کتاب پیچیدگی و اقتصاد

کتاب پیچیدگی و اقتصاد نوشتهٔ برایان آرتور دبلیو (ویلیام برایان آرتور) و ترجمهٔ محمدابراهیم محجوب است. نشر نی این کتاب را منتشر کرده است.

درباره کتاب پیچیدگی و اقتصاد

کتاب پیچیدگی و اقتصاد (Complexity and the economy)  که ۱۲ فصل دارد، حاوی چندین مقاله است. اقتصاد در این مقالات، سامانه‌ای فرض شده که لزوماً در حال تعادل نیست، بلکه سامانه‌ای است که در آن، عامل‌ها در واکنش به پیامدهای تعاملات متقابل خودشان، پیوسته کنش‌ها و راهبردهایشان را عوض می‌کنند؛ سامانه‌ای که در آن، عامل‌ها پیوسته در حال خلق یک «زیست‌بوم» رفتاری هستند که باید به‌طور متقابل خودشان را با آن وفق دهند. نویسنده توضیح داده است که این دیدگاه، ریشه در تفکر پیچیده دارد که در دههٔ ۱۹۷۰ میلادی و در میان گروه‌هایی در بروکسل، اشتوتگارت و آن‌آربور شکل گرفت؛ نیز ریشه در آثار پژوهشگران منفردی دارد که در دانشگاه‌هایی همچون استنفورد و ام‌آی‌تی خدمت می‌کنند. این دیدگاه در شکل اقتصادی کنونی‌اش، عمدتاً از پژوهش‌های انستیتو سانتافه مایه می‌گیرد. مقالات کتاب حاضر حاصل یک فرایند برنامه‌ریزی‌شده نیست؛ بلکه طی چندین سال بدون برنامهٔ خاصی نوشته شده است؛ به قلم برایان آرتور دبلیو (ویلیام برایان آرتور). او استاد دانشگاه استنفورد و پژوهشگر برجستهٔ انستیتو سانتافه، متفکر پیشگام علم اقتصاد و نظریهٔ پیچیدگی، برندهٔ جایزهٔ شامپتر در علم اقتصاد و جایزهٔ لاگرانژ در علم پیچیدگی است.

خواندن کتاب پیچیدگی و اقتصاد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران علم اقتصاد پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب پیچیدگی و اقتصاد

«فناوری‌های جدیدی که وارد اقتصاد می‌شوند، نه‌تنها موجبات رشد آن را فراهم می‌آورند و قدرت تولید آن را بالا می‌برند بلکه اگر به اندازهٔ کافی نیرومند باشند ساختار اقتصاد را نیز تغییر می‌دهند؛ یعنی نظام اقتصادی را دگرگون می‌کنند. چنین تغییر ساختاری چگونه روی می‌دهد؟ چگونه اقتصاد به پیروی از تکامل فناوری‌هایش تکامل می‌یابد؟

در این فصل بحث ما این است که ظهور هر فناوری جدید، زنجیره‌ای از رویدادهای بعدی را کلید می‌زند. این امکان پدید می‌آید که هر فناوری جدید خشت بنای فناوری‌های باز هم جدیدتر قرار گیرد. در چنین صورتی، به‌واسطهٔ نیاز به فناوری‌های پشتیبان، بازارهای جدیدی پدید می‌آیند، و برای تأمین این‌ها لازم می‌شود سازمان‌ها و نهادهای جدیدی شکل بگیرند. البته ممکن است چالش‌های اجتماعی و اقتصادی جدیدی نیز پدید بیایند؛ امری که خود نیاز به فناوری‌های بازهم جدیدتر را رقم می‌زند. بدین‌ترتیب، ساختار درونی اقتصاد و رفتار آن پیوسته در معرض تغییر و تکامل قرار می‌گیرد. این فصل تا اندازه‌ای بازنوشت فصل دهم کتاب سرشت فناوری است.

در فصل نهم کتاب سرشت فناوری به‌طور مستقیم به موضوع تکامل فناوری پرداخته‌ام. از منظر اقتصاد هم می‌توانیم به تکامل فناوری بنگریم. تغییرات فناوری‌ها، یعنی آن ترکیبات و جایگزینی‌هایی که تا این‌جا دربارهٔ آن سخن گفته‌ام، در اقتصاد بازتاب پیدا می‌کنند؛ و این بازتاب فقط از رهگذر پیدایش آرام نظمی جدید در الگوهای تولید و مصرف، یا خلق ترکیبات جدید فناوری چنان‌که در فصل هشتم آن کتاب گفته شده است نیست بلکه با تکامل فناوری، ساختار اقتصاد دگرگون می‌شود، یعنی نوع آرایشش عوض می‌شود؛ و این امر در تمامی زمان‌ها و در تمامی رده‌ها اتفاق می‌افتد.

از این‌رو می‌خواهم برگردم به مراحلی که فناوری در فرایند تکامل طی می‌کند تا ببینیم این روند چه اثری بر اقتصاد دارد. در این مسیر، با یک فرایند طبیعی از تغییر در ساختار اقتصاد روبه‌رو می‌شویم که نیروی پیشران آن را همان فرایندهای تکامل فناوری پدید می‌آورند که پیش از این دربارهٔ آن‌ها سخن گفتیم. برای کاوش در این مسیر، نخست نیاز داریم اقتصاد را به شیوه‌ای متفاوت با شیوهٔ رایج تصویر کنیم.»