کتاب بازشناسی دین

کتاب «بازشناسی دین» نوشتۀ مهدی درویشی است و میراث اهل قلم آن را منتشر کرده است. موضوع اصلی کتاب بازشناسی دین پاسخ به این پرسش است که چرا انسان‌ها به خدا اعتقاد دارند. 

درباره کتاب بازشناسی دین 

کارل مارکس معتقد بود زیرساخت اقتصادی جامعه، علت وجود باورهای دینی است و تأکید داشت که دین به‌عنوان یک ایدئولوژی، ساختار نابرابر جوامع ماقبل کمونیستی را به‌ویژه برای طبقات پایین جامعه توجیه می‌کند و در صورت تحقق عدالت اجتماعی و رفع تبعیض میان انسان‌ها در جامعۀ بدون طبقه، دین هم از بین خواهد رفت. آگوست کنت هم دربارۀ دین این نظر را داشت که وقتی انسان بتواند برای درک روابط علی پدیده‌ها از علم کمک بگیرد، اعتقادات دینی‌اش از بین خواهد رفت. درواقع دین با توسعۀ علوم اثباتی حذف خواهد شد. نظریه‌پردازان دیگری هم مانند ادوارد تیلور، جان فریزر و مالینوفسکی هم اعتقاداتی ازاین‌دست داشتند.

علی‌رغم توسعهٔ علوم و فناوری، افزایش سطح آگاهی فردی و اجتماعی و رشد جوامع سوسیالیستی، دین سرنوشتی مطابق آنچه که نظریه‌پردازان معتقد بودند نداشته و بیش‌تر از یک قرن است که از طرح چنین نظریاتی می‌گذرد. فصل اول کتاب بازشناسی دین به تحلیل این مسئله به همرا ارائۀ آمار می‌پردازد.

شاید دین در طول سال‌ها با تغییراتی در حوزه‌های اعتقادی و رفتاری مواجه شده باشد اما هرگز از میان نرفته است. سؤال اساسی در کتاب بازشناسی دین ابتدا این است که چرا انسان به خدا اعتقاد دارد؟ به‌خصوص در جامعۀ ایران که اکثریت مردم خدا را باور داند. مهدی درویشی در کتاب بازشناسی دین تلاش کرده است تا ضمن پاسخ به این سؤال کلیدی، رفتارها و اعتقادات دینی افراد جامعۀ ایران را تبیین کند.

کتاب بازشناسی دین شامل ۳ بخش می‌شود؛ بخش اول بنیادهای نظری است و ۷ فصل دارد؛ «فصل اول: نقد آرا و نظرات مربوط به دین»، «فصل دوم: نگاه جامعه شناختی بر دینداری افراد جامعه»، «فصل سوم: تبیین رفتارها و عقاید دینی براساس نظریۀ راسیونالیسم(۱)»، «فصل چهارم: تبیین رفتارها و عقاید دینی براساس نظریۀ راسیونالیسم (۲)»، «فصل پنجم: دین موسس بر راسیونالیسم از دیدگاه وحی»، «فصل ششم: نفس‌الامر دین و رابطۀ آن با راسیونالیسم» و «فصل هفتم: رفتارها و عقاید دینی در گذر تغییرات اجتماعی». بخش دوم طرح تحقیق است که در آن مدل تحقیق و تحلیل‌های مقدماتی را اراه می‌دهد و بخش سوم یافته‌های تجربی شامل اعتقادات دینی و رفتارهای دینی می‌شود. 

خواندن کتاب بازشناسی دین را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به علاقه‌مندان به کتاب‌های مذهبی و همچنین پژوهشگران حوزۀ دین پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب بازشناسی دین

«اعتقاد به مافوق طبیعت به‌عنوان نتیجه‌ای از افزایش کفایت و انتشار دانش علمی فرایندی اجتناب‌ناپذیر است. (Stark، ۱۹۹۶). کاپلوویتز و شرو دراین‌رابطه تسریح می‌نمایند، تجربۀ دانشگاهی، به‌ویژه در دانشگاه‌های برتر، افراد را به تحقیق آزاد ترغیب می‌کند، آن‌ها را به زیرسؤال‌بردن اعتقادات برمی‌انگیزاند و به قدرت سنت و مرجعیت آسیب می‌رساند و نهایتاً تمام این‌ها دست‌به‌دست هم داده موجب تزلزل عقاید دینی بنیادگرایانه می‌گردد.»