم شکل می‌گیرد. این کتاب به‌جای روایت تاریخ شاهان و جنگ‌ها، تاریخ مردم و فرهنگ را روایت می‌کند؛ همچنین برای کسانی که به‌دنبال درک ریشه‌های روشنفکری در گیلان و چرایی پیشرو بودن رشت در مسائل اجتماعی هستند، این پژوهش پاسخ‌های مستندی ارائه می‌کند.

خواندن کتاب جمعیت فرهنگی رشت ۱۳۱۰ - ۱۲۹۶ شمسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این اثر را به پژوهشگران تاریخ معاصر ایران، دانشجویان علوم اجتماعی و تمامی گیلان‌شناسان و علاقه‌مندان تاریخ رشت پیشنهاد می‌دهیم.